Liszaj Płaski (Przyczyny, Objawy, Powikłania, Zapobieganie, Diagnoza, Leczenie)

(Choroby Skóry: Dermatozy Grudkowo-Łuskowe) –> Liszaj Płaski

SPIS TREŚCI:

1. Liszaj Płaski (ang. Lichen Planus)
2. Ostry Wybuchowy Liszaj Płaski (ang. Acute Eruptive Lichen Planus)
3. Podostry Liszaj Płaski (ang. Subacute Lichen Planus)
4. Nadreaktywny Liszaj Płaski (ang. Hypertrophic Lichen Planus)
5. Cebulkowaty Liszaj Płaski (ang. Follicular Lichen Planus)
6. Liszaj Płaski Skóry Narządów Płciowych i Błon Śluzowych (ang. Lichen Planus of Genital Skin And Mucous Membranes)
7. Liszaj Płaski i Reakcje Liszajowate Błony Śluzowej Jamy Ustnej (ang. Lichen Planus And Lichenoid Reactions of Oral Mucosa)
8. Nieerozyjny Liszaj Płaski Błony Śluzowej Jamy Ustnej (ang.Non-Erosive Lichen Planus of Oral Mucosa)
9. Erozyjny Liszaj Płaski Jamy Ustnej (ang. Erosive Oral Lichen Planus)
10. Liszaj Płaski Paznokci (ang. Lichen Planus of the Nails)

1. Liszaj Płaski

Co To Jest Liszaj Płaski (ang. Lichen Planus)

Liszaj płaski (ang. Lichen Planus, LP) to przewlekła choroba zapalna, która może dotyczyć skóry, błon śluzowych, włosów i paznokci. Charakteryzuje się swędzącymi, purpurowymi, wielokątnymi grudkami. Jest to schorzenie o podłożu autoimmunologicznym, co oznacza, że układ odpornościowy atakuje własne komórki skóry i błon śluzowych. Liszaj płaski może ustąpić samoistnie, ale w niektórych przypadkach wymaga długotrwałego leczenia.

Przyczyny

• Mechanizmy autoimmunologiczne: Choroba jest wynikiem odpowiedzi autoimmunologicznej, gdzie komórki odpornościowe atakują komórki warstwy podstawnej naskórka.
• Czynniki wywołujące: Infekcje wirusowe (np. wirus zapalenia wątroby typu C), leki (np. niektóre środki przeciwnadciśnieniowe).

Objawy

• Zmiany skórne: Wielokątne, purpurowe, płaskie grudki, głównie na kończynach dolnych.
• Swędzenie: Intensywne swędzenie, które może prowadzić do uszkodzeń skóry poprzez drapanie.
• Zmiany błon śluzowych: Białe prążki (striae Wickhama), erozje i owrzodzenia w jamie ustnej i na genitaliach.

Powikłania

• Nowotwory złośliwe: Ryzyko transformacji zmian w nowotwory złośliwe, takie jak rak płaskonabłonkowy.
• Problemy psychospołeczne: Ból i dyskomfort mogą wpływać na jakość życia pacjentów.

Zapobieganie

• Monitorowanie i wczesna interwencja: Regularne kontrole dermatologiczne w celu wczesnego wykrycia i leczenia zmian.

Diagnoza

• Badania kliniczne: Ocena kliniczna zmian skórnych i błon śluzowych.
• Histopatologia: Biopsja wykazująca charakterystyczne cechy histologiczne, takie jak pasmowy naciek limfocytarny i uszkodzenie komórek warstwy podstawnej.

Leczenie

• Terapia miejscowa: Stosowanie miejscowych kortykosteroidów, takich jak klobetazol, oraz inhibitorów kalcyneuryny, takich jak takrolimus.
• Leczenie systemowe: Doustne immunosupresanty, takie jak cyklosporyna, oraz retinoidy w przypadkach opornych na leczenie miejscowe.
• Leki biologiczne: Inhibitory Janus kinase (JAK) i leki biologiczne przeciwko IL-12/23 oraz IL-17 jako nowoczesne opcje terapeutyczne.
• Retinoidy: Leki pochodne witaminy A stosowane miejscowo lub doustnie.
• Leki immunosupresyjne: W przypadkach opornych na inne metody leczenia.
• Fototerapia: Naświetlanie skóry promieniami UVB lub PUVA.

Przeczytaj również:

Dermatozy Grudkowo-Łuskowate (ang. Papulosquamous Dermatoses) [łac. Dermatoses Papulosquamosae]
https://encyklopediauzdrawiania.pl/dermatozy-grudkowo-luskowate-przyczyny-objawy-powiklania-zapobieganie-diagnoza-leczenie/

Źródła (Liszaj Płaski):

• Boch, K., Langan, E. A., Kridin, K., Zillikens, D., & Ludwig, R. J. (2021) – Lichen Planus (tłum. Liszaj płaski)
• Ioannides, D., Vakirlis, E., Kemény, L., Marinovic, B., Massone, C., Murphy, R., Nast, A., Rønnevig, J., Ruzicka, T., Cooper, S., Trüeb, R., Pujol Vallverdú, R. P., Wolf, R., & Neumann, M. (2020) – European S1 guidelines on the management of lichen planus: a cooperation of the European Dermatology Forum with the European Academy of Dermatology and Venereology (tłum. Europejskie wytyczne S1 dotyczące zarządzania liszajem płaskim: współpraca Europejskiego Forum Dermatologicznego z Europejską Akademią Dermatologii i Wenerologii)
• Tziotzios, C., Lee, J. Y., Brier, T., Saito, R., Hsu, C., Bhargava, K., Stefanato, C., Fenton, D., & McGrath, J. (2018) – Lichen planus and lichenoid dermatoses: Clinical overview and molecular basis (tłum. Liszaj płaski i dermatozy liszajowate: przegląd kliniczny i podstawa molekularna)

2. Ostry Wybuchowy Liszaj Płaski

Co To Jest Ostry Wybuchowy Liszaj Płaski (ang. Acute Eruptive Lichen Planus)

Ostry wybuchowy liszaj płaski (ang. Acute Eruptive Lichen Planus) jest rzadką formą liszaja płaskiego, charakteryzującą się nagłym, rozległym wysypem na skórze i błonach śluzowych. Objawy mogą obejmować silne swędzenie, które może wpływać na jakość życia pacjentów.

Przyczyny

• Czynniki wywołujące: Ostry wybuchowy liszaj płaski może być związany z wirusowymi infekcjami, takimi jak wirus zapalenia wątroby typu C, a także reakcjami na leki i inne immunizacje.

Objawy

• Wysypka: Intensywnie swędząca, rozległa wysypka obejmująca tułów, kończyny górne i dolne.
• Papulo-squamous: Wysypka może mieć formę wielokątnych, płaskich grudek o kolorze fiołkowym.

Powikłania

• Problemy kosmetyczne: Widoczne zmiany skórne mogą prowadzić do znaczących problemów estetycznych.
• Problemy psychospołeczne: Niska jakość życia z powodu wyglądu skóry i trudności w funkcjonowaniu społecznym.

Zapobieganie

• Diagnostyka prenatalna: Może pomóc w identyfikacji predyspozycji genetycznych do choroby.
• Porady genetyczne: Konsultacje genetyczne mogą pomóc w zrozumieniu ryzyka i zarządzaniu chorobą.

Diagnoza

• Badania molekularne: Sekwencjonowanie genu w celu identyfikacji specyficznych mutacji.
• Badania kliniczne: Ocena objawów takich jak rozległa wysypka i charakterystyczne grudki.

Leczenie

• Opieka dermatologiczna: Zarządzanie objawami skórnymi poprzez odpowiednie leczenie dermatologiczne, w tym stosowanie sterydów miejscowych.
• Leczenie farmakologiczne: Stosowanie doustnych retinoidów, takich jak etretinate, może być skuteczne w przypadkach opornych na inne terapie.

Źródła (Ostry Wybuchowy Liszaj Płaski):

• Beck, P., Goksel, M., & Kraleti, S. (2020) – Eruptive Lichen Planus Associated With Chronic Hepatitis C Infection Presenting as a Diffuse, Pruritic Rash (tłum. Ostry wybuchowy liszaj płaski związany z przewlekłym zakażeniem wirusem zapalenia wątroby typu C prezentujący się jako rozległa, swędząca wysypka)
• Liu, K., Lee, J., Hsu, M., & Hsu, C. (2013) – The evolution of clinicopathologic features in eruptive lichen planus: a case report and review of literature (tłum. Ewolucja cech klinicznych i patologicznych w wybuchowym liszaju płaskim: opis przypadku i przegląd literatury)
• Kanzaki, T., Otake, N., & Nagai, M. (1992) – Eruptive Lichen Planus (tłum. Ostry wybuchowy liszaj płaski)

3. Podostry Liszaj Płaski

Co To Jest Podostry Liszaj Płaski (ang. Subacute Lichen Planus)

Podostry liszaj płaski (ang. Subacute Lichen Planus) to przewlekła choroba zapalna skóry, błon śluzowych, włosów i paznokci, charakteryzująca się występowaniem swędzących, purpurowych grudek. Choroba może mieć przebieg podostry lub przewlekły.

Przyczyny

• Autoimmunologiczne mechanizmy: Choroba jest wynikiem reakcji autoimmunologicznej, w której limfocyty T atakują komórki warstwy podstawnej naskórka.
• Czynniki wywołujące: Infekcje wirusowe, leki, stres i predyspozycje genetyczne mogą być potencjalnymi czynnikami wywołującymi.

Objawy

• Zmiany skórne: Purpurowe, wielokątne, płaskie grudki, głównie na kończynach dolnych i górnych.
• Swędzenie: Intensywne swędzenie, które może prowadzić do uszkodzeń skóry poprzez drapanie.

Powikłania

• Nowotwory złośliwe: Ryzyko transformacji zmian w nowotwory złośliwe, takie jak rak płaskonabłonkowy.
• Problemy psychospołeczne: Ból i dyskomfort mogą wpływać na jakość życia pacjentów.

Zapobieganie

• Monitorowanie i wczesna interwencja: Regularne kontrole dermatologiczne w celu wczesnego wykrycia i leczenia zmian.

Diagnoza

• Badania kliniczne: Ocena kliniczna zmian skórnych i błon śluzowych.
• Histopatologia: Biopsja wykazująca charakterystyczne cechy histologiczne, takie jak pasmowy naciek limfocytarny.

Leczenie

• Terapia miejscowa: Stosowanie miejscowych kortykosteroidów, takich jak klobetazol, oraz inhibitorów kalcyneuryny, takich jak takrolimus.
• Leczenie systemowe: Doustne immunosupresanty, takie jak cyklosporyna, oraz retinoidy w przypadkach opornych na leczenie miejscowe.
• Leki biologiczne: Nowoczesne terapie biologiczne, takie jak inhibitory Janus kinase (JAK) i przeciwciała przeciwko IL-12/23 oraz IL-17.
• Wsparcie psychologiczne: Wsparcie psychologiczne i edukacyjne dla pacjentów w zakresie zarządzania objawami.

Źródła (Podostry Liszaj Płaski):

• Gangavaram, D., Bhargavi, C., & Shiva, V. K. (2022) – Case control study on metabolic derangements in lichen planus (tłum. Badanie kontrolne przypadków dotyczące zaburzeń metabolicznych w liszaju płaskim)
• Fathima, M., & Lilly, S. (2021) – The Clinicopathological Study of Lichen Planus (tłum. Klinicznopatologiczne badanie liszaja płaskiego)
• Boch, K., Langan, E. A., Kridin, K., Zillikens, D., & Ludwig, R. J. (2021) – Lichen Planus (tłum. Liszaj płaski)

4. Nadreaktywny Liszaj Płaski

Co To Jest Nadreaktywny Liszaj Płaski (ang. Hypertrophic Lichen Planus)

Nadreaktywny Liszaj płaski (ang. Hypertrophic Lichen Planus) to przewlekła choroba zapalna skóry, charakteryzująca się grubymi, hiperkeratotycznymi, swędzącymi blaszkami, najczęściej występującymi na dolnych kończynach. Choroba jest wynikiem odpowiedzi immunologicznej organizmu.

Przyczyny

• Czynniki wywołujące: Często związane z zakażeniem wirusem HIV, lekami lub innymi czynnikami immunologicznymi.

Objawy

• Zmiany skórne: Grube, purpurowe, hiperkeratotyczne blaszki i guzki, głównie na kończynach dolnych, czasami na innych częściach ciała.
• Przewlekłe swędzenie: Intensywne swędzenie, które może prowadzić do uszkodzenia skóry poprzez drapanie.

Powikłania

• Kosmetyczne i funkcjonalne: Widoczne zmiany skórne mogą prowadzić do znacznych problemów estetycznych i funkcjonalnych.
• Nowotwory skóry: Istnieje ryzyko transformacji nowotworowej w rak płaskonabłonkowy (SCC).

Zapobieganie

• Świadomość i monitorowanie: Pacjenci powinni być świadomi potrzeby monitorowania zmian skórnych i regularnych kontroli dermatologicznych.

Diagnoza

• Badania kliniczne: Ocena kliniczna charakterystycznych zmian skórnych.
• Histopatologia: Biopsja skóry wykazująca hiperkeratozę, akantozę, ziarnistość klinową i naciek limfocytarny.

Leczenie

• Terapia miejscowa: Stosowanie miejscowych sterydów i inhibitorów kalcyneuryny, takich jak takrolimus.
• Leczenie systemowe: Doustne antybiotyki (np. doksycyklina) i retinoidy w opornych przypadkach.
• Wsparcie i edukacja pacjenta: Wsparcie psychologiczne i edukacja w zakresie samopielęgnacji i monitorowania objawów.

Źródła (Nadreaktyw Liszaj Płaski):

• Whittington, C. P., Saleh, J. S., Bresler, S., & Patel, R. M. (2023) – Hypertrophic Lichen Planus: An Up-to-Date Review and Differential Diagnosis (tłum. Liszaj płaski nadreaktywny: aktualny przegląd i diagnostyka różnicowa)
• Lee, J. J., Kim, R., Lee, M. Y., Byun, J., Choi, Y., & Choi, H. (2023) – A Case of Linear Hypertrophic Lichen Planus in a Pediatric Patient (tłum. Przypadek liniowego liszaja płaskiego nadreaktywnego u pacjenta pediatrycznego)
• Mozafari, N., Bidari-zerehpoosh, F., Movahedi, M., & Dadkhahfar, S. (2022) – Hypertrophic lichen planus on lip mimicking SCC (tłum. Liszaj płaski nadreaktywny na wargach przypominający SCC)

5. Liszaj Płaski Cebulkowaty

Co To Jest Liszaj Płaski Cebulkowaty (ang. Follicular Lichen Planus)

Liszaj płaski cebulkowaty (ang. Follicular Lichen Planus), znany również jako lichen planopilaris, to rzadka postać liszaja płaskiego, charakteryzująca się zapaleniem mieszków włosowych, prowadzącym do bliznowacenia i utraty włosów. Choroba często dotyka skóry głowy, ale może również obejmować inne owłosione obszary ciała.

Przyczyny

• Autoimmunologiczne mechanizmy: Choroba jest wynikiem reakcji autoimmunologicznej, gdzie komórki odpornościowe atakują mieszki włosowe.

Objawy

• Utrata włosów: Plackowata utrata włosów z bliznowaceniem, głównie na skórze głowy.
• Zmiany skórne: Erytematozowe plamy, grudki i krosty w okolicy mieszków włosowych.
• Swędzenie i pieczenie: Intensywne swędzenie i pieczenie skóry dotkniętej chorobą.

Powikłania

• Bliznowacenie skóry głowy: Trwała utrata włosów i bliznowacenie skóry głowy, prowadzące do problemów kosmetycznych i psychospołecznych.

Zapobieganie

• Monitorowanie i wczesna interwencja: Regularne kontrole dermatologiczne i wczesne leczenie mogą pomóc w zarządzaniu objawami i zapobieganiu postępowi choroby.

Diagnoza

• Badania kliniczne: Ocena kliniczna zmian skórnych i utraty włosów.
• Histopatologia: Biopsja skóry wykazująca zapalenie mieszków włosowych z naciekiem limfocytarnym.

Leczenie

• Terapia miejscowa: Stosowanie miejscowych kortykosteroidów i inhibitorów kalcyneuryny, takich jak takrolimus.
• Leczenie systemowe: Doustne antybiotyki (np. doksycyklina), retinoidy i leki immunosupresyjne, takie jak cyklosporyna.
• Wsparcie psychologiczne: Wsparcie psychologiczne dla pacjentów i edukacja w zakresie samopielęgnacji.

Źróła (Liszaj Płaski Cebulkowaty):

• Wankhade, V., Daware, P. P., Supekar, B., & Singh, R. (2020) – A Rare Case of Lichen Planus Follicularis Tumidus Involving Bilateral Retroauricular Areas (tłum. Rzadki przypadek liszaja płaskiego cebulkowatego guzowatego obejmującego obszary zauszane obustronnie)
• Saggini, A., Kempf, W., & Kutzner, H. (2020) – Lichen planus follicularis tumidus: Immunotyping of the inflammatory infiltrate with focus on plasmacytoid dendritic cells (tłum. Liszaj płaski cebulkowaty guzowaty: immunotypowanie nacieku zapalnego z naciskiem na plazmocytoidalne komórki dendrytyczne)
• Jiménez-Gallo, D., Albarrán-Planelles, C., Linares‐Barrios, M., Martínez-Rodríguez, A., Báez-Perea, J. M., & González‐Fernández, J. A. (2013) – Facial follicular cysts: a case of lichen planus follicularis tumidus? (tłum. Torbiele cebulkowate twarzy: przypadek liszaja płaskiego cebulkowatego guzowatego?)

6. Liszaj Płaski Skóry Narządów Płciowych i Błon Śluzowych

Co To Jest Liszaj Płaski Skóry Narządów Płciowych i Błon Śluzowych (ang. Lichen Planus of Genital Skin And Mucous Membranes)

Liszaj płaski skóry narządów płciowych i błon śluzowych (ang. Lichen Planus of Genital Skin And Mucous Membranes) to przewlekła choroba zapalna, która może dotyczyć skóry, błon śluzowych, włosów i paznokci. W szczególności atakuje błony śluzowe jamy ustnej, genitaliów i innych obszarów.

Przyczyny

• Autoimmunologiczne mechanizmy: Choroba jest wynikiem odpowiedzi autoimmunologicznej, w której limfocyty T atakują komórki warstwy podstawnej naskórka.

Objawy

• Zmiany skórne: Różowe, lśniące, płaskie grudki na skórze genitaliów.
• Erozje i bliznowacenie: Erozje błon śluzowych mogą prowadzić do bolesnych zmian i bliznowacenia, szczególnie u kobiet.
• Swędzenie i pieczenie: Intensywne swędzenie i pieczenie w obszarach dotkniętych chorobą.

Powikłania

• Bliznowacenie: Trwałe bliznowacenie i zrosty mogą prowadzić do problemów funkcjonalnych i kosmetycznych.
• Dysfunkcja seksualna: Bliznowacenie genitaliów może prowadzić do problemów seksualnych, szczególnie u kobiet.

Zapobieganie

• Monitorowanie i wczesna interwencja: Regularne kontrole dermatologiczne i wczesne leczenie mogą pomóc w zarządzaniu objawami i zapobieganiu postępowi choroby.

Diagnoza

• Badania kliniczne: Ocena kliniczna zmian skórnych i błon śluzowych.
• Histopatologia: Biopsja wykazująca zapalenie limfocytarne i charakterystyczne zmiany skórne.

Leczenie

• Terapia miejscowa: Stosowanie miejscowych kortykosteroidów, takich jak klobetazol, oraz inhibitorów kalcyneuryny, takich jak takrolimus.
• Leczenie systemowe: Stosowanie doustnych immunosupresantów, takich jak cyklosporyna, oraz retinoidów w przypadkach opornych na leczenie miejscowe.
• Wsparcie psychologiczne: Wsparcie psychologiczne i edukacja pacjentów w zakresie zarządzania objawami.

Źródła (Liszaj Płaski Skóry Narządów Płciowych i Błon Śluzowych):

• Zendell, K. (2015) – Genital lichen planus: update on diagnosis and treatment (tłum. Liszaj płaski genitaliów: aktualizacja diagnozy i leczenia)
• Moyal-Barracco, M., & Edwards, L. (2004) – Diagnosis and therapy of anogenital lichen planus (tłum. Diagnoza i leczenie liszaja płaskiego anogenitalnego)
• Kharkar, V., & Sunkwad, A. (2019) – Good response to metronidazole in a case of erosive genital lichen planus (tłum. Dobry efekt metronidazolu w przypadku erozyjnego liszaja płaskiego genitaliów)

7. Liszaj Płaski i Reakcje Liszajowate Błony Śluzowej Jamy Ustnej

Co To Jest Liszaj Płaski i Reakcje Liszajowate Błony Śluzowej Jamy Ustnej (ang. Lichen Planus And Lichenoid Reactions of Oral Mucosa)

Liszaj płaski jamy ustnej (ang. Oral Lichen Planus, OLP) oraz reakcje liszajowate błony śluzowej jamy ustnej to przewlekłe choroby zapalne, które mogą prowadzić do bolesnych zmian w jamie ustnej. OLP jest chorobą autoimmunologiczną, podczas gdy reakcje liszajowate mogą być wywołane przez leki lub inne czynniki zewnętrzne.

Przyczyny

• Autoimmunologiczne mechanizmy: Liszaj płaski jest wynikiem odpowiedzi autoimmunologicznej, gdzie limfocyty T atakują komórki warstwy podstawnej naskórka.
• Czynniki zewnętrzne: Reakcje liszajowate mogą być wywołane przez leki, metale dentystyczne (np. amalgamaty) oraz inne alergeny.

Objawy

• Białe prążki (striae Wickhama): Charakterystyczne białe prążki na błonie śluzowej jamy ustnej.
• Bolesne erozje i owrzodzenia: Zmiany erozyjne mogą powodować znaczny ból i dyskomfort.
• Hiperkeratoza: Grube, białe zmiany na błonie śluzowej.

Powikłania

• Nowotwory złośliwe: Ryzyko transformacji zmian w nowotwory złośliwe, takie jak rak płaskonabłonkowy.
• Problemy psychospołeczne: Ból i dyskomfort mogą wpływać na jakość życia pacjentów.

Zapobieganie

• Monitorowanie i wczesna interwencja: Regularne kontrole stomatologiczne i dermatologiczne w celu wczesnego wykrycia i leczenia zmian.

Diagnoza

• Badania kliniczne: Ocena kliniczna zmian w jamie ustnej.
• Histopatologia: Biopsja wykazująca charakterystyczne cechy histologiczne, takie jak pasmowy naciek limfocytarny.

Leczenie

• Terapia miejscowa: Stosowanie miejscowych kortykosteroidów, takich jak klobetazol, oraz inhibitorów kalcyneuryny, takich jak takrolimus.
• Leczenie systemowe: Doustne immunosupresanty, takie jak cyklosporyna, oraz retinoidy w przypadkach opornych na leczenie miejscowe.
• Edukacja pacjenta: Wsparcie edukacyjne i psychologiczne dla pacjentów w zakresie zarządzania objawami i unikania czynników wywołujących.

Przeczytaj również:

Choroby Jamy Ustnej Z LISTĄ POZOSTAŁYCH ARTYKUŁÓW Z KATEGORII CHORÓB JAMY USTNEJ
https://encyklopediauzdrawiania.pl/choroby-jamy-ustnej-przyczyny-objawy-powiklania-zapobieganie-diagnoza-leczenie/

Źródła (Liszaj Płaski i Reakcje Liszajowate Błony Śluzowej Jamy Ustnej):

• Carrozzo, M., Porter, S., Mercadante, V., & Fedele, S. (2019) – Oral lichen planus: A disease or a spectrum of tissue reactions? Types, causes, diagnostic algorithms, prognosis, management strategies (tłum. Liszaj płaski jamy ustnej: choroba czy spektrum reakcji tkankowych? Typy, przyczyny, algorytmy diagnostyczne, rokowanie, strategie zarządzania)
• Müller, S. (2011) – The Lichenoid Tissue Reactions of the Oral Mucosa: Oral Lichen Planus and Other Lichenoid Lesions (tłum. Reakcje liszajowate błony śluzowej jamy ustnej: liszaj płaski jamy ustnej i inne zmiany liszajowate)
• Schlosser, B. (2010) – Lichen planus and lichenoid reactions of the oral mucosa (tłum. Liszaj płaski i reakcje liszajowate błony śluzowej jamy ustnej)

8. Nieerozyjny Liszaj Płaski Błony Śluzowej Jamy Ustnej

Co To Jest Nieerozyjny Liszaj Płaski Błony Śluzowej Jamy Ustnej (ang.Non-Erosive Lichen Planus of Oral Mucosa)

Nieerozyjny liszaj płaski jamy ustnej (ang. Non-Erosive Lichen Planus of Oral Mucosa) to przewlekła choroba zapalna, która dotyka błon śluzowych jamy ustnej. Charakteryzuje się występowaniem białych prążków i plam, które rzadko przekształcają się w bolesne erozje.

Przyczyny

• Autoimmunologiczne mechanizmy: Choroba jest wynikiem odpowiedzi autoimmunologicznej, gdzie limfocyty T atakują komórki warstwy podstawnej naskórka.

Objawy

• Białe prążki (striae Wickhama): Charakterystyczne białe prążki na błonie śluzowej jamy ustnej, często bezobjawowe.
• Zmiany skórne: Plamy mogą występować na policzkach, języku i dziąsłach.

Powikłania

• Rzadkie ryzyko transformacji nowotworowej: Choć rzadko, zmiany mogą przekształcić się w nowotwory złośliwe, takie jak rak płaskonabłonkowy.

Zapobieganie

• Monitorowanie i wczesna interwencja: Regularne kontrole stomatologiczne w celu monitorowania zmian i zapobiegania powikłaniom.

Diagnoza

• Badania kliniczne: Ocena kliniczna zmian w jamie ustnej.
• Histopatologia: Biopsja wykazująca charakterystyczne cechy histologiczne, takie jak pasmowy naciek limfocytarny.

Leczenie

• Terapia miejscowa: Stosowanie miejscowych kortykosteroidów, takich jak klobetazol, oraz inhibitorów kalcyneuryny, takich jak takrolimus.
• Leczenie systemowe: Doustne immunosupresanty w przypadkach opornych na leczenie miejscowe.
• Wsparcie psychologiczne: Wsparcie edukacyjne i psychologiczne dla pacjentów.

Źródła (Nieerozyjny Liszaj Płaski Błony Śluzowej Jamy Ustnej):

• Shiva, A., Zamanian, A., Arab, S., & Boloki, M. (2018) – Immunohistochemical Study of p53 Expression in Patients with Erosive and Non-Erosive Oral Lichen Planus (tłum. Immunohistochemiczne badanie ekspresji p53 u pacjentów z erozyjnym i nieerozyjnym liszajem płaskim jamy ustnej)
• Gholizadeh, N., Mehdipour, M., Najafi, S., Bahramian, A., Garjani, S., & Khoeini Poorfar, H. (2014) – Evaluation of the Serum Zinc Level in Erosive and Non-Erosive Oral Lichen Planus (tłum. Ocena poziomu cynku w surowicy u pacjentów z erozyjnym i nieerozyjnym liszajem płaskim jamy ustnej)
• Yang, X., Zhang, S., Li, X., Wang, Y., & Yin, X. (2017) – Analysis of human serum metabolome for potential biomarkers identification of erosive oral lichen planus (tłum. Analiza metabolomu ludzkiej surowicy w celu identyfikacji potencjalnych biomarkerów erozyjnego liszaja płaskiego jamy ustnej)

9. Erozyjny Liszaj Płaski Jamy Ustnej

Co To Jest Erozyjny Liszaj Płaski Jamy Ustnej (ang. Erosive Oral Lichen Planus)

Erozyjny liszaj płaski jamy ustnej (ang. Erosive Oral Lichen Planus, EOLP) to przewlekła, bolesna choroba zapalna błon śluzowych jamy ustnej, charakteryzująca się występowaniem erozji i owrzodzeń, które mogą prowadzić do znacznego dyskomfortu.

Przyczyny

• Autoimmunologiczne mechanizmy: Choroba jest wynikiem reakcji autoimmunologicznej, w której limfocyty T atakują komórki warstwy podstawnej naskórka.

Objawy

• Erozje i owrzodzenia: Bolesne erozje i owrzodzenia na błonach śluzowych jamy ustnej.
• Białe prążki (striae Wickhama): Charakterystyczne białe prążki na obrzeżach erozji.

Powikłania

• Nowotwory złośliwe: Istnieje ryzyko transformacji zmian w nowotwory złośliwe, takie jak rak płaskonabłonkowy.
• Dyskomfort i ból: Zmiany mogą powodować znaczny ból, utrudniając jedzenie i picie.

Zapobieganie

• Monitorowanie i wczesna interwencja: Regularne kontrole stomatologiczne i dermatologiczne w celu wczesnego wykrycia i leczenia zmian.

Diagnoza

• Badania kliniczne: Ocena kliniczna zmian w jamie ustnej.
• Histopatologia: Biopsja wykazująca charakterystyczne cechy histologiczne, takie jak pasmowy naciek limfocytarny.

Leczenie

• Terapia miejscowa: Stosowanie miejscowych kortykosteroidów, takich jak klobetazol, oraz inhibitorów kalcyneuryny, takich jak takrolimus.
• Leczenie systemowe: Doustne immunosupresanty, takie jak cyklosporyna, oraz retinoidy w przypadkach opornych na leczenie miejscowe.
• Leki biologiczne: Leki biologiczne, takie jak inhibitory TNF-alfa, mogą być stosowane w ciężkich przypadkach.
• Wsparcie psychologiczne: Wsparcie psychologiczne dla pacjentów w celu zarządzania bólem i dyskomfortem.

Źródła (Erozyjny Liszaj Płaski Jamy Ustnej):

• Jana, A., Thomas, J., & Ghosh, P. (2021) – Erosive oral lichen planus inflicts higher cellular stress than reticular type (tłum. Erozyjny liszaj płaski jamy ustnej powoduje większy stres komórkowy niż typ retikularny)
• Cheng, S., Kirtschig, G., Cooper, S., Thornhill, M., Leonardi-Bee, J., & Murphy, R. (2012) – Interventions for erosive lichen planus affecting mucosal sites (tłum. Interwencje dla erozyjnego liszaja płaskiego wpływającego na miejsca błon śluzowych)
• Viguier, M., Bachelez, H., Poirier, B., Kagan, J., Battistella, M., Aubin, F., Touzé, A., Carmagnat, M., Francès, C., & Fazilleau, N. (2015) – Peripheral and local human papillomavirus 16-specific CD8+ T-cell expansions characterize erosive oral lichen planus (tłum. Obwodowe i lokalne ekspansje komórek T CD8+ specyficznych dla wirusa brodawczaka ludzkiego 16 charakteryzują erozyjny liszaj płaski jamy ustnej)

10. Liszaj Płaski Paznokci

Co To Jest Liszaj Płaski Paznokci (ang. Lichen Planus of the Nails)

Liszaj płaski paznokci (ang. Lichen Planus of the Nails) to przewlekła, zapalna choroba, która może prowadzić do znacznych zniekształceń i uszkodzeń paznokci. Charakteryzuje się różnorodnymi zmianami, które mogą prowadzić do trwałej utraty paznokci.

Przyczyny

• Autoimmunologiczne mechanizmy: Choroba jest wynikiem reakcji autoimmunologicznej, w której komórki odpornościowe atakują komórki warstwy podstawnej naskórka.
• Czynniki wywołujące: Stres, infekcje wirusowe, takie jak wirus zapalenia wątroby typu C, oraz leki mogą być potencjalnymi czynnikami wywołującymi.

Objawy

• Zmiany paznokciowe: Podłużne bruzdy, prążki, ścieńczenie płytki paznokciowej, onycholiza (oddzielanie się paznokcia od łożyska), pterygium (zrost skóry z paznokciem).
• Dystrofia paznokci: Trwałe uszkodzenia paznokci mogą prowadzić do całkowitej utraty paznokcia (anonychia).

Powikłania

• Trwałe uszkodzenie paznokci: Nieleczone zmiany mogą prowadzić do trwałej utraty paznokci.
• Problemy psychospołeczne: Znaczące problemy estetyczne mogą wpływać na jakość życia pacjentów.

Zapobieganie

• Wczesna diagnoza i leczenie: Regularne kontrole dermatologiczne i wczesne interwencje mogą zapobiegać trwałym uszkodzeniom.

Diagnoza

• Badania kliniczne: Ocena kliniczna zmian paznokciowych przez dermatologa.
• Histopatologia: Biopsja wykazująca charakterystyczne cechy histologiczne, takie jak pasmowy naciek limfocytarny.

Leczenie

• Terapia miejscowa: Stosowanie miejscowych kortykosteroidów oraz inhibitorów kalcyneuryny, takich jak takrolimus.
• Leczenie systemowe: Doustne retinoidy, takie jak acytretyna, oraz immunosupresanty, takie jak metotreksat i cyklosporyna.
• Iniekcje kortykosteroidów: Iniekcje triamcynolonu mogą być skuteczne w leczeniu lokalnym.

Źródła (Liszaj Płaski Paznokci):

• Iorizzo, M., Tosti, A., Starace, M., Baran, R., Daniel, C. R., Di Chiacchio, N. D., … & Piraccini, B. (2020) – Isolated Nail Lichen Planus- an expert consensus on treatment of the classical form (tłum. Izolowany liszaj płaski paznokci – konsensus ekspertów dotyczący leczenia klasycznej formy)
• Gupta, M., & Lipner, S. (2021) – Review of Nail Lichen Planus: Epidemiology, Pathogenesis, Diagnosis, and Treatment (tłum. Przegląd liszaja płaskiego paznokci: epidemiologia, patogeneza, diagnoza i leczenie)
• Żychowska, M., & Żychowska, M. (2020) – Nail Changes in Lichen Planus: A Single-Center Study (tłum. Zmiany paznokciowe w liszaju płaskim: badanie jednoośrodkowe)

INFORMACJA PRAWNA

Artykuły na naszej stronie zostały przygotowane w celach edukacyjnych i mają na celu podniesienie świadomości na temat omawianych schorzeń oraz różnorodności dostępnych metod leczenia, w tym medycyny konwencjonalnej, ajurwedy, medycyny chińskiej oraz innych terapii naturalnych i holistycznych. Informacje na naszej stronie nie mogą zastąpić profesjonalnej porady, diagnozy czy leczenia medycznego. Czytelnik powinien konsultować wszelkie decyzje dotyczące swojego zdrowia i leczenia z kwalifikowanym pracownikiem służby zdrowia. Autorzy oraz właściciele strony internetowej www.encyklopediauzdrawiania.pl nie ponoszą odpowiedzialności za jakiekolwiek działania podjęte na podstawie informacji zawartych w tym artykule, ani za ewentualne skutki takich działań.