Kępki Żółte (Przyczyny, Objawy, Powikłania, Zapobieganie, Diagnoza, Leczenie)

(Choroby Skóry: Metaboliczne i Żywieniowe Zaburzenia Dotykające Skóry: Dermatozy Wynikające z Zaburzonych Procesów Metabolicznych) –> Kępki Żółte

1. Kępki Żółte (Ksantoma)
2. Płaskie Kępki Żółte
3. Kępki Żółte Powiek
4. Kępki Żółte Guzkowe
5. Kępki Żółte Wysiewne (Ksantoma Wysiewna)
6. Kępki Żółte Ścięgien (Ksantoma Ścięgnowa)
7. Kępki Żółte Spowodowane Zaburzeniem Metabolizmu Lipidów

1. Kępki Żółte (Ksantoma)

Co To Są Kępki Żółte (Ksantoma) (ang. Cutaneous and Subcutaneous Xanthomata) [łac. Xanthomata Cutanea et Subcutanea]

Kępki żółte (ksantoma) to skórne i podskórne zmiany, które wynikają z odkładania lipidów, głównie cholesterolu, w makrofagach skóry i tkanki podskórnej. Ksantomy mogą występować w różnych formach, takich jak ksantomy erupcyjne, guzkowe, ścięgnowe, płaskie i brodawkowate.

Przyczyny

• Zaburzenia lipidowe: Najczęściej związane z hiperlipidemią, w tym hipercholesterolemią rodzinną.
• Choroby wątroby: Mogą występować w kontekście cholestatycznych chorób wątroby.
• Choroby genetyczne: Wrodzone zaburzenia metabolizmu lipidów, takie jak zespół Maroteaux-Lamy.

Objawy

• Zmiany skórne: Żółte, pomarańczowe lub brązowe grudki, guzki lub płytki na skórze i pod skórą.
• Lokalizacja: Najczęściej na pośladkach, łokciach, kolanach, powiekach (ksantelazmy), ścięgnach i dłoniach.

Powikłania

• Dyslipidemia: Może prowadzić do poważnych powikłań sercowo-naczyniowych, takich jak miażdżyca.
• Problemy kosmetyczne: Zmiany skórne mogą prowadzić do obniżenia samooceny i problemów psychicznych.

Zapobieganie

• Kontrola lipidów: Regularne monitorowanie i kontrola poziomu cholesterolu i trójglicerydów.
• Dieta i styl życia: Zdrowa dieta niskotłuszczowa, regularna aktywność fizyczna.

Diagnoza

• Badania kliniczne: Ocena objawów przez dermatologa.
• Biopsje skóry: Potwierdzenie diagnozy poprzez badanie histopatologiczne.
• Badania laboratoryjne: Lipidogram w celu oceny poziomu lipidów we krwi.

Leczenie

• Leki obniżające poziom lipidów: Statyny, fibraty, inhibitory PCSK9.
• Chirurgiczne usunięcie: W przypadku dużych, kosmetycznie uciążliwych zmian.
• Terapia miejscowa: Kortykosteroidy mogą być stosowane w przypadku stanów zapalnych.

Źródła (Kępki Żółte):

• Khadka, A., & Bhattarai, S. (2020) – Eruptive Xanthomas as Cutaneous Manifestation of Familial Combined Dyslipidaemia in an Eleven-year-old: A Case Report (tłum. Ksantomy erupcyjne jako skórna manifestacja rodzinnej kombinowanej dyslipidemii u jedenastoletniej dziewczynki: opis przypadku)
• Gokhale, T., Jindal, R., Joseph, M., Kaur, K., & Nawale, A. (2023) – Xanthoma: A case report (tłum. Ksantoma: opis przypadku)
• Wu, W., Sun, L., Lu, J., Yang, X., Liu, Q., & Wang, J. (2022) – Vulvar Verruciform Xanthoma: A Comprehensive Literature Review (tłum. Brodawkowate ksantomy sromu: kompleksowy przegląd literatury)
• Singh, S., Tiwary, P., & Singh, A. (2021) – Pleomorphic xanthomas: A clue to rare familial hypercholesterolemia (tłum. Ksantomy pleomorficzne: wskazówka do rzadkiej rodzinnej hipercholesterolemii)
• Mane, A., Kumbhar, S. S., Jagtap, S. V., Nasre, N., & Billawaria, S. (2020) – Multiple Tuberous Xanthomas A Rare Case in Young Female (tłum. Wielokrotne ksantomy guzkowe: rzadki przypadek u młodej kobiety)
• Gupta, D., Kaushal, M., & Jain, S. (2022) – Multiple tuberous xanthomas diagnosed on fine-needle aspiration cytology – Report of a rare case (tłum. Wielokrotne ksantomy guzkowe zdiagnozowane na podstawie cytologii aspiracyjnej cienkoigłowej – opis rzadkiego przypadku)
• Heredia, L., Arellano, J., & Corredoira, Y. (2022) – Tuberous xanthomas in a pediatric patient: a clue to the early diagnosis of a severe and infrequent disease (tłum. Guzkowe ksantomy u pacjenta pediatrycznego: wskazówka do wczesnej diagnozy ciężkiej i rzadkiej choroby)
• Wade, H., Spiro, V., Logan, G., Garg, A., Awad, M. T., & Smith, J. (2021) – Eruptive xanthomas secondary to severe hypertriglyceridemia (tłum. Ksantomy erupcyjne wtórne do ciężkiej hipertriglicerydemii)
• Mattias, F. J., Escobar, G., & Peruzzo, J. (2020) – Xanthoma striatum palmare and biliary tract atresia: An unusual association (tłum. Ksantoma striatum palmare i atrezja dróg żółciowych: nietypowe połączenie)
• Taneja, N., Sharma, A., & Sharma, R. (2023) – Therapeutic outcomes in xanthoma disseminatum with cladribine: a long-term experience of six patients from a tertiary care institute (tłum. Wyniki terapeutyczne w ksantomatozie rozsianej z kladrybiną: długoterminowe doświadczenie sześciu pacjentów z instytutu opieki trzeciego stopnia)
• Dang, J., Lim, D., Watters, K., Simard, O., Doyon, K., & Mereniuk, A. (2021) – Verrucous plane xanthomas secondary to lipoprotein X dyslipidemia in the context of cholestatic fulminant hepatitis: A case report (tłum. Brodawkowate płaskie ksantomy wtórne do dyslipidemii lipoproteiny X w kontekście cholestatycznego zapalenia wątroby: opis przypadku)

2. Płaskie Kępki Żółte

Co To Są Płaskie Kępki Żółte (ang. Plane Xanthoma) [łac. Xanthoma Planum]

Płaskie kępki żółte, znane również jako ksantoma płaskie, to rodzaj zmian skórnych charakteryzujących się żółtymi lub pomarańczowymi plamami, które najczęściej występują na powiekach, tułowiu, szyi i fałdach skórnych. Są one wynikiem odkładania lipidów w skórze i często związane z zaburzeniami metabolizmu lipidów.

Przyczyny

• Zaburzenia lipidowe: Najczęściej związane z hiperlipidemią, w tym hipercholesterolemią rodzinną.
• Choroby wątroby: Mogą występować w kontekście cholestatycznych chorób wątroby.
• Choroby hematologiczne: Związane z chorobami hematologicznymi, takimi jak szpiczak mnogi i inne nowotwory limfoproliferacyjne.

Objawy

• Zmiany skórne: Żółte, pomarańczowe lub brązowe płaskie plamy na skórze.
• Lokalizacja: Najczęściej na powiekach (ksantelazmy), tułowiu, szyi i fałdach skórnych.

Powikłania

• Dyslipidemia: Może prowadzić do poważnych powikłań sercowo-naczyniowych, takich jak miażdżyca.
• Problemy kosmetyczne: Zmiany skórne mogą prowadzić do obniżenia samooceny i problemów psychicznych.

Zapobieganie

• Kontrola lipidów: Regularne monitorowanie i kontrola poziomu cholesterolu i trójglicerydów.
• Dieta i styl życia: Zdrowa dieta niskotłuszczowa, regularna aktywność fizyczna.

Diagnoza

• Badania kliniczne: Ocena objawów przez dermatologa.
• Biopsje skóry: Potwierdzenie diagnozy poprzez badanie histopatologiczne.
• Badania laboratoryjne: Lipidogram w celu oceny poziomu lipidów we krwi.

Leczenie

• Leki obniżające poziom lipidów: Statyny, fibraty, inhibitory PCSK9.
• Chirurgiczne usunięcie: W przypadku dużych, kosmetycznie uciążliwych zmian.
• Terapia miejscowa: Kortykosteroidy mogą być stosowane w przypadku stanów zapalnych.

Źródła (Płaskie Kępki Żółte):

• Cota, C., Pellacani, G., Lora, V., & Brancorsini, D. (2020) – Diffuse (Generalized) Plane Xanthoma Misdiagnosed as Carotenoderma: Usefulness of Reflectance Confocal Microscopy (tłum. Rozlane (uogólnione) płaskie ksantoma mylone z karotenodermą: użyteczność mikroskopii konfokalnej odbiciowej)
• Kurihara, K., Shimauchi, T., Kasuya, A., Yatagai, T., Ito, T., & Tokura, Y. (2020) – Multiple facial plaques of diffuse plane xanthoma arising from regressed tumours of folliculotropic mycosis fungoides (tłum. Wielokrotne płytki na twarzy rozlanego płaskiego ksantoma pochodzącego z regresji guzów mykozy pęcherzykowej)
• Yu, X., Yang, L., Gu, Y., Zhang, W., Zhang, Z., Guo, Y., & Yao, Z. (2020) – Simvastatin ointment in the treatment of seven childhood diffuse plane xanthomas (tłum. Maść simwastatyna w leczeniu siedmiu przypadków rozlanego płaskiego ksantoma u dzieci)
• Dang, J., Lim, D., Watters, K., Simard, O., Doyon, K., & Mereniuk, A. (2021) – Verrucous plane xanthomas secondary to lipoprotein X dyslipidemia in the context of cholestatic fulminant hepatitis: A case report (tłum. Brodawkowate płaskie ksantomy wtórne do dyslipidemii lipoproteiny X w kontekście cholestatycznego zapalenia wątroby: opis przypadku)
• Mendes, S., Gameiro, A., Coutinho, I., & Cardoso, J. (2021) – Diffuse normolipaemic plane xanthoma in a patient with monoclonal gammopathy (tłum. Rozlane normolipemiczne płaskie ksantoma u pacjenta z gammapatią monoklonalną)
• Souza, M. C. C., Martins, P. H. T., Vivian, A., & Luzzatto, L. (2020) – Diffuse normolipemic plane xanthoma and hepatitis C: chance?☆☆☆ (tłum. Rozlane normolipemiczne płaskie ksantoma i zapalenie wątroby typu C: przypadek?)
• Zha, S., Yu, X., Wang, X., Gu, Y., Tan, Y., Lu, Y., & Yao, Z. (2022) – Topical Simvastatin Improves Lesions of Diffuse Normolipemic Plane Xanthoma by Inhibiting Foam Cell Pyroptosis (tłum. Miejscowa simwastatyna poprawia zmiany rozlanego normolipemicznego płaskiego ksantoma poprzez hamowanie pyroptozy komórek piankowych)
• Vu Huy, L., & Trần Thị, Q. (2023) – ERUPTIVE XANTHOMA: A CASE REPORT (tłum. Ksantoma erupcyjne: opis przypadku)
• Gokhale, T., Jindal, R., Joseph, M., Kaur, K., & Nawale, A. (2023) – Xanthoma: A case report (tłum. Ksantoma: opis przypadku)

3. Kępki Żółte Powiek

Co To Są Kępki Żółte Powiek (ang. Xanthelasma of Eyelid) [łac. Xanthelasma Palpebrarum]

Kępki żółte powiek (ksanthelasma palpebrarum) to najczęstszy typ ksantomy skórnej, charakteryzujący się żółtymi lub pomarańczowymi płytkami na powiekach, szczególnie w okolicy przyśrodkowej powieki górnej. Mimo że zmiany te są łagodne, często są uważane za problem estetyczny.

Przyczyny

• Zaburzenia lipidowe: Hiperlipidemia, w tym hipercholesterolemia rodzinna, może prowadzić do odkładania lipidów w skórze.
• Choroby wątroby: Mogą występować w kontekście cholestatycznych chorób wątroby.
• Czynniki genetyczne: Istnieje pewne dziedziczenie predyspozycji do rozwoju ksantelazmy.

Objawy

• Zmiany skórne: Żółte, pomarańczowe lub brązowe płytki na powiekach.
• Lokalizacja: Najczęściej w okolicy przyśrodkowej powieki górnej, ale mogą również występować na powiekach dolnych.

Powikłania

• Dyslipidemia: Może prowadzić do poważnych powikłań sercowo-naczyniowych, takich jak miażdżyca.
• Problemy kosmetyczne: Zmiany skórne mogą prowadzić do obniżenia samooceny i problemów psychicznych.

Zapobieganie

• Kontrola lipidów: Regularne monitorowanie i kontrola poziomu cholesterolu i trójglicerydów.
• Dieta i styl życia: Zdrowa dieta niskotłuszczowa, regularna aktywność fizyczna.

Diagnoza

• Badania kliniczne: Ocena objawów przez dermatologa.
• Biopsje skóry: Potwierdzenie diagnozy poprzez badanie histopatologiczne.
• Badania laboratoryjne: Lipidogram w celu oceny poziomu lipidów we krwi.

Leczenie

• Leki obniżające poziom lipidów: Statyny, fibraty, inhibitory PCSK9.
• Chirurgiczne usunięcie: W przypadku dużych, kosmetycznie uciążliwych zmian.
• Terapia miejscowa: Kortykosteroidy mogą być stosowane w przypadku stanów zapalnych.
• Laseroterapia: Ultrapulsed CO2 laser, argon laser, oraz inne techniki laserowe są stosowane z dużym sukcesem.
• Iniekcje leków: Intralesionalne iniekcje deoksycholowego kwasu mogą być skuteczne.

Źródła (Kępki Żółte Powiek):

• Salloum, G., et al. (2021) – Lower Eyelid Ectropion Secondary to Over the Counter Treatment of Xanthelasma (tłum. Ektropion dolnej powieki wtórny do leczenia ksantelazmy dostępnego bez recepty)
• Patel, J., et al. (2020) – Recurrent Xanthelasmas Treated With Intralesional Deoxycholic Acid (tłum. Nawrotowe ksantelazmy leczone kwasem deoksycholowym)
• Al‐Niaimi, F. (2020) – Ultrapulsed CO2 ablation in the treatment of xanthelasma palpebrarum: high satisfaction treatment with low recurrence (tłum. Ablacja ultrapulsowym laserem CO2 w leczeniu ksantelazmy palpebrarum: wysoka satysfakcja z leczenia przy niskiej częstości nawrotów)
• Kassel, J., et al. (2022) – Treatment of xanthelasma palpebrarum by ablative lasers, series of 14 cases (tłum. Leczenie ksantelazmy palpebrarum laserami ablacyjnymi, seria 14 przypadków)
• Rubins, S., et al. (2020) – Plasma sublimation for the treatment of xanthelasma palpebrarum (tłum. Sublimacja plazmowa w leczeniu ksantelazmy palpebrarum)
• Suman, A., et al. (2020) – Association of Xanthelasma palpebrarum (XP) with cardiovascular disease (CVD) risk factors (tłum. Związek ksantelazmy palpebrarum (XP) z czynnikami ryzyka chorób sercowo-naczyniowych (CVD))
• Choi, E. J., et al. (2020) – A Modified Surgical Method Combined with Blepharoplasty Design for Treatment of Xanthelasma Palpebrarum (tłum. Zmodyfikowana metoda chirurgiczna w połączeniu z blefaroplastyką w leczeniu ksantelazmy palpebrarum)
• Azzopardi, E. A., et al. (2023) – Endolesional ablation of xanthelasma using microfiber optic laser delivery (tłum. Endolesjonalna ablacja ksantelazmy za pomocą laserowego dostarczania mikroświatłowodów)
• Namazi, N., et al. (2021) – Is normolipidemic xanthelasma palpebrarum an independent risk factor of atherosclerosis? (tłum. Czy normolipemiczna ksantelazma palpebrarum jest niezależnym czynnikiem ryzyka miażdżycy?)
• Bin Al-Zou, A., et al. (2022) – CO2 Laser Treatment of Xanthelasma Palpebrarum in skin, Aden, Yemen (tłum. Leczenie ksantelazmy palpebrarum laserem CO2 na skórze w Aden, Jemen)
• Chen, Y., et al. (2023) – Bilateral Adult-Onset Orbital Xanthogranuloma: A Case Report (tłum. Obojstronne dorosłe ksantogranuloma oczodołowe: opis przypadku)
• Lee, H., & Cho, S. (2020) – Dyslipidemia may not be clinically relevant in treating xanthelasma palpebrarum: A retrospective pilot study (tłum. Dyslipidemia może nie być klinicznie istotna w leczeniu ksantelazmy palpebrarum: retrospektywne badanie pilotażowe)
• Ramteke, M. N., & Khemani, U. (2021) – A Prospective Interventional Study of Xanthelasma Palpebrarum Treated with Ultrapulse Carbon Dioxide Laser (tłum. Prospektywne badanie interwencyjne leczenia ksantelazmy palpebrarum ultrapulsowym laserem dwutlenkowo-węglowym)

4. Kępki Żółte Guzkowe

Co To Są Kępki Żółte Guzkowe (ang. Tuberous Xanthoma) [łac. Xanthoma Tuberiforme]

Ksantomy guzkowe to rodzaj zmian skórnych charakteryzujących się żółtymi, pomarańczowymi lub brązowymi guzkami, które najczęściej występują na powierzchniach prostowników dużych stawów, takich jak łokcie i kolana. Są one wynikiem odkładania lipidów w skórze i tkance podskórnej, często związanych z zaburzeniami metabolizmu lipidów.

Przyczyny

• Zaburzenia lipidowe: Najczęściej związane z hipercholesterolemią rodzinną, typ IIa i typ III.
• Choroby wątroby: Mogą występować w kontekście cholestatycznych chorób wątroby.
• Choroby genetyczne: Wrodzone zaburzenia metabolizmu lipidów, takie jak sitosterolemia.

Objawy

• Zmiany skórne: Żółte, pomarańczowe lub brązowe guzki na powierzchniach prostowników dużych stawów.
• Lokalizacja: Najczęściej na łokciach, kolanach, pośladkach, dłoniach i stopach.

Powikłania

• Dyslipidemia: Może prowadzić do poważnych powikłań sercowo-naczyniowych, takich jak miażdżyca.
• Problemy kosmetyczne: Zmiany skórne mogą prowadzić do obniżenia samooceny i problemów psychicznych.
• Zajęcie narządów wewnętrznych: Rzadko, ale możliwe jest zajęcie narządów wewnętrznych, co może prowadzić do ich dysfunkcji.

Zapobieganie

• Kontrola lipidów: Regularne monitorowanie i kontrola poziomu cholesterolu i trójglicerydów.
• Dieta i styl życia: Zdrowa dieta niskotłuszczowa, regularna aktywność fizyczna.

Diagnoza

• Badania kliniczne: Ocena objawów przez dermatologa.
• Biopsje skóry: Potwierdzenie diagnozy poprzez badanie histopatologiczne.
• Badania laboratoryjne: Lipidogram w celu oceny poziomu lipidów we krwi.

Leczenie

• Leki obniżające poziom lipidów: Statyny, fibraty, inhibitory PCSK9.
• Chirurgiczne usunięcie: W przypadku dużych, kosmetycznie uciążliwych zmian.
• Terapia miejscowa: Kortykosteroidy mogą być stosowane w przypadku stanów zapalnych.
• Terapie wspomagające: Leczenie objawowe i rehabilitacja.

Źródła (Kępki Żółte Guzkowe):

• Abramov, D., Zaman, T., & Tarascin, I. (2023) – A Case of Large Elbow Tuberous Xanthoma (tłum. Przypadek dużej ksantomy guzkowej łokcia)
• Heredia, L., Arellano, J., & Corredoira, Y. (2022) – Tuberous xanthomas in a pediatric patient: a clue to the early diagnosis of a severe and infrequent disease (tłum. Guzkowe ksantomy u pacjenta pediatrycznego: wskazówka do wczesnej diagnozy ciężkiej i rzadkiej choroby)
• Virk, J., Arora, D., Bhaker, P., & Jain, S. (2021) – Extensive Giant Tuberous and Tendon Xanthomas in a 48-year-old Gentleman: A Case Report (tłum. Rozległe gigantyczne guzkowe i ścięgniste ksantomy u 48-letniego mężczyzny: opis przypadku)
• Gupta, D., Kaushal, M., & Jain, S. (2022) – Multiple tuberous xanthomas diagnosed on fine-needle aspiration cytology – Report of a rare case (tłum. Wielokrotne guzkowe ksantomy zdiagnozowane na podstawie cytologii aspiracyjnej cienkoigłowej – opis rzadkiego przypadku)
• Kazmi, A., Frewen, J., McDonald, B., Davison, J., & O’Toole, E. (2022) – Tuberous xanthoma secondary to homozygous familial hypercholesterolaemia: a life‐threatening diagnosis (tłum. Guzkowa ksantoma wtórna do homozygotycznej rodzinnej hipercholesterolemii: zagrażająca życiu diagnoza)
• Narasimhan, M., Muthu, P., Ramakrishnan, R., & Sriram, V. (2022) – Tuberous xanthoma with cardiac failure in a child (tłum. Guzkowa ksantoma z niewydolnością serca u dziecka)
• Mane, A., Kumbhar, S. S., Jagtap, S. V., Nasre, N., & Billawaria, S. (2020) – Multiple Tuberous Xanthomas A Rare Case in Young Female (tłum. Wielokrotne guzkowe ksantomy: rzadki przypadek u młodej kobiety)
• Dhanawat, A., & Padhan, P. (2020) – Tuberous xanthomas mimicking tophaceous gout (tłum. Guzkowe ksantomy naśladujące dnę moczanową)
• Grigoryan, S., & Else, T. (2023) – FRI087 Tuberous Xanthomas And Thrombocytopenia In A Patient With A New Diagnosis Of Sitosterolemia (tłum. Guzkowe ksantomy i małopłytkowość u pacjenta z nową diagnozą sitosterolemii)
• Derner, B. S., Hoffman, K., Storfa, A. H., Kruse, D. L., & Stone, P. (2020) – Isolated Forefoot Juvenile Xanthogranuloma: Unique Case Study and Treatment in a Pediatric Patient (tłum. Izolowane młodzieńcze ksantogranuloma przedniej części stopy: unikalne badanie przypadku i leczenie u pacjenta pediatrycznego)

5. Kępki Żółte Wysiewne (Ksantoma Wysiewna)

Co To Są Kępki Żółte Wysiewne / Ksantoma Wysiewna (ang. Eruptive Xanthoma) [łac. Xanthoma Eruptivum]

Wysiewne kępki żółte, znane również jako ksantoma wysiewna, to rodzaj zmian skórnych charakteryzujących się nagłym pojawieniem się licznych, żółtych lub czerwonawych grudek na skórze, które są często związane z ciężką hipertriglicerydemią i niekontrolowaną cukrzycą.

Przyczyny

• Hipertriglicerydemia: Wysoki poziom trójglicerydów we krwi jest główną przyczyną.
• Cukrzyca: Niekontrolowana cukrzyca typu 2 często współwystępuje z wysiewnymi ksantomami.
• Dyslipidemia: Ogólne zaburzenia lipidowe mogą prowadzić do powstawania tych zmian.

Objawy

• Zmiany skórne: Żółte, czerwonawo-żółte grudki o średnicy 1-5 mm, najczęściej na prostownikach kończyn, pośladkach i plecach.
• Szybki rozwój: Nagłe pojawienie się i szybki wzrost liczby grudek.
• Swędzenie: Zmiany mogą być swędzące i powodować dyskomfort.

Powikłania

• Choroby sercowo-naczyniowe: Związane z długotrwałą hipertriglicerydemią.
• Zapalenie trzustki: Wysoki poziom trójglicerydów może prowadzić do zapalenia trzustki.
• Problemy estetyczne: Zmiany skórne mogą wpływać na samoocenę i jakość życia pacjentów.

Zapobieganie

• Kontrola lipidów: Regularne monitorowanie i kontrola poziomu trójglicerydów i cholesterolu.
• Dieta i styl życia: Zdrowa dieta niskotłuszczowa, regularna aktywność fizyczna, unikanie alkoholu.
• Leczenie cukrzycy: Skuteczne zarządzanie cukrzycą poprzez leki i zmiany stylu życia.

Diagnoza

• Badania kliniczne: Ocena objawów przez dermatologa.
• Biopsje skóry: Potwierdzenie diagnozy poprzez badanie histopatologiczne.
• Badania laboratoryjne: Lipidogram i badania poziomu glukozy we krwi.

Leczenie

• Leki obniżające poziom lipidów: Statyny, fibraty, inhibitory PCSK9.
• Leczenie cukrzycy: Insulina i inne leki hipoglikemizujące.
• Zmiany stylu życia: Dieta niskotłuszczowa, kontrola masy ciała, regularna aktywność fizyczna.
• Leczenie miejscowe: Rzadko stosowane, głównie koncentruje się na leczeniu przyczyny podstawowej.

Źródła (Kępki Żółte Wysiewne):

• Masood, F. T., & Khan, U. (2020) – SAT-573 Eruptive Xanthomas in a Patient with Hypertriglyceredemia and Type 2 Diabetes Mellitus (tłum. Ksantoma wysiewna u pacjenta z hipertriglicerydemią i cukrzycą typu 2)
• Anaba, E., Cole-Adeife, O., & Oaku, R. I. (2021) – Case series: eruptive xanthomas and hyperlipidaemia (tłum. Seria przypadków: ksantoma wysiewna i hiperlipidemia)
• Ohtaki, S., et al. (2022) – Eruptive xanthomas as a marker for metabolic disorders: A specific form of xanthoma that reflects hypertriglyceridemia (tłum. Ksantoma wysiewna jako marker zaburzeń metabolicznych: specyficzna forma ksantomy odzwierciedlająca hipertriglicerydemię)
• Kim, S. M., Lee, H., & Kim, Y. C. (2021) – Eruptive Xanthoma With Dermal Mucin Deposition (tłum. Ksantoma wysiewna z odkładaniem mucyny w skórze)
• Wade, H., et al. (2021) – Eruptive xanthomas secondary to severe hypertriglyceridemia (tłum. Ksantoma wysiewna wtórna do ciężkiej hipertriglicerydemii)
• Biricik, Ö. S. (2021) – ERUPTIVE XANTHOMA: A MARKER OF HYPERTRIGLYCERIDEMIA (tłum. Ksantoma wysiewna: marker hipertriglicerydemii)
• Nessel, T. A., et al. (2020) – Eruptive xanthomas: a warning sign of future hyperlipidemia complications (tłum. Ksantoma wysiewna: ostrzeżenie przed przyszłymi powikłaniami hiperlipidemii)
• Huy, L. V., & Thị, Q. (2023) – ERUPTIVE XANTHOMA: A CASE REPORT (tłum. Ksantoma wysiewna: opis przypadku)
• Huang, Y., et al. (2023) – Foamy macrophages are proinflammatory and express TREM2 in eruptive xanthomas (tłum. Piankowate makrofagi są prozapalne i wyrażają TREM2 w ksantomie wysiewnej)
• Munoz, N. R., Agwuegbo, C. C., & Gauhar, F. (2023) – Eruptive Xanthomas Precipitated by Severe Hypertriglyceridemia From Diabetes and Alcohol Use (tłum. Ksantoma wysiewna wywołana ciężką hipertriglicerydemią z powodu cukrzycy i spożycia alkoholu)

6. Kępki Żółte Ścięgien (Ksantoma Ścięgnowa)

Co To Są Kępki Żółte Ścięgien / Ksantoma Ścięgnowa (ang. Tendinous Xanthoma) [łac. Xanthoma Tendineum]

Kępki żółte ścięgien to zmiany skórne charakteryzujące się odkładaniem lipidów w ścięgnach. Te żółte lub pomarańczowe guzki najczęściej pojawiają się na ścięgnach Achillesa, ścięgnach dłoni oraz na innych dużych ścięgnach stawowych. Związane są najczęściej z zaburzeniami metabolizmu lipidów, takimi jak hipercholesterolemia rodzinna.

Przyczyny

• Hipercholesterolemia rodzinna: Najczęstsza przyczyna związana z podwyższonym poziomem cholesterolu LDL.
• Dyslipidemia: Ogólne zaburzenia lipidowe mogą prowadzić do powstawania tych zmian.
• Choroby wątroby: Mogą występować w kontekście cholestatycznych chorób wątroby.

Objawy

• Zmiany skórne: Żółte, pomarańczowe lub brązowe guzki na ścięgnach.
• Lokalizacja: Najczęściej na ścięgnach Achillesa, ścięgnach dłoni, łokciach, kolanach i stopach.
• Brak bólu: Zmiany są zwykle bezbolesne, ale mogą powodować dyskomfort lub ograniczenie ruchomości.

Powikłania

• Choroby sercowo-naczyniowe: Związane z długotrwałą hipercholesterolemią.
• Problemy kosmetyczne: Zmiany skórne mogą wpływać na samoocenę i jakość życia pacjentów.
• Zapalenie ścięgien: Rzadko, ale możliwe jest zapalenie i ból ścięgien.

Zapobieganie

• Kontrola lipidów: Regularne monitorowanie i kontrola poziomu cholesterolu i trójglicerydów.
• Dieta i styl życia: Zdrowa dieta niskotłuszczowa, regularna aktywność fizyczna.

Diagnoza

• Badania kliniczne: Ocena objawów przez dermatologa.
• Biopsje skóry: Potwierdzenie diagnozy poprzez badanie histopatologiczne.
• Badania laboratoryjne: Lipidogram w celu oceny poziomu lipidów we krwi.
• Badania obrazowe: MRI i ultrasonografia w celu oceny zmian w ścięgnach.

Leczenie

• Leki obniżające poziom lipidów: Statyny, fibraty, inhibitory PCSK9.
• Chirurgiczne usunięcie: W przypadku dużych, kosmetycznie uciążliwych zmian.
• Terapia miejscowa: Kortykosteroidy mogą być stosowane w przypadku stanów zapalnych.

Źródła (Kępki Żółte Ścięgien):

• Seo, D.-H., et al. (2020) – Multiple Huge Tendinous Xanthomas with Normal Lipid Profiles in All Extremities (tłum. Wielokrotne ogromne ksantomy ścięgnowe z normalnym profilem lipidowym we wszystkich kończynach)
• Awal, G., & Kapoor, P. (2022) – Pediatric Tendinous Xanthomas (tłum. Pediatryczne ksantomy ścięgnowe)
• Virk, J., et al. (2021) – Extensive Giant Tuberous and Tendon Xanthomas in a 48-year-old Gentleman: A Case Report (tłum. Rozległe gigantyczne guzkowe i ścięgniste ksantomy u 48-letniego mężczyzny: opis przypadku)
• Sahu, N., et al. (2021) – Xanthoma of Tendoachilles: Management and Follow-Up (tłum. Ksantoma ścięgna Achillesa: zarządzanie i kontrola)
• Zahradnik, T. M., et al. (2021) – Can Achilles tendon xanthoma be distinguished from Achilles tendinopathy using Dixon method MRI? A cross-sectional exploratory study (tłum. Czy ksantoma ścięgna Achillesa można odróżnić od tendinopatii Achillesa za pomocą metody Dixon MRI? Badanie przekrojowe)
• Kitahara, H., et al. (2020) – Association between Achilles tendon xanthoma and severity of coronary artery disease in patients undergoing percutaneous coronary intervention (tłum. Związek między ksantomą ścięgna Achillesa a ciężkością choroby wieńcowej u pacjentów poddawanych przezskórnej interwencji wieńcowej)
• Tanaka, T., et al. (2021) – Possible Neoangiogenesis in Achilles Tendon Xanthoma with Familial Hypercholesterolemia: A Novel Approach to Achilles Tendon Xanthoma (tłum. Możliwa neoangiogeneza w ksantomie ścięgna Achillesa z rodzinną hipercholesterolemią: nowatorskie podejście do ksantomy ścięgna Achillesa)
• Park, Y. H., et al. (2020) – Aspergilloma clinically mimicking Achilles tendon xanthoma in a non-immunocompromised patient: A case report (tłum. Aspergilloma klinicznie naśladująca ksantomę ścięgna Achillesa u pacjenta nieimmunokompetentnego: opis przypadku)
• Gupta, D., et al. (2022) – Multiple tuberous xanthomas diagnosed on fine-needle aspiration cytology – Report of a rare case (tłum. Wielokrotne guzkowe ksantomy zdiagnozowane na podstawie cytologii aspiracyjnej cienkoigłowej – opis rzadkiego przypadku)
• Harahap, U. C., et al. (2023) – Xanthomas in A Warehouse Worker: A Case Report (tłum. Ksantomy u pracownika magazynu: opis przypadku)

7. Kępki Żółte Spowodowane Zaburzeniem Metabolizmu Lipidów

Co To Są Kępki Żółte Spowodowane Zaburzeniem Metabolizmu Lipidów (ang. Xanthoma Due to Disorder of Lipid Metabolism) [łac. Xanthoma Ob Metabolismum Lipidorum Perturbatum]

Kępki żółte, znane jako ksantomy, są łagodnymi zmianami skórnymi powstającymi w wyniku odkładania lipidów w skórze i tkance podskórnej. Zmiany te są często związane z zaburzeniami metabolizmu lipidów, takimi jak hipercholesterolemia rodzinna i inne dyslipidemie.

Przyczyny

• Hipercholesterolemia rodzinna: Wrodzone zaburzenia metabolizmu lipidów.
• Dyslipidemia: Ogólne zaburzenia lipidowe, w tym hipertriglicerydemia.
• Choroby wątroby: Cholestatyczne choroby wątroby mogą prowadzić do powstawania ksantomów.

Objawy

• Zmiany skórne: Żółte, pomarańczowe lub brązowe guzki lub plamy na skórze.
• Lokalizacja: Najczęściej na powiekach (ksantelazma), ścięgnach, pośladkach, dłoniach i stopach.

Powikłania

• Choroby sercowo-naczyniowe: Związane z długotrwałą hipercholesterolemią.
• Problemy kosmetyczne: Zmiany skórne mogą wpływać na samoocenę i jakość życia pacjentów.
• Zapalenie trzustki: Wysoki poziom trójglicerydów może prowadzić do zapalenia trzustki.

Zapobieganie

• Kontrola lipidów: Regularne monitorowanie i kontrola poziomu cholesterolu i trójglicerydów.
• Dieta i styl życia: Zdrowa dieta niskotłuszczowa, regularna aktywność fizyczna.

Diagnoza

• Badania kliniczne: Ocena objawów przez dermatologa.
• Biopsje skóry: Potwierdzenie diagnozy poprzez badanie histopatologiczne.
• Badania laboratoryjne: Lipidogram w celu oceny poziomu lipidów we krwi.

Leczenie

• Leki obniżające poziom lipidów: Statyny, fibraty, inhibitory PCSK9.
• Chirurgiczne usunięcie: W przypadku dużych, kosmetycznie uciążliwych zmian.
• Terapia miejscowa: Kortykosteroidy mogą być stosowane w przypadku stanów zapalnych.

Źródła (Kępki Żółte Spowodowane Zaburzeniem Metabolizmu Lipidów):

• Gao, B., Luo, Y., He, Y., Huang, J., & Wen, X. (2021) – Carotid sheath xanthoma: A rare manifestation of lipid disorders (tłum. Ksantoma osłonki szyjnej: rzadka manifestacja zaburzeń lipidowych)
• Carneiro, F., Mota, A., Brito, J., Nascimento, M., Souza, B., Santos, J., Santos, M., & Costa, F. (2022) – XANTOMAS CUTÂNEOS: SINAL DE ALERTA PARA HIPERLIPIDEMIA (tłum. Ksantomy skórne: sygnał ostrzegawczy przed hiperlipidemią)
• Anaba, E., Cole-Adeife, O., & Oaku, R. I. (2021) – Case series: eruptive xanthomas and hyperlipdaemia (tłum. Seria przypadków: wysiewne ksantomy i hiperlipidemia)
• Harris, J. H., Cao, S., Hile, G., & Eshaq, M. (2020) – Diffuse xanthomas in a patient with primary biliary cholangitis and lipoprotein X (tłum. Rozlane ksantomy u pacjenta z pierwotnym zapaleniem dróg żółciowych i lipoproteiną X)
• Dang, J., Lim, D., Watters, K., Simard, O., Doyon, K., & Mereniuk, A. (2021) – Verrucous plane xanthomas secondary to lipoprotein X dyslipidemia in the context of cholestatic fulminant hepatitis: A case report (tłum. Brodawkowate płaskie ksantomy wtórne do dyslipidemii lipoproteiny X w kontekście cholestatycznego zapalenia wątroby: opis przypadku)
• Harahap, U. C., Mulyantini, A., & Soemarko, D. (2023) – Xanthomas in A Warehouse Worker: A Case Report (tłum. Ksantomy u pracownika magazynu: opis przypadku)
• Pilati, S., Bonfim, A. M. D. S., Camargo, A., Rivero, E., I.-Ching, L., Lisboa, M., & Grando, L. (2020) – XANTHOMATOUS CELLS AND ASSOCIATED LESION: A CASE REPORT (tłum. Komórki ksantomatyczne i zmiany z nimi związane: opis przypadku)
• Wade, H., Spiro, V., Logan, G., Garg, A., Awad, M. T., & Smith, J. (2021) – Eruptive xanthomas secondary to severe hypertriglyceridemia (tłum. Ksantoma wysiewna wtórna do ciężkiej hipertriglicerydemii)
• Thadchanamoorthy, V., Dayasiri, K., Majitha, S. I., Hooper, A., & Burnett, J. R. (2020) – Homozygous autosomal recessive hypercholesterolaemia in a South Asian child presenting with multiple cutaneous xanthomata (tłum. Homozygotyczna autosomalna recesywna hipercholesterolemia u dziecka z Azji Południowej z mnogimi ksantomami skórnymi)
• Lee, H. Y., Koo, D., & Lee, J.-S. (2021) – A case report of palmar xanthoma with xanthomatous neuropathy (tłum. Opis przypadku ksantomy dłoni z neuropatią ksantomatyczną)
• Abramov, D., Zaman, T., & Tarascin, I. (2023) – A Case of Large Elbow Tuberous Xanthoma (tłum. Przypadek dużej ksantomy guzkowej łokcia)

INFORMACJA PRAWNA

Artykuły na naszej stronie zostały przygotowane w celach edukacyjnych i mają na celu podniesienie świadomości na temat omawianych schorzeń oraz różnorodności dostępnych metod leczenia, w tym medycyny konwencjonalnej, ajurwedy, medycyny chińskiej oraz innych terapii naturalnych i holistycznych. Informacje na naszej stronie nie mogą zastąpić profesjonalnej porady, diagnozy czy leczenia medycznego. Czytelnik powinien konsultować wszelkie decyzje dotyczące swojego zdrowia i leczenia z kwalifikowanym pracownikiem służby zdrowia. Autorzy oraz właściciele strony internetowej www.encyklopediauzdrawiania.pl nie ponoszą odpowiedzialności za jakiekolwiek działania podjęte na podstawie informacji zawartych w tym artykule, ani za ewentualne skutki takich działań.