Grzybica Skóry (Przyczyny, Objawy, Powikłania, Zapobieganie, Diagnostyka, Leczenie)

SPIS TREŚCI:

1. Grzybica Skóry

2. Grzybica Skóry Głowy i Włosów

• 2.1 Grzybica Skóry Głowy
• 2.2 Kerion
• 2.3 Zapalenie Mieszków Włosowych Wywołane Przez Malassezia
• 2.4 Biała Piedra
• 2.5 Czarna Piedra
• 2.6 Łupież Pstry – Pityriasis Versicolor
• 2.7 Łupież Czarny

3. Grzybica Skóry Narządów Płciowych i Pachwin

• 3.1 Kandydozowe Zapalenie Żołędzi i Napletka
• 3.2 Kandydozowe Zapalenie Sromu
• 3.3 Grzybica Pachwin

4. Grzybica Skóry Stóp i Paznokci

• 5.1 Grzybica Paznokci
• 5.2 Onychomykoza Przez Niedermatofitowe Grzyby
• 5.3 Grzybica Stóp (Stopa Atlety)

5. Grzybica Tkanek Podskórnych

• 5.1 Lobomykoza
• 5.2 Eumycetoma
• 5.3 Chromoblastomykoza
• 5.4 Konidiobolomykoza

6. Grzybica Skóry Wikłająca Układ Limfatyczny

• 6.1 Sporotrychoza
  • 6.1.1 Sporotrychoza Skórna
  • 6.1.2 Stała Skórna Sporotrychoza

7. Grzybica Skóry Wikłająca Inne Układy

• 7.1 Rozsiana Dermatofitoza

8. Grzybica Układowa Wikłająca Skórę

• 8.1 Pierwotna Skórna Kokcydioidomykoza
• 8.2 Rozsiana Parakokcydioidomykoza
• 8.3 Talaromykoza
• 8.4 Histoplazmoza Histoplasma Duboisii
• 8.5 Rozsiana Adiaspiromykoza

1. Grzybica Skóry

Grzybica skóry jest jednym z najczęstszych schorzeń dermatologicznych wywołanych przez grzyby chorobotwórcze. Dotyka ludzi na całym świecie, niezależnie od wieku czy płci. Choroba ta może powodować znaczny dyskomfort oraz wpływać na jakość życia pacjentów. W tym artykule przybliżymy przyczyny, objawy, sposoby leczenia oraz metody zapobiegania grzybicy skóry.

Grzybica Skóry – Przyczyny

Grzybica skóry wywoływana jest przez grzyby dermatofity, drożdżaki lub pleśnie. Najczęstsze czynniki wywołujące to:

• Dermatofity – grzyby te żywią się keratyną, głównym białkiem naskórka, włosów i paznokci.
• Drożdżaki (np. Candida) – szczególnie często występują u osób z osłabionym układem odpornościowym.
• Pleśnie – choć rzadziej, mogą powodować infekcje skóry, zwłaszcza w ciepłych i wilgotnych warunkach.

Do rozwoju grzybicy przyczyniają się różne czynniki, takie jak:

• Wilgotne środowisko (np. baseny, łaźnie, siłownie).
• Noszenie obcisłej, nieprzepuszczalnej odzieży.
• Zaburzenia odporności (np. cukrzyca, chemioterapia).
• Nieprawidłowa higiena osobista.
• Długotrwałe stosowanie antybiotyków lub sterydów.

Grzybica Skóry – Objawy

Grzybica skóry to infekcja wywołana przez grzyby chorobotwórcze, takie jak dermatofity, drożdżakopodobne grzyby Candida czy pleśnie. Objawy mogą różnić się w zależności od lokalizacji infekcji, rodzaju grzyba oraz stanu zdrowia osoby chorej. Oto najczęstsze symptomy grzybicy skóry:

A. Zmiany na skórze

• Czerwone, zaokrąglone plamy na skórze o wyraźnie zaznaczonych brzegach.
• Obręczowate zmiany z centralnym rozjaśnieniem.
• Powierzchnia zmian może być łuszcząca się lub wilgotna.

B. Swędzenie

• Intensywne swędzenie, które może nasilać się w nocy lub w warunkach wilgoci.
• Swędzenie może być tak dokuczliwe, że prowadzi do drapania, co z kolei sprzyja wtórnym infekcjom bakteryjnym.

C. Pęcherzyki i grudki

• Obecność drobnych pęcherzyków wypełnionych płynem surowiczym.
• Grudki lub krostki, szczególnie na brzegach zmian.

D. Zgrubienia skóry

• Z czasem skóra na zmienionych obszarach może stać się pogrubiona i szorstka w wyniku przewlekłego stanu zapalnego.

E. Pękanie skóry

• W przypadku grzybicy fałdów skórnych (np. pachwin, między palcami) może wystąpić pękanie naskórka, co powoduje bolesność.

F. Zmiany barwy skóry

• Plamy mogą przybierać różne odcienie: od czerwonego, przez brunatny, po biały (np. w przypadku łupieżu pstrego).

G. Nieprzyjemny zapach

• W zaawansowanych przypadkach, szczególnie w miejscach trudno dostępnych lub wilgotnych, może pojawić się nieprzyjemny zapach.

Objawy w zależności od lokalizacji

a) Skóra głowy (tinea capitis):

• Wypadanie włosów w miejscach infekcji.
• Łuszczenie się skóry przypominające łupież.
• Powstawanie bolesnych guzków (kerion) w cięższych przypadkach.

b) Skóra twarzy (tinea faciei):

• Zmiany rumieniowe przypominające trądzik.
• Wyraźnie zaznaczone brzegi zmian z łuszczeniem.

c) Skóra gładka (tinea corporis):

• Obręczowate zmiany z wyraźnie zapalnym brzegiem.
• Łuszczenie się naskórka na powierzchni zmian.

d) Fałdy skórne (tinea cruris):

• Zaczerwienienie i świąd w pachwinach lub pod piersiami.
• Zmiany z wyraźnie zaznaczonymi brzegami.

Kiedy zgłosić się do lekarza?

Należy niezwłocznie skonsultować się z dermatologiem, jeśli:

• Objawy utrzymują się przez kilka tygodni mimo stosowania leczenia domowego.
• Zmiany są bolesne lub szybko się rozprzestrzeniają.
• Występują dodatkowe objawy, takie jak gorączka czy ogólne osłabienie.

Wczesne rozpoznanie i leczenie grzybicy skóry zapobiega rozwojowi powikłań oraz rozprzestrzenianiu się infekcji na inne obszary ciała.

Grzybica Skóry – Powikłania

Grzybica skóry, jeśli pozostawiona bez odpowiedniego leczenia, może prowadzić do licznych powikłań. Oto niektóre z nich:

A. Infekcje bakteryjne

• Drapanie zmian grzybiczych może prowadzić do uszkodzenia naskórka i wtórnych infekcji bakteryjnych, takich jak liszajec czy ropnie.

B. Przewlekłe stany zapalne

• Nieleczona grzybica może powodować długotrwały stan zapalny skóry, prowadący do jej pogrubienia, blizn i zmian pigmentacyjnych.

C. Rozprzestrzenienie infekcji

• Infekcja może rozprzestrzeniać się na inne obszary ciała, w tym paznokcie, skórę głowy czy fałdy skórne.

D. Zakażenie systemowe

• U osób z obniżoną odpornością grzybica może przejść w postać ogólnoustrojową, co jest stanem potencjalnie zagrażającym życiu.

Grzybica Skóry – Zapobieganie

Zapobieganie grzybicy skóry polega na wdrażaniu zdrowych nawyków higienicznych i unikanie czynników ryzyka. Oto kluczowe zasady:

A. Higiena osobista

• Regularne mycie i suszenie skóry, zwłaszcza po wysiłku fizycznym lub kapieli.
• Unikanie dzielenia się przedmiotami osobistymi, takimi jak ręczniki, szczotki do włosów czy ubrania.

B. Noszenie przewiewnej odzieży

• Stosowanie ubrań z naturalnych materiałów, które pozwalają skórze oddychać i zapobiegają nadmiernemu poceniu się.
• Unikanie noszenia wilgotnej odzieży czy butów przez dłuższy czas.

C. Dezynfekcja powierzchni i przedmiotów

• Regularne czyszczenie powierzchni w łazienkach, na siłowniach czy basenach.
• Stosowanie środków przeciwgrzybiczych do pielęgnacji obuwia.

D. Wzmocnienie odporności

• Zdrowa dieta bogata w witaminy i minerały, regularna aktywność fizyczna oraz unikanie stresu wspomagają układ immunologiczny.

E. Szybka reakcja na pierwsze objawy

• W przypadku zauważenia zaczerwienienia, łuszczenia się skóry czy swędzenia, należy podjąć działania zapobiegawcze lub skonsultować się z lekarzem.

Grzybica Skóry – Diagnostyka

Dokładna diagnostyka grzybicy skóry jest kluczowa dla skutecznego leczenia. Proces diagnostyczny obejmuje:

A. Wywiad lekarski

• Lekarz zbiera informacje o objawach, czasie ich trwania oraz czynnikach ryzyka (np. kontakt z osobą zarażoną, korzystanie z publicznych łaźni).

B. Badanie kliniczne

• Oceniane są zmiany skórne pod kątem ich charakterystycznych cech, takich jak kształt, łuszczenie czy obecność świądu.

C. Badanie mikroskopowe

• Pobranie próbki naskórka, włosa lub paznokcia i jej analiza pod mikroskopem w celu wykrycia obecności strzyg grzybiczych.

D. Posiew

• Hodowla próbki na specjalnym podłożu umożliwiająca identyfikację gatunku grzyba wywołującego infekcję.

E. Testy molekularne

• Zaawansowane metody diagnostyczne, takie jak PCR, pozwalają na szybkie i dokładne zidentyfikowanie patogenu.

F. Badanie lampą Wooda

• Specjalna lampa UV, której światło powoduje fluorescencję niektórych rodzajów grzybów, pomaga w rozpoznaniu infekcji.

Diagnoza oparta na badaniach laboratoryjnych jest szczególnie ważna w przypadkach nietypowych zmian skórnych lub braku skuteczności standardowego leczenia.

Grzybica Skóry – Leczenie

Leczenie grzybicy skóry zależy od stopnia zaawansowania infekcji i lokalizacji zmian. Może obejmować:

A. Leki miejscowe:

• Kremy, maści, roztwory lub żele przeciwgrzybicze (np. klotrimazol, terbinafina).

B. Leki doustne:

• Stosowane w przypadku ciężkich lub rozległych infekcji (np. itrakonazol, flukonazol).

C. Leczenie wspomagające:

• Dbałość o higienę osobistą.
• Stosowanie specjalistycznych środków do pielęgnacji skóry.

Należy pamiętać, że leczenie powinno być kontynuowane przez okres zalecony przez lekarza, nawet po ustąpieniu objawów, aby uniknąć nawrotów.

Grzybica Skóry – Leki

Leczenie grzybicy skóry obejmuje stosowanie leków miejscowych i doustnych. Do najczęściej stosowanych preparatów należą:

A. Leki miejscowe:

• Klotrimazol – krem lub maść przeciwgrzybicza.
• Terbinafina – skuteczna w leczeniu miejscowych zmian.
• Mikonazol – środek przeciwgrzybiczy dostępny w postaci maści.

B. Leki doustne:

• Flukonazol – stosowany w cięższych przypadkach lub przy rozległych zmianach.
• Itrakonazol – skuteczny w leczeniu różnych form grzybicy.
• Gryzeofulwina – szczególnie polecana w przypadku grzybicy głowy u dzieci.

Leki powinny być dobierane indywidualnie przez lekarza dermatologa, a czas terapii może wynosić od kilku tygodni do kilku miesięcy w zależności od rodzaju grzybicy i jej zaawansowania.

Grzybica Skóry – Leczenie Domowymi Sposobami

Leczenie grzybicy skóry w domu może być skuteczne w początkowych stadiach choroby lub jako wsparcie terapii farmakologicznej. Ważne jest jednak, aby przed rozpoczęciem stosowania domowych sposobów skonsultować się z lekarzem, zwłaszcza w przypadku cięższych infekcji. Oto kilka naturalnych metod, które mogą pomóc w walce z grzybicą skóry:

A. Olej z drzewa herbacianego

• Działa przeciwgrzybiczo i antyseptycznie.
• Jak stosować: Nanieś kilka kropli olejku na zmienione chorobowo miejsca dwa razy dziennie. Aby uniknąć podrażnienia, można go rozcieńczyć olejem bazowym, np. kokosowym.

B. Ocet jabłkowy

• Ma właściwości przeciwgrzybicze i pomaga złagodzić świąd.
• Jak stosować: Zmieszaj równe proporcje octu jabłkowego i wody. Przemywaj zmienione miejsca dwa razy dziennie za pomocą wacika.

C. Czosnek

• Znany ze swoich właściwości przeciwgrzybiczych i antybakteryjnych.
• Jak stosować: Rozgnieć kilka ząbków czosnku i wymieszaj z oliwą z oliwek. Nałóż pastę na zmienione chorobowo miejsca na 10-15 minut, a następnie spłucz.

D. Soda oczyszczona

• Pomaga zredukować wilgoć i świąd, utrudniając rozwój grzybów.
• Jak stosować: Wymieszaj sodę z wodą, aby uzyskać pastę. Nałóż na skórę na 10 minut, a następnie spłucz.

E. Jogurt naturalny

• Zawiera probiotyki, które pomagają w przywróceniu naturalnej flory bakteryjnej skóry.
• Jak stosować: Nałóż jogurt bez dodatku cukru na zmienione miejsca, pozostaw na 20 minut, a następnie spłucz.

F. Kurkuma

• Ma silne właściwości przeciwzapalne i przeciwgrzybicze.
• Jak stosować: Wymieszaj kurkumę z wodą lub olejem kokosowym, aby uzyskać pastę. Nałóż na skórę i pozostaw na 15 minut, po czym spłucz.

G. Aloes

• Działa łagodząco, przeciwzapalnie i przeciwgrzybiczo.
• Jak stosować: Nakładaj świeży żel z aloesu na skórę kilka razy dziennie.

Ważne wskazówki:

• Higiena: Regularne mycie i suszenie zmienionych miejsc jest kluczowe dla zahamowania rozwoju grzybów.
• Unikanie wilgoci: Zmienione miejsca powinny być suche i przewiewne.
• Zmiana nawyków: Używanie oddzielnych ręczników i unikanie dzielenia się przedmiotami osobistymi z innymi osobami pomaga zapobiec rozprzestrzenianiu infekcji.

Grzybica Skóry Gładkiej

Grzybica skóry gładkiej (tinea corporis) obejmuje wszystkie obszary skóry pozbawione owłosienia, takie jak ramiona, plecy czy uda. Zmiany mają charakter pierścieniowaty, z bardziej zapalnym brzegiem i centralnym rozjaśnieniem. Choroba ta rozwija się szczególnie w warunkach wilgotnych i ciepłych, a czynnikami ryzyka są m.in. kontakt z zakażonymi osobami, zwierzętami lub przedmiotami.

Grzybica Skóry Twarzy

Grzybica skóry twarzy (tinea faciei) jest infekcją wywołaną przez dermatofity, dotykającą powierzchnię skóry na twarzy. Objawia się zaczerwienieniem, łuszczeniem się skóry, swędzeniem oraz obecnością obręczowatych zmian o wyraźnie zaznaczonych brzegach. Grzybica twarzy często bywa mylona z innymi schorzeniami, takimi jak trądzik lub egzema, dlatego kluczowe jest właściwe rozpoznanie przez dermatologa.

Grzybica Skóry Głowy

Grzybica skóry głowy (tinea capitis) jest infekcją wywołaną przez grzyby dermatofity, które atakują mieszki włosowe i skórę głowy. Choroba ta występuje najczęściej u dzieci, ale może dotyczyć również dorosłych. Jest bardzo zakaźna i może rozprzestrzeniać się przez kontakt bezpośredni z osobą zakażoną, zwierzęciem lub przedmiotami, takimi jak szczotki do włosów czy ręczniki.

Grzybica Skóry u Dziecka

Dzieci są szczególnie podatne na grzybicę skóry ze względu na częstszy kontakt z rówieśnikami, zwierzętami oraz niedojrzały układ immunologiczny. Najczęstsze formy grzybicy u dzieci to grzybica głowy (tinea capitis) i skóry gładkiej (tinea corporis). Objawy obejmują swędzenie, zaczerwienienie i łuszczenie się skóry. W przypadku dzieci leczenie powinno być zawsze prowadzone pod nadzorem lekarza.

Podsumowanie

Grzybica skóry jest chorobą uciążliwą, ale w większości przypadków skutecznie leczoną. Kluczowe znaczenie ma szybka diagnoza i podjęcie odpowiedniego leczenia. Dbając o higienę osobistą oraz eliminując czynniki ryzyka, można znacząco zmniejszyć prawdopodobieństwo wystąpienia tej dolegliwości.

2. Grzybica Skóry Głowy i Włosów

Grzybica skóry głowy i włosów to grupa infekcji grzybiczych, które atakują skórę głowy oraz włosy. Najczęściej wywoływane są przez dermatofity, ale mogą również być spowodowane przez inne rodzaje grzybów, takie jak drożdżaki z rodzaju Malassezia. Objawy grzybicy skóry głowy mogą obejmować swędzenie, łuszczenie się skóry, wypadanie włosów oraz pojawianie się zmian skórnych, takich jak owrzodzenia czy krosty. Infekcje te są często zaraźliwe i mogą przenosić się poprzez bezpośredni kontakt z zainfekowanymi osobami lub przedmiotami, takimi jak grzebienie czy czapki. Leczenie grzybicy skóry głowy i włosów wymaga stosowania odpowiednich leków przeciwgrzybiczych oraz dbałości o higienę osobistą, aby zapobiec nawrotom choroby.

Objawy Grzybicy Skóry Głowy:

• Swędzenie i podrażnienie skóry głowy.
• Zaczerwienienie i łuszczenie się skóry.
• Wyłamanie włosów blisko powierzchni skóry, co powoduje powstawanie łysych plam.
• Obecność czarnych kropek w miejscu wyłamanych włosów.
• W cięższych przypadkach może dojść do powstania ropnych zmian i bolesnych guzów (kerion).

Czynniki Ryzyka:

• Bliski kontakt z osobą lub zwierzęciem zakażonym.
• Używanie wspólnych przedmiotów higienicznych.
• Osłabiony układ odpornościowy.
• Wilgotne i ciepłe środowisko sprzyjające rozwojowi grzybów.

Grzybica Skóry Głowy – Leczenie:

Leczenie grzybicy skóry głowy wymaga zastosowania odpowiednich środków farmakologicznych, ponieważ infekcja ta często penetruje głębsze warstwy skóry i mieszków włosowych.

Leki doustne:

• Gryzeofulwina – stosowana jako lek pierwszego rzutu u dzieci.
• Terbinafina – skuteczna w leczeniu dermatofitowych infekcji, szczególnie u dorosłych.
• Itrakonazol lub flukonazol – stosowane w przypadku opornych infekcji lub gdy inne leki są przeciwwskazane.

Leki miejscowe:

• Szampony przeciwgrzybicze z zawartością ketokonazolu lub siarczku selenu – stosowane jako uzupełnienie terapii doustnej w celu ograniczenia zakaźności.

Leczenie wspomagające:

• Unikanie dzielenia się szczotkami, grzebieniami i ręcznikami.
• Regularne pranie pościeli i czapek w wysokiej temperaturze.
• Edukacja domowników i współpracowników w celu ograniczenia rozprzestrzeniania infekcji.

Czas trwania leczenia:

Leczenie grzybicy skóry głowy jest długotrwałe i może trwać od 4 do 12 tygodni w zależności od stopnia zaawansowania choroby oraz rodzaju zastosowanego leku.

Konsultacja z lekarzem:

Należy skonsultować się z dermatologiem w celu potwierdzenia diagnozy i dobrania odpowiedniego leczenia. Wczesne rozpoznanie i podjęcie terapii pozwala uniknąć powikłań, takich jak trwałe blizny lub utrata włosów.

Poniżej przedstawione są różne podrodziały dotyczące specyficznych rodzajów grzybic związanych ze skórą głowy i włosami:

2.1 Grzybica Skóry Głowy

Co To Jest Grzybica Skóry Głowy (Tinea Capitis)

Grzybica skóry głowy, znana jako tinea capitis, to infekcja grzybicza atakująca skórę i włosy na głowie. Jest najczęściej spotykana u dzieci, ale może występować również u dorosłych. Objawy obejmują łuszczenie się skóry, swędzenie oraz pojawianie się okrągłych, łysiejących plam, które mogą być pokryte czarnymi kropkami będącymi resztkami złamanych włosów. Infekcja jest wysoce zaraźliwa i może przenosić się przez bezpośredni kontakt z zainfekowaną osobą, zwierzęciem lub przedmiotami, takimi jak grzebienie i czapki. Leczenie wymaga stosowania doustnych leków przeciwgrzybiczych oraz miejscowych środków pielęgnacyjnych w celu zahamowania rozwoju grzyba.

Przyczyny

• Trichophyton i Microsporum: Dermatofitoza skóry głowy jest najczęściej wywoływana przez grzyby z rodzaju Trichophyton (np. Trichophyton tonsurans) i Microsporum (np. Microsporum canis).

Objawy

• Łysienie i łuszczenie się skóry: Infekcja może prowadzić do utraty włosów w postaci okrągłych, łysych plam z łuszczącą się skórą.
• Stan zapalny i ropnie: W cięższych przypadkach mogą występować stany zapalne, ropnie (kerion) oraz bolesne guzki.

Powikłania

• Trwałe łysienie: Nieleczona lub przewlekła infekcja może prowadzić do trwałego łysienia z powodu bliznowacenia skóry.
• Rozsiew infekcji: Infekcja może rozprzestrzeniać się na inne części ciała lub na inne osoby, szczególnie w warunkach zatłoczenia i słabej higieny.

Zapobieganie

• Dbanie o higienę: Regularne mycie włosów i skóry głowy oraz unikanie dzielenia się osobistymi przedmiotami, takimi jak grzebienie czy czapki.
• Wczesne rozpoznanie i leczenie: Szybkie rozpoznanie objawów i rozpoczęcie leczenia mogą zapobiec rozprzestrzenianiu się infekcji.

Diagnoza

• Badanie mikroskopowe: Diagnoza opiera się na bezpośrednim badaniu mikroskopowym zeskrobin skóry głowy przy użyciu preparatu KOH (potasu wodorotlenku) oraz hodowli grzybów.
• Dermoskop: Dermoskopia jest bardzo czułym narzędziem diagnostycznym do identyfikacji charakterystycznych cech infekcji.

Leczenie

• Leki doustne: Doustne leki przeciwgrzybicze, takie jak terbinafina, grizeofulwina, itrakonazol i flukonazol, są złotym standardem leczenia tinea capitis, ponieważ skutecznie penetrują trzon włosa i likwidują infekcję.
• Leki miejscowe: Chociaż same leki miejscowe nie są wystarczające, mogą być stosowane jako terapia wspomagająca, aby zmniejszyć transmisję zarodników grzybów.

Źródła (Dermatofitoza Skóry Głowy):

• Patel, G. A., & Schwartz, R. (2011). Tinea capitis: still an unsolved problem?
• Ali, S., Graham, T., & Forgie, S. (2007). The Assessment and Management of Tinea Capitis in Children
• Leung, A., Hon, K., Leong, K. F., Barankin, B., & Lam, J. (2020). Tinea Capitis: An Updated Review
• Gupta, A., & Summerbell, R. (2000). Tinea capitis
• Gonzàlez, U., Seaton, T., Bergus, G., Jacobson, J., & Martínez-Monzón, C. (2007). Systemic antifungal therapy for tinea capitis in children

2.2 Kerion

Co To Jest Kerion (ang. Kerion) [łac. Kerion]

Kerion to zapalenie skóry głowy, będące formą zapalenia mieszków włosowych, które powstaje w wyniku silnej reakcji zapalnej na infekcję grzybiczą, taką jak tinea capitis. Choroba ta charakteryzuje się powstaniem bolesnych, ropnych, erytematycznych guzków na skórze głowy, które mogą prowadzić do utraty włosów i bliznowacenia, jeśli nie zostaną odpowiednio leczone.

Przyczyny

Kerion jest wywoływany przez zakażenie grzybami dermatofitowymi, takimi jak:

• Infekcje dermatofitowe: Kerion jest najczęściej spowodowany przez grzyby dermatofitowe, takie jak Trichophyton tonsurans, Microsporum canis oraz Trichophyton verrucosum. Infekcja jest wynikiem silnej reakcji immunologicznej na obecność tych grzybów w mieszkach włosowych.
• Trichophyton mentagrophytes: Częsty patogen odpowiedzialny za grzybicze zakażenia skóry i włosów.
• Microsporum canis: Grzyb często spotykany u zwierząt domowych, który może być przenoszony na ludzi.

Objawy

Objawy kerionu obejmują:

• Obrzęk i zaczerwienienie: Charakterystyczne są obrzęk, zaczerwienienie i ból w dotkniętym obszarze skóry głowy.
• Ropnie i wysięk: Kerion może objawiać się jako ropne, fluctuantne zmiany z wysiękiem oraz łuszczeniem skóry.
• Bolące, obrzęknięte guzki na skórze głowy: Są one ropne, czerwonawe i mogą prowadzić do wypadania włosów.
• Łysienie i bliznowacenie: W ciężkich przypadkach dochodzi do łysienia oraz tworzenia się blizn.
• Wysoka gorączka i ból węzłów chłonnych: Kerionowi mogą towarzyszyć ogólne objawy zapalenia.

Powikłania

Nieleczony kerion może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak:

• Trwałe blizny: Infekcja może prowadzić do trwałego bliznowacenia.
• Trwałe łysienie: Nieleczony kerion może prowadzić do trwałego łysienia z powodu bliznowacenia skóry.
• Wtórne zakażenia bakteryjne: Infekcja grzybicza może prowadzić do wtórnych zakażeń bakteryjnych, co komplikuje leczenie.

Zapobieganie

Zapobieganie kerionowi obejmuje:

• Unikanie kontaktu z zakażonymi osobami i zwierzętami: Unikanie kontaktu z osobami i zwierzętami, które mogą być nosicielami grzybów dermatofitowych.
• Wczesne leczenie infekcji grzybiczych: Szybka diagnoza i leczenie grzybicy skóry głowy mogą zapobiec rozwojowi kerionu.
• Dbanie o higienę: Regularne mycie i suszenie włosów oraz skóry głowy, szczególnie po kontakcie z potencjalnie zakażonymi przedmiotami.

Diagnostyka

Diagnoza kerionu opiera się na:

• Badanie kliniczne i historia medyczna: Diagnoza opiera się na ocenie klinicznej, wywiadzie medycznym oraz badaniach histopatologicznych i mikrobiologicznych.
• Hodowla grzybów i testy molekularne: Hodowla grzybów oraz testy PCR mogą pomóc w identyfikacji patogenów.

Leczenie

Leczenie kerionu obejmuje:

• Leki przeciwgrzybicze: Doustne leki przeciwgrzybicze, takie jak terbinafina i grizeofulwina, są podstawą leczenia.
• Antybiotyki i leki przeciwzapalne: W przypadku wtórnych zakażeń bakteryjnych stosuje się antybiotyki, a leki przeciwzapalne mogą łagodzić objawy.
• zasem stosuje się kortykosteroidy w celu zmniejszenia stanu zapalnego, choć ich skuteczność jest dyskusyjna.
• Leczenie chirurgiczne: W niektórych przypadkach konieczne może być chirurgiczne oczyszczenie zmian.

Rokowania

Wczesne leczenie zazwyczaj prowadzi do pełnego wyleczenia kerionu, jednak opóźniona diagnoza może prowadzić do blizn i wypadania włosów.

Źródła (Kerion):

• Honig, P., Caputo, G., Leyden, J., McGinley, K., Selbst, S., McGravey, A. (1994) – Treatment of Kerions (tłum. Leczenie kerionu)
• Grijsen, M., de Vries, H. D. (2017) – Kerion (tłum. Kerion)
• Lin, C. M., Wang, C. C., Huang, W. H., Lai, C. C., Wang, F. M., Cheng, S. N. (2009) – Successful Terbinafine Treatment for a Girl with Kerion Caused by a Microsporum Canis Infection (tłum. Skuteczne leczenie terbinafiną kerionu wywołanego infekcją Microsporum canis)
• Mazlim, M., Muthupalaniappen, L. (2012) – Cat’s Curse: A Case of Misdiagnosed Kerion (tłum. Klątwa kota: Przypadek błędnie zdiagnozowanego kerionu)
• Saadia, A., Reckhow, J., Rozenblat, M., Last, O. (2019) – Kerion of the pubis and vulva with bacterial superinfection: a rare occurrence (tłum. Kerion łonowy i sromu z nadkażeniem bakteryjnym: rzadkie wystąpienie)
• Mazlim, M. B., & Muthupalaniappen, L. (2012) – Cat’s Curse: A Case of Misdiagnosed Kerion (tłum. Klątwa kota: przypadek błędnej diagnozy Kerionu)
• Chiriac, A. E., Diaconeasa, A., Voicu, C., Ivaniciuc, M., Miulescu, R., Chiriac, A. E., & Nenoff, P. (2023) – Kerion Celsi in infants and children-A narrative review 2010-2023 (tłum. Kerion Celsi u niemowląt i dzieci — przegląd narracyjny 2010–2023)
• Tran, T. H., & Van Hoang, N. (2023) – The Results of the Hospitalized Treatment of Kerion Celsi (tłum. Wyniki leczenia szpitalnego Kerion Celsi)
• Grijsen, M., & de Vries, H. D. (2017) – Kerion (tłum. Kerion)

2.3 Zapalenie Mieszków Włosowych Wywołane Przez Malassezia

Co To Jest Zapalenie Mieszków Włosowych Wywołane Przez Malassezia (ang. Malassezia Folliculitis)

Zapalenie mieszków włosowych wywołane przez Malassezia, znane również jako Malassezia Folliculitis, to stan zapalny skóry spowodowany przez grzyby z rodzaju Malassezia. Objawia się drobnymi, swędzącymi grudkami lub krostkami, które mogą być mylone z trądzikiem. Najczęściej występuje na górnej części pleców, klatce piersiowej i ramionach. Czynniki sprzyjające to ciepłe i wilgotne środowisko, nadmierna produkcja sebum oraz osłabienie układu odpornościowego. Leczenie obejmuje stosowanie miejscowych lub doustnych leków przeciwgrzybiczych.

Przyczyny

• Malassezia spp.: Główne patogeny wywołujące folikulitis Malassezi to drożdże z rodzaju Malassezia, zwłaszcza Malassezia furfur i Malassezia globosa. Infekcja jest wynikiem nadmiernego wzrostu tych drożdży, które są normalną florą skóry, szczególnie w warunkach wysokiej wilgotności i temperatury.

Objawy

• Świąd i pieczenie: Charakterystyczne są swędzące, drobne pęcherzyki i krosty wokół mieszków włosowych, głównie na górnej części tułowia, ramionach, klatce piersiowej i twarzy.
• Stan zapalny: Skóra może być zaczerwieniona i podrażniona, często z widocznymi ropnymi wykwitami.

Powikłania

• Nawroty infekcji: Folikulitis Malassezi ma tendencję do nawracania, szczególnie u osób z predyspozycjami, takimi jak immunosupresja czy długotrwałe stosowanie antybiotyków.
• Bliznowacenie: W cięższych przypadkach może dojść do bliznowacenia skóry, zwłaszcza przy braku odpowiedniego leczenia.

Zapobieganie

• Utrzymanie suchej skóry: Regularne mycie i suszenie skóry, unikanie długotrwałego noszenia mokrych ubrań oraz stosowanie kosmetyków redukujących nadmiar sebum.
• Unikanie nadmiernego stosowania antybiotyków i sterydów: Ograniczenie stosowania tych leków może zapobiec zaburzeniom flory skórnej, które sprzyjają wzrostowi Malassezia.

Diagnostyka

• Badanie mikroskopowe: Diagnoza opiera się na badaniu mikroskopowym zeskrobin skóry, które wykazuje obecność drożdży Malassezia.
• Hodowla grzybów i biopsja: W niektórych przypadkach konieczne jest potwierdzenie diagnozy poprzez hodowlę grzybów lub biopsję skóry.

Leczenie

• Leki miejscowe: Miejscowe stosowanie ketokonazolu, klotrimazolu lub innych przeciwgrzybiczych kremów jest skuteczne w leczeniu większości przypadków.
• Leki doustne: W cięższych przypadkach, szczególnie u osób z immunosupresją, mogą być stosowane doustne leki przeciwgrzybicze, takie jak itrakonazol czy flukonazol.
• Środki zapobiegawcze: Regularne stosowanie szamponów przeciwgrzybiczych i dbanie o higienę osobistą mogą pomóc w zapobieganiu nawrotom.

Źródła (Folikulitis Malassezi):

• Vlachos, C., Henning, M., Gaitanis, G., Faergemann, J., & Saunte, D. (2020). Critical synthesis of available data in Malassezia folliculitis and a systematic review of treatments
• Marín-Hernández, E., Mejía-Mancera, C. G., Quijada-Henderson, M. A., & Valero-Gómez, A. (2022). Atypical folliculitis caused by Malassezia spp. in immunosuppressed patients
• Durdu, M., Güran, M., & Ilkit, M. (2013). Epidemiological characteristics of Malassezia folliculitis and use of the May-Grünwald-Giemsa stain to diagnose the infection
• Cohen, P. R., Erickson, C., & Calame, A. (2020). Malassezia (Pityrosporum) Folliculitis Incognito: Malessezia-associated Folliculitis Masked by Topical Corticosteroid Therapy
• Anane, S., Chtourou, O., Bodemer, C., & Kharfi, M. (2013). Malassezia folliculitis in an infant

2.4 Biała Piedra

Co To Jest Biała Piedra (ang. White Piedra)

Biała piedra to infekcja grzybicza włosów wywołana przez grzyby z rodzaju Trichosporon. Charakteryzuje się obecnością miękkich, białych lub żółtawych grudek, które tworzą się na trzonie włosa. Grudki te są luźniej związane z włosem niż w przypadku czarnej piedry. Infekcja może występować na włosach głowy, brodzie, wąsach, a także innych owłosionych częściach ciała. Biała piedra jest częstsza w klimatach wilgotnych i tropikalnych. Leczenie zazwyczaj obejmuje obcinanie zakażonych włosów i stosowanie miejscowych środków przeciwgrzybiczych.

Przyczyny

• Trichosporon spp.: Główne patogeny wywołujące białą piedrę to grzyby z rodzaju Trichosporon, w szczególności Trichosporon inkin, Trichosporon cutaneum, oraz Trichosporon ovoides. Infekcja jest wynikiem nadmiernego wzrostu tych drożdży na włosach, prowadzącego do tworzenia się białawych, miękkich guzków.

Objawy

• Białe, miękkie guzki: Charakterystyczne są białe, miękkie guzki przyczepione do włosów, najczęściej w okolicach głowy, brody, wąsów, pach, czy genitaliów.
• Kruche włosy: Włosy mogą stać się kruche i łamliwe, co może prowadzić do ich łatwego łamania się.

Powikłania

• Wtórne zakażenia: W rzadkich przypadkach mogą wystąpić wtórne zakażenia bakteryjne.
• Kosmetyczne niedogodności: Ze względu na widoczność guzków, może to prowadzić do kosmetycznych niedogodności i dyskomfortu psychicznego.

Zapobieganie

• Dbanie o higienę: Regularne mycie włosów i unikanie dzielenia się przyborami do pielęgnacji włosów, takimi jak grzebienie czy szczotki.
• Unikanie nadmiernej wilgoci: Suszenie włosów po kąpieli i unikanie długotrwałego kontaktu z wodą może zmniejszyć ryzyko infekcji.

Diagnostyka

• Badanie kliniczne: Diagnoza opiera się na badaniu klinicznym oraz potwierdzeniu obecności guzków na włosach.
• Badanie mikroskopowe i hodowla: Diagnoza jest potwierdzana przez badanie mikroskopowe włosów oraz hodowlę grzybów na specjalnych podłożach.

Leczenie

• Leki miejscowe: Stosowanie miejscowych środków przeciwgrzybiczych, takich jak szampony z ketokonazolem, może być skuteczne w leczeniu.
• Leki doustne: W cięższych przypadkach mogą być stosowane doustne leki przeciwgrzybicze, takie jak itrakonazol czy flukonazol.
• Mechaniczne usuwanie guzków: Usuwanie zakażonych włosów poprzez golenie lub przycinanie może być konieczne w celu skutecznego leczenia.

Źródła (Biała Piedra):

• Bonifaz, A., Tirado-Sánchez, A., Araiza, J., Rodríguez-Leviz, A., Guzmán-Sánchez, D., Gutiérrez-Mendoza, S., & Castrejón, L. (2018). White Piedra: Clinical, Mycological, and Therapeutic Experience of Fourteen Cases
• Kiken, D. A., Sekaran, A., Antaya, R., Davis, A., Imaeda, S., & Silverberg, N. (2006). White piedra in children
• Ramírez-Soto, M., Andagua-Castro, J., Quispe, M. A., & Aguilar-Ancori, E. G. (2018). Cases of white piedra of the hair on the American continent: a case report and a systematic literature review
• Robles-Tenorio, A., Lepe-Moreno, K. Y., & Mayorga-Rodríguez, J. (2020). White Piedra: A Rare Superficial Mycosis: an Update
• Youker, S. R., Andreozzi, R., Appelbaum, P., Credito, K. L., & Miller, J. J. (2003). White piedra: further evidence of a synergistic infection

2.5 Czarna Piedra

Co To Jest Czarna Piedra (ang. Black Piedra)

Czarna piedra to infekcja grzybicza włosów, spowodowana przez grzyby z rodzaju Piedraia hortae. Charakteryzuje się obecnością twardych, czarnych grudek na trzonie włosa. Grudki te najczęściej występują na włosach głowy, ale mogą pojawić się również na innych owłosionych częściach ciała. Infekcja jest częstsza w wilgotnych, tropikalnych klimatach. Leczenie polega na obcinaniu zakażonych włosów oraz stosowaniu miejscowych środków przeciwgrzybiczych.

Przyczyny

• Piedraia hortae: Główny patogen wywołujący czarną piedrę to grzyb Piedraia hortae. Infekcja jest wynikiem nadmiernego wzrostu tego grzyba na włosach, prowadzącego do tworzenia się twardych, czarnych guzków.

Objawy

• Czarne, twarde guzki: Charakterystyczne są czarne, twarde guzki przyczepione do włosów, głównie na skórze głowy. Mogą występować również na innych owłosionych częściach ciała, takich jak broda, wąsy, i brwi.
• Brak objawów bólowych: Zazwyczaj infekcja nie powoduje bólu ani innych objawów ogólnoustrojowych.

Powikłania

• Kosmetyczne niedogodności: Ze względu na widoczność guzków, może to prowadzić do kosmetycznych niedogodności i dyskomfortu psychicznego.
• Wtórne zakażenia: W rzadkich przypadkach mogą wystąpić wtórne zakażenia bakteryjne.

Zapobieganie

• Dbanie o higienę: Regularne mycie włosów i unikanie dzielenia się przyborami do pielęgnacji włosów, takimi jak grzebienie czy szczotki.
• Unikanie nadmiernej wilgoci: Suszenie włosów po kąpieli i unikanie długotrwałego kontaktu z wodą może zmniejszyć ryzyko infekcji.

Diagnostyka

• Badanie kliniczne: Diagnoza opiera się na badaniu klinicznym oraz potwierdzeniu obecności guzków na włosach.
• Badanie mikroskopowe i hodowla: Diagnoza jest potwierdzana przez badanie mikroskopowe włosów oraz hodowlę grzybów na specjalnych podłożach.

Leczenie

• Leki miejscowe: Stosowanie miejscowych środków przeciwgrzybiczych, takich jak szampony z ketokonazolem, może być skuteczne w leczeniu.
• Leki doustne: W cięższych przypadkach mogą być stosowane doustne leki przeciwgrzybicze, takie jak itrakonazol czy flukonazol.
• Mechaniczne usuwanie guzków: Usuwanie zakażonych włosów poprzez golenie lub przycinanie może być konieczne w celu skutecznego leczenia.

Źródła (Czarna Piedra):

• Nekrasova, E., Dubenskiy, V. V., & Balina, D. (2023). BLACK PIEDRA. CLINICAL CASE
• Bonifaz, A., Gómez-Daza, F., Paredes, V., & Ponce, R. M. (2010). Tinea versicolor, tinea nigra, white piedra, and black piedra
• Gip, L. (1994). Black piedra: the first case treated with terbinafine (Lamisil®)
• Figueras, M., Guarro, J., & Zaror, L. (1996). New findings in black piedra infection
• Adam, B., Soo-Hoo, T. S., & Chong, K. (1977). BLACK PIEDRA IN WEST MALAYSIA

2.6 Łupież Pstry

Co To Jest Łupież Pstry (ang. Pityriasis Versicolor)

Łupież pstry, znany również jako pityriasis versicolor, to powierzchniowa infekcja grzybicza skóry wywołana przez grzyby z rodzaju Malassezia. Objawia się pojawieniem się drobnych, łuszczących się plam na skórze, które mogą być jaśniejsze lub ciemniejsze niż otaczająca je skóra. Plamy te najczęściej występują na tułowiu i ramionach. Infekcja jest bardziej widoczna w cieplejszych porach roku, kiedy skóra opala się, a zmiany stają się bardziej kontrastowe. Leczenie polega na stosowaniu miejscowych lub doustnych środków przeciwgrzybiczych.

Przyczyny

• Malassezia spp.: Główne patogeny wywołujące pityriasis versicolor to grzyby z rodzaju Malassezia, zwłaszcza Malassezia globosa. Przemiana tych grzybów z formy drożdżakowej do postaci strzępkowej jest kluczowa dla rozwoju klinicznych objawów.

Objawy

• Zmiany skórne: Charakterystyczne są plamy o zmienionej pigmentacji (hipo- lub hiperpigmentowane), które mogą być łuszczące się. Zmiany te najczęściej występują na tułowiu, ramionach, szyi i górnych partiach ramion.
• Świąd: Pacjenci mogą doświadczać łagodnego do umiarkowanego świądu w okolicach dotkniętych infekcją.

Powikłania

• Nawroty infekcji: Pityriasis versicolor ma tendencję do nawracania, szczególnie w ciepłych i wilgotnych klimatach, co może prowadzić do przewlekłych problemów skórnych.

Zapobieganie

• Unikanie nadmiernej wilgoci: Utrzymanie skóry suchej i unikanie nadmiernego pocenia się może zmniejszyć ryzyko infekcji.
• Regularne stosowanie leków profilaktycznych: Stosowanie miejscowych leków przeciwgrzybiczych w okresach wysokiego ryzyka może zapobiec nawrotom.

Diagnostyka

• Badanie kliniczne: Diagnoza opiera się na charakterystycznym wyglądzie zmian skórnych oraz potwierdzeniu za pomocą lampy Wooda lub badania mikroskopowego zeskrobin skóry.

Leczenie

• Leki miejscowe: Pierwsza linia leczenia to miejscowe leki przeciwgrzybicze, takie jak ketokonazol, terbinafina i siarczan selenu.
• Leki doustne: W cięższych przypadkach stosuje się doustne leki przeciwgrzybicze, takie jak itrakonazol i flukonazol. Profilaktyczne stosowanie doustnych leków przeciwgrzybiczych może być konieczne w przypadkach nawrotów.

Źródła (Zmiany Barwnikowe):

• Ríos-Yuil, J. M. (2016). Pityriasis Versicolor: Clinical Spectrum and Diagnosis
• Hu, S. W., & Bigby, M. (2010). Pityriasis versicolor: a systematic review of interventions
• Gupta, A. K., & Foley, K. (2015). Antifungal Treatment for Pityriasis Versicolor
• Tirado-Sánchez, A., Ungson-García, M. G., Isa-Pimentel, M., Fierro-Arias, L., Beutelspacher, S., Miranda-Mauricio, S., & Bonifaz, A. (2023). Recurrent pityriasis versicolor: A short review of clinical features and antifungal and non-antifungal treatment options
• Wahab, M. A., Kamal, S., Shahin, M. R., Siddique, R. U., Hassan, M. R., Hassan, B. S., Kumar, S. B., Haque, A., Nandi, A. K., & Das, P. (2020). Efficacy of Itraconazole in the Prevention of Recurrence of Tinea Versicolor: A Three Year Follow Up

2.7 Łupież Czarny

Co To Jest Łupież Czarny (ang. Tinea Nigra)

Łupież czarny, znany również jako tinea nigra, to rzadka powierzchniowa infekcja grzybicza skóry wywołana przez grzyb Hortaea werneckii. Objawia się jako ciemne, brązowe lub czarne plamy na skórze, najczęściej na dłoniach i stopach. Infekcja jest zazwyczaj bezbolesna i nie powoduje swędzenia. Zazwyczaj dotyka osób żyjących w tropikalnych i subtropikalnych regionach. Leczenie polega na stosowaniu miejscowych środków przeciwgrzybiczych, które skutecznie eliminują infekcję.

Przyczyny

• Hortaea werneckii: Główny patogen wywołujący tinea nigra to grzyb Hortaea werneckii. Infekcja jest wynikiem nadmiernego wzrostu tego grzyba na powierzchni skóry, co prowadzi do tworzenia się ciemnych, brązowych lub czarnych plam.

Objawy

• Ciemne plamy na skórze: Charakterystyczne są ciemne, brązowe lub czarne plamy na skórze dłoni i stóp. Plamy te są zazwyczaj asymetryczne i dobrze odgraniczone.
• Brak objawów bólowych: Infekcja jest zazwyczaj bezobjawowa, bez bólu czy świądu.

Powikłania

• Kosmetyczne niedogodności: Ze względu na widoczność plam, może to prowadzić do kosmetycznych niedogodności i dyskomfortu psychicznego.
• Myląca diagnoza: Ze względu na wygląd plam, tinea nigra może być mylona z czerniakiem lub innymi melanocytarnymi zmianami skórnymi, co może prowadzić do niepotrzebnych biopsji lub zabiegów chirurgicznych.

Zapobieganie

• Dbanie o higienę: Regularne mycie i suszenie skóry, szczególnie po kontakcie z wilgotnym środowiskiem, może zmniejszyć ryzyko infekcji.
• Unikanie nadmiernej wilgoci: Unikanie długotrwałego kontaktu z wodą oraz noszenie oddychających butów i rękawic.

Diagnostyka

• Badanie kliniczne: Diagnoza opiera się na badaniu klinicznym oraz potwierdzeniu obecności plam na skórze.
• Badanie mikroskopowe i hodowla: Diagnoza jest potwierdzana przez badanie mikroskopowe zeskrobin skóry oraz hodowlę grzybów na specjalnych podłożach.

Leczenie

• Leki miejscowe: Stosowanie miejscowych środków przeciwgrzybiczych, takich jak ketokonazol, terbinafina, lub klotrimazol, jest skuteczne w leczeniu większości przypadków.
• Leki doustne: W cięższych przypadkach mogą być stosowane doustne leki przeciwgrzybicze, takie jak itrakonazol.
• Mechaniczne usuwanie plam: W rzadkich przypadkach może być konieczne mechaniczne usunięcie plam.

Przeczytaj również:

Łupież (ang. Dandruff)
https://encyklopediauzdrawiania.pl/lupiez-przyczyny-objawy-powiklania-zapobieganie-diagnoza-leczenie/
Z LISTĄ POZOSTAŁYCH ARTYKUŁÓW Z KATEGORII 'ŁUPIEŻ’

Źródła (Łupież Czarny):

• Eksomtramage, T., & Aiempanakit, K. (2019). Tinea nigra mimicking acral melanocytic nevi
• Giordano, M. C., de la Fuente, A., Lorca, M. B., & Kramer, D. (2018). Tinea nigra: Report of three pediatrics cases
• Cabrera, R., Sabatin, N., Urrutia, M., & Sepúlveda, R. (2013). Tinea nigra: a allochthonous case report in Chile
• Yan, L. (2008). Tinea nigra palmaris in a child: a case report
• Carmo, G. (2023). Palmar Tinea nigra Non-Invasive Diagnosis with Dermoscopy, Reflectance Confocal Microscopy and Microbiology

3. Grzybica Skóry Narządów Płciowych i Pachwin

Grzybica skóry narządów płciowych i pachwin to grupa infekcji grzybiczych, które atakują okolice intymne, w tym skórę narządów płciowych, pachwiny oraz obszary przylegające. Najczęściej wywoływane są przez drożdżaki z rodzaju Candida, a także przez dermatofity, które rozwijają się w ciepłych i wilgotnych warunkach. Objawy mogą obejmować swędzenie, pieczenie, zaczerwienienie oraz występowanie wydzieliny, a także zmiany skórne, takie jak owrzodzenia lub plamy. Infekcje te mogą być zaraźliwe i często występują u osób z osłabionym układem odpornościowym, a także u tych, którzy nie przestrzegają odpowiedniej higieny intymnej. Leczenie grzybicy skóry narządów płciowych i pachwin zwykle polega na stosowaniu miejscowych lub doustnych leków przeciwgrzybiczych oraz poprawie higieny osobistej.

Poniżej przedstawione są różne podrodziały dotyczące specyficznych rodzajów grzybic związanych z okolicami intymnymi:

3.1 Kandydozowe Zapalenie Żołędzi i Napletka

Co To Jest Kandydozowe Zapalenie Żołędzi i Napletka (ang. Balanopostitis Candida)

Kandydozowe zapalenie żołędzi i napletka, znane również jako balanoposthitis candida, to infekcja grzybicza wywołana przez drożdżaki z rodzaju Candida, która dotyczy żołędzi prącia i napletka. Objawy tego schorzenia obejmują zaczerwienienie, obrzęk, swędzenie oraz pieczenie w okolicach genitaliów. Może również wystąpić serowata wydzielina spod napletka i bolesność podczas oddawania moczu lub stosunku płciowego. Jest to stan, który częściej dotyka mężczyzn z cukrzycą, osób z osłabionym układem odpornościowym lub tych, którzy nie przestrzegają odpowiedniej higieny intymnej. Leczenie polega na stosowaniu miejscowych lub doustnych leków przeciwgrzybiczych oraz poprawie higieny osobistej.

Przyczyny

• Candida albicans: Najczęstszy patogen wywołujący kandydozowe zapalenie żołędzi i napletka. Infekcja często wynika z nadmiernego rozwoju tego grzyba w warunkach sprzyjających, takich jak cukrzyca, nieodpowiednia higiena, i osłabiona odporność.
• Inne gatunki Candida: Inne, mniej powszechne patogeny to Candida glabrata i Candida parapsilosis, które mogą również prowadzić do infekcji.

Objawy

• Świąd i pieczenie: Główne objawy obejmują świąd, pieczenie, zaczerwienienie oraz obrzęk żołędzi i napletka.
• Biała wydzielina: Może występować biała, serowata wydzielina pod napletkiem.
• Ból podczas oddawania moczu i stosunku: Ból i dyskomfort mogą wystąpić podczas oddawania moczu oraz stosunku seksualnego.

Powikłania

• Nawrotowa infekcja: Nawracające infekcje mogą prowadzić do przewlekłego dyskomfortu i wpływać na jakość życia pacjenta.
• Phimosis: Nieleczona infekcja może prowadzić do zwężenia napletka (phimosis), co utrudnia jego zsuwanie.
• Zakażenia mieszane: Czasami może występować jednocześnie z innymi infekcjami, co komplikuje leczenie i diagnozę.

Zapobieganie

• Unikanie nadmiernego stosowania antybiotyków: Antybiotyki mogą zakłócić naturalną florę bakteryjną, sprzyjając rozwojowi Candida.
• Dbanie o higienę intymną: Regularne mycie okolic intymnych oraz dokładne suszenie po kąpieli może pomóc w zapobieganiu infekcjom.
• Kontrola cukrzycy: Utrzymanie właściwego poziomu cukru we krwi może pomóc w zapobieganiu infekcjom u pacjentów z cukrzycą.

Diagnostyka

• Badanie mikroskopowe: Diagnoza opiera się na objawach klinicznych oraz badaniu mikroskopowym wymazu z okolic intymnych.
• Hodowla grzybów: W przypadkach nawracających lub skomplikowanych przeprowadza się hodowlę grzybów w celu identyfikacji gatunku Candida.

Leczenie

• Miejscowe leki przeciwgrzybicze: Klotrimazol i mikonazol są powszechnie stosowane w leczeniu.
• Doustne leki przeciwgrzybicze: Flukonazol i itrakonazol są skuteczne w leczeniu ostrych przypadków, szczególnie w przypadkach nawrotowych.
• Leczenie partnerki: W przypadkach, gdy partnerka ma objawy kandydozy, konieczne jest jednoczesne leczenie obu partnerów, aby zapobiec ponownemu zakażeniu.

Źródła (Kandydozowe Zapalenie Żołędzi i Napletka):

• Yongxuan Hu, Yanqing Hu, Yan Lu, Shi-Shio Huang, Kangxing Liu, Xue Han, Zuhao Mao, Zhong Wu, Xianyi Zhou, (2016) – A Case Report of Penile Infection Caused by Fluconazole- and Terbinafine-Resistant Candida albicans
• Shaminder Singh Dhillon, Rajwinder Dhaliwal, K. Dev, Naina Mehmi, (2023) – Sexual Dysfunction Evaluation in Candidal Balanoposthitis: A Single Centred Observational Study
• N. Martins, I. Ferreira, L. Barros, Sónia Silva, M. Henriques, (2014) – Candidiasis: Predisposing Factors, Prevention, Diagnosis and Alternative Treatment
• Juan Li, S. Fan, Xiao-Ping Liu, Dong-Ming Li, Z. Nie, Fang Li, Hua Lin, Wen-Ming Huang, L. Zong, Jianhua Jin, H. Lei, F. Bai, (2008) – Biased genotype distributions of Candida albicans strains associated with vulvovaginal candidosis and candidal balanoposthitis in China
• M. Jain, Farzana Ansari, Nidheesh Agarwal, A. Mittal, (2023) – Morphological Patterns of Balanoposthitis and their Correlation with Final Etiological Diagnosis

3.2 Kandydozowe Zapalenie Sromu (ang. Vulvovaginitis Candida)

3.3 Grzybica Pachwin

Co To Jest Grzybica Pachwin (ang. Tinea Cruris)

Grzybica pachwin, znana również jako tinea cruris, to infekcja grzybicza, która atakuje okolice pachwin, wewnętrzną stronę ud i pośladki. Jest wywoływana przez dermatofity, które rozwijają się w ciepłych i wilgotnych miejscach, co czyni te obszary ciała szczególnie podatnymi na zakażenie. Objawy obejmują swędzenie, zaczerwienienie oraz łuszczenie się skóry, a także występowanie czerwonych lub brązowych plam z wyraźnie zaznaczonymi brzegami. Grzybica pachwin jest częsta u sportowców i osób intensywnie się pocących. Leczenie polega na stosowaniu miejscowych środków przeciwgrzybiczych oraz utrzymywaniu dotkniętych obszarów w suchości i czystości.

Przyczyny

• Trichophyton rubrum i Trichophyton mentagrophytes: Najczęstsze patogeny wywołujące tinea cruris. Infekcja może być wynikiem bezpośredniego kontaktu z zakażonymi osobami, przedmiotami osobistego użytku, takimi jak ręczniki, oraz powierzchniami, takimi jak baseny i sauny.
• Epidermophyton floccosum: Inny patogen często powodujący infekcje dermatofitowe w okolicach pachwinowych.

Objawy

• Świąd i pieczenie: Główne objawy obejmują intensywny świąd i pieczenie w okolicach pachwinowych i narządów płciowych.
• Czerwone, łuszczące się plamy: Mogą pojawić się czerwonawe, łuszczące się plamy z wyraźnie zaznaczonymi brzegami, które mogą rozszerzać się w kierunku uda.
• Pęcherze i owrzodzenia: W zaawansowanych przypadkach mogą wystąpić pęcherze wypełnione płynem i owrzodzenia.

Powikłania

• Rozprzestrzenianie się infekcji: Infekcja może przenieść się na inne części ciała, takie jak stopy (tinea pedis) lub paznokcie (onychomykoza).
• Wtórne zakażenia bakteryjne: Grzybicze zakażenia skóry mogą prowadzić do wtórnych zakażeń bakteryjnych.

Zapobieganie

• Utrzymanie suchych i czystych pachwin: Regularne mycie i suszenie okolic pachwinowych oraz unikanie długotrwałego kontaktu z wilgocią.
• Unikanie dzielenia się osobistymi przedmiotami: Unikanie dzielenia się ręcznikami, bielizną i innymi przedmiotami osobistego użytku.
• Noszenie luźnej, oddychającej odzieży: Noszenie ubrań z naturalnych tkanin, które umożliwiają cyrkulację powietrza i zmniejszają wilgotność.

Diagnostyka

• Badanie mikroskopowe: Diagnoza opiera się na bezpośrednim badaniu mikroskopowym zeskrobin skóry przy użyciu preparatu KOH (potasu wodorotlenku) oraz hodowli grzybów.
• Kultura grzybów: Może być konieczna do potwierdzenia diagnozy i identyfikacji gatunku patogenu.

Leczenie

• Miejscowe leki przeciwgrzybicze: Klotrimazol, mikonazol, terbinafina i inne azole są powszechnie stosowane w leczeniu tinea cruris.
• Doustne leki przeciwgrzybicze: W cięższych przypadkach lub gdy leczenie miejscowe jest nieskuteczne, mogą być stosowane doustne leki przeciwgrzybicze, takie jak flukonazol i itrakonazol.
• Profilaktyka nawrotów: Stosowanie środków absorbujących wilgoć oraz unikanie ponownej ekspozycji na zakażone powierzchnie.

Źródła (Grzybica Pachwin):

• Aridogan, I., Ateş, A., Izol, V., & Ilkit, M. (2005). Tinea cruris in Routine Urology Practice
• Rameshwari, T., Pragya, K., Harish, K., & Singh, P. (2016). Tinea cruris and Tinea genitalis due to Trichophyton interdigitale in and around Muzaffarnagar (Western UP), India: Possibly an Outbreak
• Verma, S., & Vasani, R. (2016). Male genital dermatophytosis – clinical features and the effects of the misuse of topical steroids and steroid combinations – an alarming problem in India
• El-Gohary, M., van Zuuren, E. V., Fedorowicz, Z., Burgess, H., Doney, L., Stuart, B., Moore, M., & Little, P. (2014). Topical antifungal treatments for tinea cruris and tinea corporis
• Gupta, A. K., Chaudhry, M., & Elewski, B. (2003). Tinea corporis, tinea cruris, tinea nigra, and piedra

4. Grzybica Skóry Stóp i Paznokci

Grzybica skóry stóp i paznokci to grupa infekcji grzybiczych, które dotyczą skóry na stopach oraz paznokci. Infekcje te są najczęściej wywoływane przez dermatofity, ale mogą również być spowodowane przez inne rodzaje grzybów, w tym niedermatofity. Objawy grzybicy stóp mogą obejmować swędzenie, pieczenie, łuszczenie się skóry, a także zmiany w wyglądzie paznokci, takie jak zgrubienie, przebarwienia i łamliwość. Grzybice te często rozwijają się w ciepłych i wilgotnych warunkach, co sprawia, że są powszechne w miejscach takich jak baseny, siłownie czy publiczne prysznice. Leczenie grzybicy skóry stóp i paznokci wymaga stosowania odpowiednich leków przeciwgrzybiczych oraz dbałości o higienę osobistą.

Poniżej przedstawione są różne podrodziały dotyczące specyficznych rodzajów grzybic związanych ze stopami i paznokciami:

4.1 Grzybica Paznokci

Co To Jest Grzybica Paznokci (ang. Tinea Unguium)

Grzybica paznokci, znana również jako tinea unguium lub onychomykoza, to infekcja grzybicza dotykająca paznokci u rąk lub nóg, choć częściej występuje w przypadku paznokci stóp. Objawia się zmianami w wyglądzie paznokcia, takimi jak zgrubienie, przebarwienia (żółte, białe lub brązowe), kruchość oraz deformacja płytki paznokciowej. Infekcja rozwija się powoli i może prowadzić do częściowego lub całkowitego oddzielenia paznokcia od łożyska. Grzybica paznokci często występuje w wyniku kontaktu z zakażonymi powierzchniami w miejscach publicznych, takich jak baseny czy siłownie. Leczenie może obejmować stosowanie miejscowych lub doustnych leków przeciwgrzybiczych i wymaga czasu oraz cierpliwości, aby uzyskać pełne wyleczenie.

Przyczyny

• Trichophyton rubrum i Trichophyton interdigitale: Główne patogeny wywołujące dermatofitozę paznokcia. Infekcja może być wynikiem bezpośredniego kontaktu z zakażonymi osobami, zwierzętami lub przedmiotami.
• Inne dermatofity: Inne gatunki, takie jak Epidermophyton floccosum, mogą również powodować tinea unguium.

Objawy

• Zgrubienie i przebarwienie paznokci: Paznokcie mogą stać się grube, łamliwe i zmienić kolor na żółty, brązowy lub biały.
• Odkształcenia i oddzielenie paznokcia od łożyska: W zaawansowanych przypadkach paznokcie mogą się odkształcać i oddzielać od łożyska.

Powikłania

• Rozprzestrzenianie się infekcji: Infekcja może przenieść się na inne paznokcie oraz na skórę wokół paznokci.
• Wtórne zakażenia bakteryjne: Nieleczone zakażenia grzybicze mogą prowadzić do wtórnych zakażeń bakteryjnych.

Zapobieganie

• Utrzymanie suchych i czystych stóp i rąk: Regularne mycie i suszenie stóp i rąk oraz unikanie długotrwałego kontaktu z wilgocią.
• Unikanie dzielenia się osobistymi przedmiotami: Unikanie dzielenia się ręcznikami, butami i innymi przedmiotami osobistego użytku, które mogą być zainfekowane.

Diagnostyka

• Badanie mikroskopowe: Diagnoza opiera się na bezpośrednim badaniu mikroskopowym zeskrobin z paznokcia przy użyciu preparatu KOH (potasu wodorotlenku) oraz hodowli grzybów.
• PCR i inne metody molekularne: Zaawansowane metody diagnostyczne, takie jak PCR, mogą być stosowane do szybkiej i dokładnej identyfikacji patogenów.

Leczenie

• Doustne leki przeciwgrzybicze: Terbinafina i itrakonazol są powszechnie stosowane w leczeniu tinea unguium ze względu na ich skuteczność.
• Miejscowe leki przeciwgrzybicze: Stosowane są również miejscowe preparaty, takie jak lakiery do paznokci zawierające amorolfinę lub cyklopiroks, szczególnie w mniej zaawansowanych przypadkach.
• Leczenie chirurgiczne: W ciężkich przypadkach może być konieczne usunięcie zainfekowanego paznokcia.

Źródła (Grzybica Paznokci):

• Asz‐Sigall, D., Tosti, A., & Arenas, R. (2017) – Tinea Unguium: Diagnosis and Treatment in Practice
• Harada, T. (2011) – Tinea unguium
• Andrews, M., & Burns, M. (2008) – Common tinea infections in children
• Ely, J., Rosenfeld, S., & Seabury Stone, M. (2014) – Diagnosis and management of tinea infections
• Khalifa, A., Alreshidi, I. G., Alaradi, L. A., & Alrashidi, Y. M. (2023) – Tinea Unguium and Tinea Pedis and Their Correlation With Diabetes Mellitus in the General Population in the Hail Region, Saudi Arabia

4.2 Onychomykoza Przez Niedermatofitowe Grzyby

Co To Jest Onychomykoza Przez Niedermatofitowe Grzyby

Onychomykoza przez niedermatofitowe grzyby to infekcja paznokci wywołana przez grzyby inne niż dermatofity. Dermatofity to najczęstsze patogeny powodujące grzybicę paznokci, ale w przypadku onychomikozy niedermatofitowej, inne rodzaje grzybów, takie jak pleśnie i drożdżaki, są odpowiedzialne za infekcję. Tego typu infekcje często występują w wilgotnych i ciepłych środowiskach, co sprzyja rozwojowi grzybów. Objawy mogą obejmować przebarwienia, zgrubienie i łamliwość paznokci. Leczenie zazwyczaj wymaga stosowania miejscowych lub doustnych leków przeciwgrzybiczych.

Przyczyny

• Nie-dermatofitowe grzyby pleśniowe: Główne patogeny to Aspergillus spp., Fusarium spp., Scytalidium hyalinum, Scytalidium dimidiatum, i inne pleśnie. Infekcje te są częściej spotykane u osób z osłabionym układem odpornościowym, takich jak pacjenci z HIV, cukrzycą lub pacjenci po przeszczepach narządów.

Objawy

• Zmiany w kolorze i strukturze paznokcia: Paznokcie mogą stać się żółte, brązowe lub czarne, często z łuszczeniem się, zgrubieniem i łamliwością.
• Oddzielanie się paznokcia od łożyska: W cięższych przypadkach paznokcie mogą się oddzielać od łożyska, co prowadzi do bólu i dyskomfortu.

Powikłania

• Rozprzestrzenianie się infekcji: Infekcja może przenieść się na inne paznokcie oraz na skórę wokół paznokci.
• Wtórne zakażenia bakteryjne: Grzybicze zakażenia paznokci mogą prowadzić do wtórnych zakażeń bakteryjnych, co komplikuje leczenie.

Zapobieganie

• Dbanie o higienę: Regularne mycie i suszenie stóp i rąk oraz unikanie długotrwałego kontaktu z wilgocią.
• Unikanie chodzenia boso: Noszenie odpowiedniego obuwia w publicznych miejscach, takich jak baseny i szatnie.
• Regularna wymiana skarpet i obuwia: Noszenie czystych, suchych skarpet i regularna ich wymiana.

Diagnostyka

• Badanie mikroskopowe i hodowla: Diagnoza opiera się na bezpośrednim badaniu mikroskopowym zeskrobin paznokci oraz hodowli grzybów na specjalnych podłożach.
• Testy molekularne: Testy PCR mogą być stosowane do szybkiej i dokładnej identyfikacji patogenów.

Leczenie

• Leki doustne: Terbinafina, itrakonazol i flukonazol są powszechnie stosowane w leczeniu onychomikozy wywołanej przez nie-dermatofitowe grzyby.
• Leki miejscowe: Miejscowe preparaty, takie jak lakiery do paznokci zawierające amorolfinę lub cyklopiroks, mogą być stosowane w mniej zaawansowanych przypadkach.
• Leczenie chirurgiczne: W ciężkich przypadkach może być konieczne usunięcie zainfekowanego paznokcia.

Źródła (Onychomikoza Przez Niedermatofitowe Grzyby):

• Lima, K. M., Barbosa de Castro, C. M., Cambuim, I. I. F. N., Oliveira, J. C., Delgado, M., & Sette de Melo Rego, R. (2008). Non-dermatophytic moulds: onychomycosis in four patients infected with the human immunodeficiency virus
• Lavorato, F., Guimarães, D., Premazzi, M., Piñeiro-Maceira, J., Bernardes-Engemann, A. R., & Orofino-Costa, R. (2017). Performance of mycology and histopathology tests for the diagnosis of toenail onychomycosis due to filamentous fungi: Dermatophyte and non‐dermatophyte moulds
• Lipner, S., & Scher, R. (2019). Onychomycosis: Treatment and prevention of recurrence
• Motamedi, M., Ghasemi, Z., Shidfar, M., Hosseinpour, L., Khodadadi, H., Zomorodian, K., & Mirhendi, H. (2016). Growing Incidence of Non-Dermatophyte Onychomycosis in Tehran, Iran
• Gianni, C., & Romano, C. (2004). Clinical and Histological Aspects of Toenail Onychomycosis Caused by Aspergillus spp.: 34 Cases Treated with Weekly Intermittent Terbinafine

4.3 Grzybica Stóp

Co To Jest Grzybica Stóp, Stopa Atlety (ang. Tinea Pedis)

Grzybica stóp, znana również jako stopa atlety (tinea pedis), to powszechna infekcja grzybicza skóry stóp. Najczęściej dotyka przestrzeni między palcami, ale może również rozprzestrzeniać się na podeszwy i boki stóp. Objawy obejmują swędzenie, pieczenie, łuszczenie się skóry oraz pojawianie się pęknięć i pęcherzy. Infekcja rozwija się w ciepłych i wilgotnych warunkach, co czyni baseny, siłownie i publiczne prysznice miejscami wysokiego ryzyka. Leczenie polega na stosowaniu miejscowych środków przeciwgrzybiczych oraz utrzymywaniu stóp w suchości i czystości.

Przyczyny

• Trichophyton rubrum i Trichophyton interdigitale: Najczęstsze patogeny wywołujące dermatofitozę stopy. Infekcja może być wynikiem bezpośredniego kontaktu z zakażonymi osobami, powierzchniami, takimi jak baseny, sauny, oraz używanymi obuwiami.
• Epidermophyton floccosum: Inny mniej powszechny patogen wywołujący tinea pedis.

Objawy

• Świąd i pieczenie: Główne objawy obejmują świąd, pieczenie oraz dyskomfort w stopach.
• Zmiany skórne: Mogą wystąpić łuszczenie, pęknięcia, zaczerwienienie oraz maceracja skóry między palcami.
• Pęcherze i owrzodzenia: W niektórych przypadkach mogą pojawić się pęcherze wypełnione płynem i owrzodzenia.

Powikłania

• Rozprzestrzenianie się infekcji: Infekcja może przenieść się na paznokcie (onychomykoza) oraz na inne części ciała.
• Wtórne zakażenia bakteryjne: Grzybicze zakażenia stóp mogą prowadzić do wtórnych zakażeń bakteryjnych, co komplikuje leczenie.

Zapobieganie

• Utrzymanie suchych i czystych stóp: Regularne mycie i suszenie stóp oraz unikanie długotrwałego kontaktu z wilgocią.
• Unikanie chodzenia boso: Noszenie odpowiedniego obuwia w publicznych miejscach, takich jak baseny i szatnie.
• Regularna wymiana skarpet: Noszenie czystych, suchych skarpet i regularna ich wymiana.

Diagnostyka

• Badanie mikroskopowe: Diagnoza opiera się na bezpośrednim badaniu mikroskopowym zeskrobin skóry przy użyciu preparatu KOH (potasu wodorotlenku) oraz hodowli grzybów.
• Kultura grzybów: Może być konieczna do potwierdzenia diagnozy i identyfikacji gatunku patogenu.

Leczenie

• Miejscowe leki przeciwgrzybicze: Klotrimazol, mikonazol, terbinafina i inne azole są powszechnie stosowane w leczeniu tinea pedis.
• Doustne leki przeciwgrzybicze: W cięższych przypadkach lub gdy leczenie miejscowe jest nieskuteczne, mogą być stosowane doustne leki przeciwgrzybicze, takie jak flukonazol i itrakonazol.
• Profilaktyka nawrotów: Stosowanie środków absorbujących wilgoć oraz unikanie ponownej ekspozycji na zakażone powierzchnie.

Źródła (Grzybica Stóp):

• Ilkit, M., & Durdu, M. (2015) – Tinea pedis: The etiology and global epidemiology of a common fungal infection
• Leung, A. K. C., Barankin, B., Lam, J., Leong, K., & Hon, K. (2023) – Tinea pedis: an updated review
• Albanese, G., Di Cintio, R., Giorgetti, P., Galbiati, G., & Ciampini, M. (1992) – Recurrent tinea pedis: a double blind study on the prophylactic use of fenticonazole powder
• Al Hasan, M., Fitzgerald, S., Saoudian, M., & Krishnaswamy, G. (2004) – Dermatology for the practicing allergist: Tinea pedis and its complications
• Elewski, B., Kircik, L., Stasko, N., De León, E., Enloe, C., Durham, T., & Maeda-Chubachi, T. (2018) – A Phase 2, Controlled, Dose-Ranging Study of SB208, an Investigational Topical Nitric Oxide-Releasing Drug, for the Treatment of Tinea Pedis

5. Grzybica Tkanek Podskórnych

Grzybica tkanek podskórnych to grupa infekcji grzybiczych, które dotyczą głębszych warstw skóry, w tym tkanki podskórnej. Zakażenia te mogą być wywołane przez różne rodzaje grzybów, w tym dermatofity oraz grzyby z grupy eumycetes. Objawy grzybicy tkanek podskórnych mogą obejmować obrzęk, ból, guzki, ropnie oraz zmiany skórne, takie jak owrzodzenia. Infekcje te zwykle rozwijają się po urazach skóry, które umożliwiają grzybom wniknięcie w głąb tkanek. Do najczęstszych rodzajów grzybic tkanek podskórnych należą lobomykoza, eumycetoma, chromoblastomykoza oraz konidiobolomykoza, które wymagają odpowiedniej diagnozy i leczenia medycznego.

Sporotrychoza również może być zaliczana do grzybic tkanek podskórnych, szczególnie w jej skórno-limfatycznej i stałej skórnej postaci. Infekcja wywołana przez grzyb Sporothrix schenckii może przenikać do głębszych warstw skóry oraz tkanek podskórnych, prowadząc do lokalnych zmian skórnych i ewentualnie rozprzestrzenienia się wzdłuż układu limfatycznego. W tym artykule omówiliśmy sporotrychozę jako grzybicę wikłającą również układ limfatyczny.

5.1 Lobomykoza

Co To Jest Lobomykoza (ang. Lobomycosis) [łac. Lobomycosis]

Lobomykoza, znana również jako choroba Jorge Lobo, to przewlekła grzybica podskórna wywoływana przez grzyba Lacazia loboi. Zakażenie to występuje głównie w regionach tropikalnych i subtropikalnych, szczególnie w Amazonii. Choroba charakteryzuje się powstawaniem guzków przypominających keloidy na skórze, głównie w miejscach narażonych na urazy, takich jak uszy, ramiona i nogi.

Przyczyny

Lobomykoza jest wywoływana przez kontakt z grzybem Lacazia loboi, który wnika do skóry przez mikrourazy:

• Lacazia loboi: Lobomykoza jest wywoływana przez grzyba Lacazia loboi. Najczęściej występuje w regionach tropikalnych i subtropikalnych, szczególnie w Amazonii, gdzie często dotyka drwali, rolników, rybaków i osoby żyjące w pobliżu rzek. Patogen ten występuje głównie w glebie i roślinności, ale uważa się, że może być także związany ze środowiskiem wodnym.
• Zranienia skóry: Infekcja następuje poprzez urazy skóry, co umożliwia wniknięcie grzyba do organizmu.
• Bliskość wody: Choroba jest związana z kontaktami z wodą, co sugeruje, że Lacazia loboi może być organizmem wodnym.

Objawy

Objawy lobomykozy to głównie zmiany skórne, które mogą obejmować:

• Guzki skórne i bliznowate zmiany: Na skórze pojawiają się guzki podobne do blizn keloidowych, zwykle na odsłoniętych obszarach ciała, takich jak twarz, szyja, tułów i kończyny.
• Lokalizacja zmian: Głównie na ramionach, nogach, uszach i twarzy, szczególnie w miejscach narażonych na urazy.
• Brak ogólnoustrojowych objawów: Lobomikoza jest chorobą ograniczoną do skóry i błon półśluzowych, bez zajęcia narządów wewnętrznych.

Powikłania

Lobomykoza może prowadzić do powikłań, zwłaszcza jeśli nie jest odpowiednio leczona:

• Rozsiew zmian skórnych: Zmiany mogą się rozprzestrzeniać i powodować poważne zniekształcenia.
• Nawracające infekcje: Lobomikoza często nawraca po leczeniu chirurgicznym, co wymaga wielokrotnych interwencji.
• Trudności diagnostyczne: Ze względu na podobieństwo do innych chorób skórnych, lobomikoza jest często błędnie diagnozowana.

Zapobieganie

Zapobieganie lobomykozie obejmuje:

• Unikanie urazów skóry: W regionach endemicznych należy unikać kontaktu z zanieczyszczoną glebą i roślinnością, aby zmniejszyć ryzyko zakażenia.
• Noszenie ochronnej odzieży: Może zmniejszyć ryzyko urazów i zakażeń w regionach zagrożonych.
• Świadomość choroby: Edukacja osób narażonych na kontakt z grzybem w celu wczesnego wykrycia i leczenia zmian skórnych.

Diagnostyka

Diagnoza lobomykozy opiera się na kilku metodach:

• Badanie histopatologiczne: Potwierdzenie diagnozy poprzez badanie mikroskopowe biopsji skóry, które wykazuje obecność komórek drożdżowych grzyba.
• Testy molekularne: Molekularne potwierdzenie diagnozy poprzez sekwencjonowanie DNA grzyba.

Leczenie

Leczenie lobomykozy jest trudne, a standardowe terapie są ograniczone:

• Leki przeciwgrzybicze: Itrakonazol, posakonazol i klofazimina są stosowane w leczeniu, ale skuteczność jest różna.
• Leczenie chirurgiczne: Chirurgiczne usunięcie zmian skórnych jest preferowaną metodą w przypadku zmian ograniczonych.
• Posakonazol: Skuteczne leczenie posakonazolem przez 27 miesięcy z długoterminową obserwacją.

Rokowania

Leczenie lobomykozy może być długotrwałe i często wymaga kombinacji leków oraz zabiegów chirurgicznych. Nawracające zmiany są częste, co utrudnia leczenie.

Źródła (Lobomykoza):

• C. Arenas, G. Rodríguez-Toro, Andrea Ortiz-Flórez, Ingrid Serrato, (2019) – Lobomycosis in Soldiers, Colombia (tłum. Lobomykoza u Żołnierzy, Kolumbia)
• P. Saint-Blancard, François Maccari, T. L. Guyadec, G. Lanternier, R. L. Vagueresse, (2000) – Lobomycosis: a mycosis seldom observed in metropolitan France (tłum. Lobomykoza: grzybica rzadko obserwowana we Francji metropolitalnej)
• Rezina Arju, J. Kothadia, M. Kaminski, S. Abraham, Shah Giashuddin, (2014) – Jorge Lobo’s disease: a case of keloidal blastomycosis (lobomycosis) in a nonendemic area (tłum. Choroba Jorge’a Lobo: przypadek keloidowej blastomykozy (lobomykozy) na obszarze nieendemicznym)
• Carolina Talhari, R. Rabelo, Lisiane Nogueira, Mônica Santos, A. Chrusciak-Talhari, S. Talhari, (2010) – Lobomycosis (tłum. Lobomykoza)
• B. Bustamante, C. Seas, M. Salomón, F. Bravo, (2013) – Lobomycosis successfully treated with posaconazole (tłum.
  Lobomykoza skutecznie leczona posakonazolem)
• Bustamante, B., Seas, C., Salomón, M., Bravo, F. (2013) – Lobomycosis successfully treated with posaconazole (tłum. Lobomykoza skutecznie leczona posakonazolem)
• Francesconi, F., Francesconi, V. (2011) – Lobomycosis (tłum. Lobomykoza)
• Paniz-Mondolfi, A., Talhari, C., Hoffmann, L. S., Talhari, S., Bermudez-Villapol, L. (2012) – Lobomycosis: an emerging disease in humans and delphinidae (tłum. Lobomykoza: pojawiająca się choroba u ludzi i delfinów)
• Arajo, M. G., Cirilo, N. S., dos Santos, S. D., Aguilar, C. R., Guedes, A. C. (2018) – Lobomycosis: a therapeutic challenge (tłum. Lobomykoza: wyzwanie terapeutyczne)
• Francesconi, F., Klein, A., Botelho dos Santos, A. P. G., Ramasawmy, R. (2014) – Lobomycosis: epidemiology, clinical presentation, and management options (tłum. Lobomykoza: epidemiologia, prezentacja kliniczna i opcje zarządzania)

5.2 Eumycetoma

Co To Jest Eumycetoma (ang. Eumycetoma)

Eumycetoma, znane również jako eumycetoma, to przewlekła zakaźna choroba skóry wywołana przez grzyby, które należą do grupy eumycetes. Infekcja ta charakteryzuje się powstawaniem guzków lub torbieli w skórze oraz tkankach podskórnych, często prowadząc do uszkodzenia tkanek i deformacji. Eumycetoma jest najczęściej spowodowane przez grzyby z rodzaju Madurella, Acremonium i Aspergillus. Zakażenie zazwyczaj występuje w tropikalnych i subtropikalnych rejonach świata, gdzie osoby mają kontakt z zanieczyszczoną glebą lub wodą. Objawy obejmują ból, obrzęk oraz wydzielanie ropy z zmienionych chorobowo tkanek. Leczenie eumycetomy może być trudne i często wymaga długotrwałej terapii przeciwgrzybiczej oraz chirurgicznego usunięcia zainfekowanych tkanek.

Przyczyny

• Grzyby: Eumycetoma jest wywoływana przez różne gatunki grzybów, najczęściej przez Madurella mycetomatis, Madurella grisea, Pseudoallescheria boydii oraz Leptosphaeria senegalensis.
• Zranienia skóry: Infekcja następuje przez urazy skóry, które umożliwiają wniknięcie patogenu do organizmu, często poprzez kontakt z zanieczyszczoną glebą lub roślinami.

Objawy

• Guzki podskórne i obrzęki: Występują twarde, bezbolesne guzki pod skórą, najczęściej na stopach, ale mogą również pojawić się na innych częściach ciała.
• Przetoki i ziarniniaki: Przewlekłe zmiany skórne mogą tworzyć przetoki, z których wydobywa się ropa zawierająca charakterystyczne ziarniniaki grzybowe.
• Zmiany kości: W zaawansowanych przypadkach infekcja może obejmować kości, powodując osteomyelitis.

Powikłania

• Przewlekłe infekcje: Eumycetoma jest trudna do wyleczenia i często nawraca, co może prowadzić do przewlekłych infekcji.
• Deformacje: Nieleczone eumycetoma może prowadzić do poważnych deformacji i niepełnosprawności, szczególnie w obszarach dotkniętych chorobą.
• Amputacje: W niektórych przypadkach, szczególnie przy zaawansowanej infekcji kości, konieczna może być amputacja.

Zapobieganie

• Unikanie urazów skóry: W regionach endemicznych ważne jest stosowanie odpowiednich środków ochrony osobistej, aby uniknąć urazów skóry.
• Edukacja i świadomość: Podnoszenie świadomości na temat mycetoma wśród osób narażonych na ryzyko oraz szybkie rozpoznanie i leczenie zmian skórnych.

Diagnostyka

• Kultura grzyba: Potwierdzenie diagnozy poprzez hodowlę grzyba z próbek tkanek.
• Badania histopatologiczne: Obserwacja charakterystycznych ziarniniaków w badaniu mikroskopowym biopsji skóry.
• Techniki molekularne: Nowoczesne metody diagnostyczne, takie jak PCR, mogą pomóc w dokładnej identyfikacji patogenu.

Leczenie

• Itrakonazol: Preferowany lek przeciwgrzybiczy stosowany w leczeniu eumycetoma, zalecany w dawce 200 mg dwa razy dziennie.
• Amfoterycyna B: Stosowana w cięższych przypadkach lub gdy inne leki są nieskuteczne.
• Chirurgia: W przypadkach zaawansowanych lub opornych na leczenie farmakologiczne, może być konieczne chirurgiczne usunięcie zmian.

Źródła (Eumycetoma):

• P. Nenoff, W. Sande, A. Fahal, D. Reinel, H. Schöfer, (2015) – Eumycetoma and actinomycetoma – an update on causative agents, epidemiology, pathogenesis, diagnostics and therapy
• P. Emmanuel, S. P. Dumre, S. John, J. Karbwang, K. Hirayama, (2018) – Mycetoma: a clinical dilemma in resource limited settings
• E. Zijlstra, W. V. D. van de Sande, O. Welsh, E. Mahgoub, M. Goodfellow, A. Fahal, (2016) – Mycetoma: a unique neglected tropical disease
• Xingpei Hao, Marcus Cognetti, Rhonda Burch-Smith, Emerald O’Sullivan Mejia, Gene Mirkin, (2022) – Mycetoma: Development of Diagnosis and Treatment
• E. Siddig, Ayman Ahmed, Yousif Ali, S. Bakhiet, N. Mohamed, E. Ahmed, A. Fahal, (2021) – Eumycetoma Medical Treatment: Past, Current Practice, Latest Advances and Perspectives

5.3 Chromoblastomykoza

Co To Jest Chromoblastomykoza (ang. Chromoblastomycosis)

Chromoblastomykoza, znana jako chromoblastomycosis, to przewlekła infekcja grzybicza skóry wywołana przez różne gatunki grzybów, głównie z rodzaju Fonsecaea, Cladophialophora i Phialophora. Infekcja najczęściej rozwija się po wniknięciu zarodników grzyba przez uszkodzoną skórę, co często ma miejsce w wyniku kontaktu z glebą lub roślinami. Objawy chromoblastomykozy obejmują powstawanie twardych, brodawczakowatych zmian skórnych, które mogą przypominać kłykciny lub nowotwory. Zmiany te mogą się powiększać i rozprzestrzeniać, prowadząc do poważnych uszkodzeń tkanek. Leczenie chromoblastomykozy jest trudne i zazwyczaj obejmuje stosowanie leków przeciwgrzybiczych oraz, w niektórych przypadkach, chirurgiczne usunięcie zmian skórnych.

Przyczyny

• Melanizowane grzyby: Chromoblastomykoza jest wywoływana przez melanizowane grzyby, najczęściej przez Fonsecaea pedrosoi, Cladophialophora carrionii i Phialophora.
• Zranienia skóry: Infekcja następuje poprzez urazy skóry, umożliwiające wniknięcie patogenu do organizmu, często podczas pracy w rolnictwie lub kontakcie z zanieczyszczoną materią organiczną.

Objawy

• Zmiany skórne: Objawy obejmują różnorodne zmiany skórne, takie jak brodawkowate, guzkowe, tumoralne, płytkowe i zanikowe zmiany skórne.
• Świąd i ból: Występuje świąd i ból, a zmiany skórne mogą prowadzić do wtórnych infekcji bakteryjnych.

Powikłania

• Przewlekłe infekcje: Chromoblastomikoza ma przewlekły charakter i może prowadzić do poważnych deformacji skóry oraz ograniczeń funkcjonalnych.
• Transformacja nowotworowa: W rzadkich przypadkach zmiany skórne mogą ulegać transformacji nowotworowej, prowadząc do powstania raka skóry.

Zapobieganie

• Unikanie urazów skóry: W regionach endemicznych zaleca się stosowanie odpowiednich środków ochrony osobistej, aby uniknąć urazów skóry.
• Edukacja i świadomość: Podnoszenie świadomości na temat chromoblastomykozy wśród osób narażonych na ryzyko oraz szybkie rozpoznanie i leczenie zmian skórnych.

Diagnostyka

• Kultura grzyba: Potwierdzenie diagnozy poprzez hodowlę grzyba z próbek tkanek.
• Badania histopatologiczne: Obserwacja charakterystycznych komórek muriform w badaniu mikroskopowym biopsji skóry.
• Techniki molekularne: Nowoczesne metody diagnostyczne, takie jak PCR, mogą pomóc w dokładnej identyfikacji patogenu.

Leczenie

• Itrakonazol: Preferowany lek przeciwgrzybiczy stosowany w leczeniu chromoblastomykozy.
• Terbinafina: Alternatywny lek przeciwgrzybiczy, często stosowany w połączeniu z itrakonazolem.
• Krioterapia: Fizyczne metody leczenia, takie jak krioterapia, mogą być stosowane jako uzupełnienie terapii farmakologicznej.
• Chirurgia: W zaawansowanych przypadkach może być konieczne chirurgiczne usunięcie zmian skórnych.

Źródła (Chromoblastomykoza):

• F. Queiroz-Telles, P. Esterre, M. Pérez-blanco, R. Vitale, C. Salgado, A. Bonifaz, (2009) – Chromoblastomycosis: an overview of clinical manifestations, diagnosis and treatment
• Armando Guevara, Nathan P. Siqueira, A. F. Nery, Letícia Rossetto da Silva Cavalcante, F. Hagen, R. Hahn, (2021) – Chromoblastomycosis in Latin America and the Caribbean: epidemiology over the past 50 years
• M. Ameen, (2009) – Chromoblastomycosis: clinical presentation and management
• M. Shenoy, B. Girisha, Sowmyashree Krishna, (2023) – Chromoblastomycosis: A Case Series and Literature Review
• M. Ameen, (2010) – Managing chromoblastomycosis

5.4 Konidiobolomykoza

Co To Jest Konidiobolomykoza (ang. Conidiobolomycosis) [łac. Conidiobolomycosis]

Konidiobolomykoza to rzadkie zakażenie grzybicze, które atakuje głównie obszary podskórne, zwłaszcza w okolicach nosa i twarzy. Wywoływana jest przez grzyby z rodzaju Conidiobolus, takie jak Conidiobolus coronatus. Choroba ta występuje przede wszystkim w regionach tropikalnych i subtropikalnych i może powodować obrzęki oraz zmiany na twarzy.

Przyczyny

Konidiobolomykoza jest wywoływana przez grzyby z rodzaju Conidiobolus, które występują głównie w glebie i gnijących materiałach roślinnych:

• Conidiobolus spp.: Konidiobolomykoza jest wywoływana przez grzyby z rodzaju Conidiobolus, w szczególności Conidiobolus coronatus, Conidiobolus incongruus i Conidiobolus lamprauges.
• Conidiobolus coronatus: Najczęstszy patogen odpowiedzialny za zakażenie, często występujący w tropikalnych regionach.
• Kontakt z glebą: Infekcja następuje zazwyczaj przez wprowadzenie grzyba do skóry poprzez urazy, szczególnie w regionach tropikalnych i subtropikalnych.

Objawy

Objawy konidiobolomykozy zależą od lokalizacji zakażenia, ale często obejmują:

• Obrzęk twarzy: Występuje obrzęk twarzy, który może obejmować nos, policzki, czoło i wargi, prowadząc do znacznych deformacji.
• Niedrożność nosa: Pacjenci często zgłaszają niedrożność nosa, która może prowadzić do trudności w oddychaniu.
• Zmiany skórne: Mogą występować zmiany skórne w postaci guzków i wrzodów.

Powikłania

Nieleczona konidiobolomykoza może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak:

• Deformacje twarzy: PrzewPrzewlekły obrzęk twarzy może prowadzić do deformacji twarzy znanej jako elephantiasis faciei.
• Rozsiane infekcje: W ciężkich przypadkach infekcja może się rozprzestrzeniać, obejmując układ oddechowy i inne narządy wewnętrzne, co może prowadzić do poważnych powikłań zdrowotnych, a nawet śmierci.

Zapobieganie

Zapobieganie konidiobolomykozy obejmuje:

• Unikanie kontaktu z glebą: W regionach, gdzie grzyb Conidiobolus jest endemiczny, unikanie kontaktu z glebą i gnijącymi materiałami organicznymi może zmniejszyć ryzyko zakażenia.
• Unikanie urazów skóry: W regionach endemicznych zaleca się stosowanie odpowiednich środków ochrony osobistej, aby uniknąć urazów skóry.
• Higiena osobista: Regularne mycie rąk i unikanie narażenia na czynniki ryzyka może zmniejszyć ryzyko infekcji.
• Edukacja i świadomość: Podnoszenie świadomości na temat konidiobolomykozy wśród osób narażonych na ryzyko oraz szybkie rozpoznanie i leczenie zmian skórnych.

Diagnostyka

Diagnoza konidiobolomykozy obejmuje:

• Kultura grzyba: Potwierdzenie infekcji na podstawie hodowli materiału pobranego z biopsji.
• Badania histopatologiczne: Obserwacja charakterystycznych cech histopatologicznych, takich jak obecność hyf otoczonych zjawiskiem Splendore-Hoeppli.
• Techniki molekularne: Nowoczesne metody diagnostyczne, takie jak PCR, mogą pomóc w dokładnej identyfikacji patogenu.

Leczenie

Leczenie konidiobolomykozy obejmuje:

• Itrakonazol: Leczenie pierwszego wyboru w przypadku konidiobolomykozy, często stosowany w dawce 200 mg na dobę.
• Roztwór jodku potasu: Alternatywna metoda leczenia, szczególnie skuteczna w przypadkach opornych na inne terapie.
• Chirurgia: W przypadkach zaawansowanych lub opornych na leczenie farmakologiczne, może być konieczne chirurgiczne usunięcie zmian skórnych.

Rokowania

Wczesne leczenie zazwyczaj prowadzi do pełnego wyleczenia, jednak opóźniona diagnoza może prowadzić do poważnych deformacji twarzy oraz rozprzestrzeniania się infekcji na inne narządy.

Źródła (Konidiobolomykoza):

• Isa-Isa, R., Arenas, R., Fernández, R., Isa, M. (2012) – Rhinofacial conidiobolomycosis (entomophthoramycosis) (tłum. Rhinofacialna konidiobolomikoza)
• Choon, S., Kang, J.-H., Neafie, R. C., Ragsdale, B., Klassen-Fischer, M., Carlson, J. A. (2012) – Conidiobolomycosis in a Young Malaysian Woman Showing Chronic Localized Fibrosing Leukocytoclastic Vasculitis (tłum. Konidiobolomikoza u młodej Malezyjki z włókniejącym zapaleniem naczyń)
• Gupta, P., Pilania, R., Kaur, H., Rudramurthy, S., Soni, R., Batra, N., Verma, R., Singh, S., Chatterjee, D. (2021) – Pediatric case of conidiobolomycosis: A rare entity (tłum. Przypadek pediatryczny konidiobolomikozy: rzadki przypadek)
• Das, S., Das, C., Maity, A., Maiti, P., Hazra, T. K., Bandyopadhyay, S. (2017) – Conidiobolomycosis: An Unusual Fungal Disease—Our Experience (tłum. Konidiobolomikoza: Nietypowa choroba grzybicza)
• Palacios-Reyes, D., Bonifaz, A. (2020) – Conidiobolomycosis in Pediatric Patients (tłum. Konidiobolomikoza u pacjentów pediatrycznych)

6. Grzybica Skóry Wikłająca Układ Limfatyczny

Grzybica skóry wikłająca układ limfatyczny to infekcja grzybicza, która zaczyna się w skórze i może rozprzestrzeniać się na układ limfatyczny. Zakażenia te są często wywoływane przez dermatofity lub inne grzyby, takie jak Sporothrix schenckii, który może powodować skórno-limfatyczną sporotrychozę. Objawy obejmują początkowe zmiany skórne, takie jak guzy lub owrzodzenia, które mogą być bolesne i swędzące. W przypadku rozprzestrzenienia się infekcji wzdłuż naczyń limfatycznych mogą wystąpić dodatkowe objawy, takie jak obrzęk, zaczerwienienie oraz gorączka. Leczenie grzybicy skóry wikłającej układ limfatyczny wymaga stosowania odpowiednich leków przeciwgrzybiczych oraz monitorowania stanu pacjenta, aby zapobiec dalszemu rozprzestrzenieniu się infekcji.

6.1 Sporotrychoza

Sporotrychoza najczęściej zaczyna się od skóry. Zakażenie zwykle występuje po urazie skóry, takim jak skaleczenie lub zadrapanie, które umożliwia wniknięcie grzyba Sporothrix schenckii. Po początkowym zakażeniu skórnym, w przypadku skórno-limfatycznej formy sporotrychozy, infekcja może rozprzestrzeniać się wzdłuż naczyń limfatycznych, prowadząc do powstania kolejnych zmian skórnych wzdłuż dróg limfatycznych.

6.1.1 Sporotrychoza Skórna

Co To Jest Sporotrychoza Skórna (ang. Cutaneous Sporotrichosis)

Sporotrychoza skórna, znana jako stable cutaneous sporotrichosis, to forma infekcji grzybiczej wywołana przez grzyb Sporothrix schenckii, która ogranicza się do skóry. W przeciwieństwie do sporotrychozy skórno-limfatycznej, która może się rozprzestrzeniać wzdłuż układu limfatycznego, sporotrychoza skórna objawia się pojedynczymi, powolnymi zmianami skórnymi, które mogą przybierać postać guzków lub owrzodzeń. Zmiany te są zazwyczaj bezbolesne i mogą być pokryte strupami. Infekcja najczęściej występuje po kontakcie z zainfekowaną glebą, roślinami lub zwierzętami. Leczenie stałej skórnej sporotrychozy polega na stosowaniu miejscowych lub doustnych leków przeciwgrzybiczych.

Przyczyny

• Sporothrix schenckii: Sporotrichosis jest wywoływana przez grzyba dimorficznego Sporothrix schenckii, który występuje w glebie, roślinach i materii organicznej.
• Urazy skórne: Infekcja następuje poprzez urazy skóry, umożliwiające wniknięcie konidii grzyba do organizmu podczas kontaktu z zanieczyszczonymi materiałami.

Objawy

• Guzki i wrzody: Sporotrichosis często objawia się jako guzki i wrzody na skórze, zwykle na kończynach górnych, ale również na twarzy, zwłaszcza u dzieci.
• Zmiany miejscowe: W stałej skórnej postaci choroby zmiany są ograniczone do jednego obszaru skóry i nie rozprzestrzeniają się przez naczynia limfatyczne.

Powikłania

• Przewlekłe zmiany skórne: Sporotrichosis może prowadzić do długotrwałych, chronicznych zmian skórnych, które mogą być trudne do wyleczenia.
• Nawrót infekcji: Infekcja może nawracać po leczeniu, szczególnie jeśli nie jest odpowiednio monitorowana i kontrolowana.

Zapobieganie

• Unikanie urazów skóry: W regionach endemicznych zaleca się stosowanie odpowiednich środków ochrony osobistej, aby uniknąć urazów skóry, które mogą prowadzić do infekcji.
• Edukacja i świadomość: Podnoszenie świadomości na temat sporotrichosis wśród osób narażonych na ryzyko oraz szybkie rozpoznanie i leczenie zmian skórnych.

Diagnostyka

• Kultura grzyba: Potwierdzenie diagnozy poprzez hodowlę grzyba z próbek tkanek.
• Badania histopatologiczne: Obserwacja komórek drożdżopodobnych w badaniu mikroskopowym biopsji skóry.
• Testy serologiczne i molekularne: Nowoczesne metody diagnostyczne, takie jak testy serologiczne i PCR, mogą pomóc w dokładnej diagnozie.

Leczenie

• Itrakonazol: Leczenie pierwszego wyboru w przypadku sporotrichosis, zalecane przez co najmniej 2-6 miesięcy.
• Amfoterycyna B: Stosowana w cięższych przypadkach, szczególnie u pacjentów z rozsianym zakażeniem.
• Potassium Iodide: Skuteczne leczenie dla pacjentów, którzy nie mogą stosować innych leków przeciwgrzybiczych.

Źródła (Sporotrychoza Skórna):

• A. Bonifaz, A. Tirado-Sánchez, (2017) – Cutaneous Disseminated and Extracutaneous Sporotrichosis: Current Status of a Complex Disease
• Nayeli Marilú López Monterrubio, O. Sánchez, Mónica Heredia Montaño, C. Z. D. Barrientos, Fernando Navarro Tovar, Hector Alejandro Carzolio Trujillo, (2023) – Is skin grafting in the patient with cutaneous sporotrichosis the definitive therapy?
• Ángel Ignacio Garza Zamora, José María Revilla Apodaca, Diego Mendoza Contreras, (2023) – Sporotrichosis: Spectrum and Complications
• V. Mahajan, N. L. Sharma, V. Shanker, Poonam Gupta, K. Mardi, (2010) – Cutaneous sporotrichosis: unusual clinical presentations
• Samantha L Crothers, S. White, P. Ihrke, V. Affolter, (2009) – Sporotrichosis: a retrospective evaluation of 23 cases seen in northern California (1987-2007)

6.1.2 Sporotrychoza Skórno-Limfatyczna

Co To Jest Sporotrychoza Skórno-Limfatyczna (ang. Cutaneous-Lymphatic Sporotrychosis)

Sporotrychoza skórno-limfatyczna, znana jako cutaneous-lymphatic sporotrichosis, to forma infekcji grzybiczej wywołana przez grzyb Sporothrix schenckii, która obejmuje zarówno skórę, jak i układ limfatyczny. Infekcja zazwyczaj rozpoczyna się od uszkodzenia skóry, co umożliwia grzybowi wniknięcie do tkanek. Objawy obejmują początkowe zmiany skórne w postaci guzków lub owrzodzeń, które mogą rozprzestrzeniać się wzdłuż naczyń limfatycznych, prowadząc do powstawania nowych zmian wzdłuż ich przebiegu. Choroba jest często związana z kontaktem z zainfekowanymi roślinami, glebą lub zwierzętami. Leczenie skórno-limfatycznej sporotrychozy polega na stosowaniu doustnych leków przeciwgrzybiczych oraz monitorowaniu stanu pacjenta, aby zapobiec dalszemu rozprzestrzenieniu się infekcji.

Przyczyny

• Sporothrix schenckii: Sporotrychoza jest wywoływana przez grzyba dimorficznego Sporothrix schenckii, który znajduje się w glebie, roślinach i materii organicznej.
• Urazy skórne: Infekcja następuje poprzez traumatyczne wprowadzenie konidii grzyba do uszkodzonej skóry podczas kontaktu z zanieczyszczonymi materiałami organicznymi.
• Kontakt z zakażonymi zwierzętami: Przypadki zoonotyczne, szczególnie związane z kotami, są częste w regionach endemicznych, takich jak Brazylia.

Objawy

• Zmiany skórne: Pojawiają się guzki i wrzody na skórze, które mogą prowadzić do tworzenia się przetok.
• Objawy limfatyczne: Zmiany mogą się rozprzestrzeniać wzdłuż naczyń limfatycznych, powodując obrzęk i stan zapalny węzłów chłonnych.
• Objawy układowe: W ciężkich przypadkach może dojść do zajęcia układu oddechowego i innych narządów wewnętrznych.

Powikłania

• Rozsiane zakażenie: U osób z obniżoną odpornością, takich jak pacjenci z HIV/AIDS, może dojść do rozsianego zakażenia, które może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak zapalenie płuc czy zapalenie stawów.
• Opóźniona diagnoza: Trudności diagnostyczne mogą prowadzić do opóźnionej diagnozy i długotrwałego, nieskutecznego leczenia.
• Oporność na leczenie: Niektóre przypadki mogą być oporne na standardowe leczenie, co wymaga alternatywnych metod terapii.

Zapobieganie

• Unikanie kontaktu z potencjalnymi źródłami infekcji: Osoby pracujące w rolnictwie, ogrodnictwie i innych zawodach narażonych na kontakt z glebą i roślinami powinny stosować odpowiednie środki ochrony osobistej.
• Edukacja i świadomość: Podnoszenie świadomości na temat sporotrichosis wśród osób narażonych na ryzyko oraz szybkie rozpoznanie i leczenie zmian skórnych.

Diagnostyka

• Kultura grzyba: Potwierdzenie diagnozy poprzez hodowlę grzyba z próbek tkanek.
• Badania histopatologiczne: Obserwacja komórek drożdżopodobnych w badaniu mikroskopowym biopsji skóry.
• Testy serologiczne i molekularne: Nowoczesne metody diagnostyczne, takie jak testy serologiczne i PCR, mogą pomóc w dokładnej diagnozie.

Leczenie

• Itrakonazol: Leczenie pierwszego wyboru w przypadku sporotrichosis. Zalecane jest stosowanie przez co najmniej 2-6 miesięcy.
• Amfoterycyna B: Stosowana w cięższych przypadkach, szczególnie u pacjentów z rozsianym zakażeniem.
• Alternatywne terapie: W przypadku oporności na leczenie mogą być stosowane inne leki przeciwgrzybicze, takie jak posakonazol czy terbinafina.

Źródła (Sporotrychoza Skórno-Limfatyczna):

• T. M. Schubach, A. Schubach, T. Okamoto, M. B. Barros, F. Figueiredo, T. Cuzzi, S. Pereira, I. B. dos Santos, Rodrigo de Almeida Paes, Luiz Rodrigo de Paes Leme, B. Wanke, (2006) – Canine sporotrichosis in Rio de Janeiro, Brazil: clinical presentation, laboratory diagnosis and therapeutic response in 44 cases (1998-2003).
• Laura Cristina García Carnero, Nancy Edith Lozoya Pérez, Sandra Elizabeth González Hernández, José Ascención Martínez Álvarez, (2018) – Immunity and Treatment of Sporotrichosis
• L. Hrechanska, S. Ostapenko, P. Fedorych, (2021) – DIAGNOSTIC AND TREATMENT DIFFICULTIES OF SPOROTRICHOSIS
• Ángel Ignacio Garza Zamora, José María Revilla Apodaca, Diego Mendoza Contreras, (2023) – Sporotrichosis: Spectrum and Complications
• V. Fichman, P. Marques de Macedo, Dayvison Francis Saraiva Freitas, Antonio Carlos Francesconi do Valle, Fernando Almeida-Silva, Andréa Reis Bernardes-Engemann, R. Zancopé-Oliveira, R. Almeida-Paes, Maria Clara Gutierrez-Galhardo, (2020) – Zoonotic sporotrichosis in renal transplant recipients from Rio de Janeiro, Brazil

7. Grzybica Skóry Wikłająca Inne Układy

7.1 Rozsiana Dermatofitoza

Co To Jest Rozsiana Dermatofitoza (ang. Disseminated Dermatophytosis)

Rozsiana dermatofitoza to nietypowa postać zakażenia dermatofitowego, które zazwyczaj ogranicza się do powierzchownych warstw skóry, włosów i paznokci. W normalnych warunkach dermatofity wywołują takie schorzenia jak grzybica stóp, grzybica pachwin czy grzybica owłosionej skóry głowy. Jednak w przypadku osób z osłabionym układem odpornościowym, na przykład u pacjentów z HIV/AIDS, osób przyjmujących leki immunosupresyjne lub cierpiących na inne choroby osłabiające odporność, infekcja dermatofitowa może przybrać formę rozsianą.

W rozsianej dermatofitozie grzyby mogą przenikać przez skórę do głębszych tkanek i narządów, powodując uogólnione zakażenie. Objawy mogą obejmować rozległe zmiany skórne, które nie ograniczają się do jednego obszaru ciała, oraz mogą pojawić się objawy systemowe, takie jak gorączka i złe samopoczucie, jeśli zakażenie dotyka innych narządów.

Leczenie rozsianej dermatofitozy wymaga bardziej agresywnego podejścia niż w przypadku typowych infekcji skórnych. Może obejmować stosowanie doustnych leków przeciwgrzybiczych przez dłuższy okres czasu oraz leczenie wszelkich stanów immunosupresyjnych, które mogą przyczyniać się do rozprzestrzeniania się infekcji.

Przyczyny

• Grzyby dermatofitowe: Najczęstsze patogeny to Trichophyton rubrum, Microsporum gypseum, oraz Epidermophyton floccosum. Infekcja często dotyka osoby z osłabionym układem odpornościowym, takie jak pacjenci z HIV/AIDS, cukrzycą, chorobami nowotworowymi oraz pacjenci po przeszczepach narządów.
• Zaburzenia genetyczne: Mutacje w genach takich jak CARD9 lub STAT3 mogą predysponować do rozwoju rozsianych infekcji dermatofitowych.

Objawy

• Zmiany skórne: Rozsiane, erytematozowe i złuszczające się plamy, często swędzące i bolesne, występujące na tułowiu, kończynach i okolicach pachwinowych.
• Ropnie i owrzodzenia: W cięższych przypadkach mogą pojawić się ropnie i owrzodzenia, zwłaszcza u pacjentów z osłabioną odpornością.
• Objawy systemowe: Gorączka, osłabienie i inne objawy ogólnoustrojowe mogą towarzyszyć ciężkim przypadkom.

Powikłania

• Rozprzestrzenianie się infekcji: Infekcja może przenieść się na głębsze warstwy skóry i narządy wewnętrzne, prowadząc do poważnych powikłań.
• Wysoka śmiertelność: Bez odpowiedniego leczenia, śmiertelność w przypadkach rozsianej dermatofitozy jest wysoka, zwłaszcza u pacjentów z osłabioną odpornością.

Zapobieganie

• Unikanie kontaktu z zakażonymi osobami i powierzchniami: Unikanie kontaktu z osobami oraz powierzchniami, które mogą być zainfekowane.
• Dbanie o higienę: Regularne mycie i suszenie skóry oraz unikanie długotrwałego kontaktu z wilgocią.
• Monitorowanie zdrowia immunologicznego: Regularne badania i monitorowanie stanu zdrowia u osób z osłabionym układem odpornościowym.

Diagnostyka

• Badanie mikroskopowe i hodowle grzybów: Diagnoza opiera się na badaniu mikroskopowym zeskrobin skóry oraz hodowli grzybów.
• Testy molekularne: Testy PCR i inne techniki molekularne mogą być stosowane do dokładnej identyfikacji patogenów.

Leczenie

• Doustne leki przeciwgrzybicze: Flukonazol, terbinafina, itrakonazol oraz inne doustne leki przeciwgrzybicze są podstawą leczenia.
• Leczenie miejscowe: Wspomagające leczenie miejscowe, takie jak kremy zawierające amorolfinę, może być stosowane w mniej zaawansowanych przypadkach.
• Leczenie wspomagające: W przypadku powikłań mogą być stosowane antybiotyki oraz leki przeciwzapalne.

Przeczytaj również:

Dermatofitoza (ang. Dermatophytosis)
https://encyklopediauzdrawiania.pl/dermatofitoza-przyczyny-objawy-powiklania-zapobieganie-diagnoza-leczenie/
Z LISTĄ POZOSTAŁYCH ARTYKUŁÓW Z KATEGORII DERMATOFITOZY

Źródła (Rozsiana Dermatofitoza):

• Lopes, V. K., Garzon, I. M. H., Suazo Encarnacion, P. M., Martins, C., Lima, R., Motta, R. N., & Ferry, F. (2022). Disseminated dermatophytosis and acquired immunodeficiency syndrome: literature review and presentation of clinical experience
• Galhardo, M., Wanke, B., Reis, R., Oliveira, L., & Valle, A. C. F. (2004). Disseminated dermatophytosis caused by Microsporum gypseum in an AIDS patient: response to terbinafine and amorolfine
• Wang, R., Huang, C., Zhang, Y., & Li, R. (2020). Invasive dermatophyte infection: A systematic review
• Marconi, V., Kradin, R., Marty, F., Hospenthal, D., & Kotton, C. (2010). Disseminated dermatophytosis in a patient with hereditary hemochromatosis and hepatic cirrhosis: case report and review of the literature
• Rudramurthy, S., & Shaw, D. (2017). Overview and update on the laboratory diagnosis of dermatophytosis

8. Grzybica Układowa Wikłajaca Skórę

Grzybica układowa wikłająca skórę to rodzaj grzybiczego zakażenia, które zaczyna się w jednym z układów wewnętrznych organizmu, takich jak układ oddechowy, i rozprzestrzenia się na inne narządy, w tym skórę. W przeciwieństwie do powierzchownych infekcji grzybiczych, które są ograniczone do skóry, włosów lub paznokci, grzybice układowe dotyczą głębszych tkanek i narządów.

Przykłady grzybic układowych, które mogą wikłać skórę, to histoplazmoza, kokcydioidomykoza, parakokcydioidomykoza i kryptokokoza. W przypadku tych infekcji, pierwotne zakażenie często zachodzi poprzez inhalację zarodników grzybów, co prowadzi do infekcji płucnej. Następnie, w wyniku rozsiewu krwiopochodnego lub limfatycznego, grzyby mogą dotrzeć do skóry, powodując zmiany skórne jako część uogólnionego zakażenia.

Objawy skórne mogą obejmować różne rodzaje wysypki, guzki, owrzodzenia lub ropnie. Leczenie grzybic układowych wikłających skórę wymaga zastosowania ogólnoustrojowych leków przeciwgrzybiczych oraz czasami leczenia wspomagającego dla złagodzenia objawów skórnych.

8.1 Pierwotna Skórna Kokcydioidomykoza

Co To jest Pierwotna Skórna Kokcydioidomykoza (ang. Primary Cutaneous Coccidioidomycosis)

Pierwotna skórna kokcydioidomykoza, znana jako primary cutaneous coccidioidomycosis, to infekcja grzybicza wywołana przez grzyb Coccidioides immitis lub Coccidioides posadasii. Zakażenie najczęściej występuje po bezpośrednim kontakcie z zainfekowaną glebą, w której znajdują się zarodniki grzyba. Objawy pierwotnej skórnej kokcydioidomykozy obejmują pojawienie się czerwonych, bolesnych guzków lub owrzodzeń na skórze, które mogą przypominać inne zmiany skórne. Choroba jest bardziej powszechna w rejonach, gdzie grzyb jest endemiczny, takich jak południowo-zachodnie Stany Zjednoczone i niektóre części Ameryki Łacińskiej. Leczenie zazwyczaj polega na stosowaniu miejscowych lub doustnych leków przeciwgrzybiczych, a większość przypadków ustępuje po odpowiedniej terapii.

Przyczyny

• Coccidioides immitis i Coccidioides posadasii: Kokcydioidomykoza jest wywoływana przez te dwa gatunki grzybów dimorficznych. Pierwotna skórna forma występuje rzadko i zazwyczaj wynika z bezpośredniego wniknięcia grzyba przez urazy skóry.

Objawy

• Zmiany skórne: Objawy obejmują niebolesne, wrzodziejące i stwardniałe guzki na skórze, które mogą przekształcić się w wtórne guzki rozmieszczone liniowo, przypominające sporotrichoidalne zmiany limfatyczne.
• Obrzęk i zaczerwienienie: Miejsce infekcji może być opuchnięte i zaczerwienione, z możliwością powstawania przetok i sączenia się ropy.

Powikłania

• Przewlekłe zmiany skórne: Nieleczona pierwotna skórna kokcydioidomikoza może prowadzić do przewlekłych, nawracających zmian skórnych.
• Rozsiew systemowy: W rzadkich przypadkach infekcja może się rozsiewać, prowadząc do poważnych powikłań, takich jak zapalenie płuc czy meningitis.

Zapobieganie

• Unikanie urazów skóry: W regionach endemicznych zaleca się stosowanie odpowiednich środków ochrony osobistej, aby uniknąć urazów skóry.
• Edukacja i świadomość: Podnoszenie świadomości na temat kokcydioidomikozy wśród osób narażonych na ryzyko oraz szybkie rozpoznanie i leczenie zmian skórnych.

Diagnostyka

• Kultura grzyba: Potwierdzenie diagnozy poprzez hodowlę grzyba z próbek tkanek.
• Badania histopatologiczne: Obserwacja charakterystycznych sferuli w badaniu mikroskopowym biopsji skóry.
• Techniki molekularne: Nowoczesne metody diagnostyczne, takie jak PCR, mogą pomóc w dokładnej identyfikacji patogenu.

Leczenie

• Amfoterycyna B: Stosowana w ciężkich przypadkach, szczególnie przy rozległych zmianach skórnych i systemowych powikłaniach.
• Itrakonazol lub flukonazol: Leczenie pierwszego wyboru w przypadkach mniej zaawansowanych, zalecane w dawce 200-400 mg na dobę.
• Monitorowanie i długotrwałe leczenie: W przypadkach przewlekłych lub nawrotowych konieczne może być długotrwałe monitorowanie i leczenie.

Źródła (Pierwotna Skórna Kokcydioidomykoza):

• S. Choon, Ju-Hyum Kang, R. Neafie, B. Ragsdale, Mary Klassen-Fischer, J. A. Carlson, (2012) – Conidiobolomycosis in a Young Malaysian Woman Showing Chronic Localized Fibrosing Leukocytoclastic Vasculitis: A Case Report and Meta-analysis Focusing on Clinicopathologic and Therapeutic Correlations With Outcome
• Sandra Cecilia Garcia Garcia, J. C. S. Alanís, M. Flores, S. E. González, L. Cabrera, J. O. Candiani, (2015) – Coccidioidomycosis and the skin: a comprehensive review
• A. Kim, S. Parker, (2002) – Coccidioidomycosis: case report and update on diagnosis and management
• Prajwala Nagarajappa, Maneeth Mylavarapu, Srivathsava Gurumurthy, J. Tschen, (2023) – Cutaneous Coccidioidomycosis and Basal Cell Carcinoma: Case Report on a Diagnostic Dilemma
• Seema M Policepatil, G. Sivasubramanian, (2023) – Diagnostic Delays in Cutaneous Coccidioidomycosis: a Report from Central California

8.2 Rozsiana Parakokcydioidomykoza

Co To Jest Rozsiana Parakokcydioidomykoza (ang. Disseminated Paracoccidioidomycosis)

Rozsiana parakokcydioidomykoza, znana jako disseminated paracoccidioidomycosis, to poważna infekcja grzybicza wywołana przez grzyb Paracoccidioides brasiliensis. Zakażenie najczęściej występuje po inhalacji zarodników grzyba, co prowadzi do pierwotnej infekcji płucnej. W przypadku rozsianej postaci choroby, grzyb może rozprzestrzeniać się do innych narządów, takich jak węzły chłonne, skóra, wątroba i układ kostny. Objawy mogą obejmować gorączkę, osłabienie, utratę masy ciała oraz zmiany skórne, takie jak owrzodzenia. Leczenie rozsianej parakokcydioidomykozy zazwyczaj polega na stosowaniu ogólnoustrojowych leków przeciwgrzybiczych i może wymagać długotrwałej terapii.

Przyczyny

• Paracoccidioides brasiliensis i Paracoccidioides lutzii: Parakokcydioidomykoza jest wywoływana przez grzyby dimorficzne Paracoccidioides brasiliensis i Paracoccidioides lutzii. Infekcja rozpoczyna się od inhalacji konidii, które prowadzą do pierwotnej infekcji płuc, z możliwością dalszego rozsiewu.

Objawy

• Objawy skórne i błon śluzowych: Częste są zmiany skórne, takie jak wrzody i guzki, oraz zmiany na błonach śluzowych, zwłaszcza w jamie ustnej.
• Objawy układowe: Gorączka, utrata masy ciała, powiększenie węzłów chłonnych, hepatosplenomegalia, i przewlekły kaszel.
• Objawy neurologiczne: W przypadkach zajęcia centralnego układu nerwowego mogą wystąpić bóle głowy, napady padaczkowe, i objawy neurologiczne związane z lokalizacją zmian.

Powikłania

• Rozsiew systemowy: Parakokcydioidomikoza może prowadzić do rozprzestrzenienia infekcji na skórę, błony śluzowe, płuca, wątrobę, śledzionę, układ nerwowy i inne narządy.
• Niewydolność nadnerczy: Zajęcie nadnerczy może prowadzić do ich niewydolności, co jest poważnym powikłaniem.
• Śmiertelność: W zaawansowanych przypadkach, zwłaszcza u pacjentów z obniżoną odpornością, śmiertelność jest wysoka.

Zapobieganie

• Unikanie kontaktu z glebą: W regionach endemicznych zaleca się unikanie kontaktu z glebą i pyłem, które mogą zawierać konidie grzyba.
• Edukacja i świadomość: Podnoszenie świadomości na temat parakokcydioidomikozy wśród osób narażonych na ryzyko oraz szybkie rozpoznanie i leczenie objawów.

Diagnostyka

• Kultura grzyba: Potwierdzenie diagnozy poprzez hodowlę grzyba z próbek tkanek.
• Badania histopatologiczne: Obserwacja charakterystycznych komórek grzyba w badaniu mikroskopowym biopsji skóry lub innych tkanek.
• Techniki molekularne: Nowoczesne metody diagnostyczne, takie jak PCR, mogą pomóc w dokładnej identyfikacji patogenu.

Leczenie

• Itrakonazol: Leczenie pierwszego wyboru w przypadkach umiarkowanych, zalecane w dawce 200-400 mg na dobę przez 6-12 miesięcy.
• Amfoterycyna B: Stosowana w cięższych przypadkach, szczególnie przy rozsianej infekcji.
• Kotrimoksazol: Alternatywne leczenie stosowane w niektórych przypadkach, szczególnie gdy inne leki są nieskuteczne lub nietolerowane.

Źródła (Rozsiana Parakokcydioidomykoza):

• Mateo Mejía-Zuluaga, S. Rosas, V. Vélez, P. A. Quintero, (2017) – Hypereosinophilia Secondary to Disseminated Paracoccidioidomycosis
• Ph.A. Van Damme, F. Bierenbroodspot, D.S.C. Telgt, J. Kwakman, P.C.M. de Wilde, Jacques F. Meis, (2006) – A case of imported paracoccidioidomycosis: an awkward infection in The Netherlands
• Luis A. Villa, A. Tobón, Antonio Restrepo, Daniel Calle, David S. Rosero, Beatriz L. Gómez, Angela Restrepo, (2000) – Central nervous system paracoccidioidomycosis. Report of a case successfully treated with itraconazol
• A. F. Nery, Z. D. de Camargo, A. M. Rodrigues, Tiago Ferreira Portela, H. D. Hoffmann-Santos, Breno Gonçalves Pinheiro, Ana Paula Possa, Letícia Rossetto da Silva Cavalcante, F. Hagen, R. Hahn, (2021) – Puzzling paracoccidioidomycosis – Factors associated with the severity of Paracoccidioides lutzii infections
• M. Corti, M. Villafañe, R. Negroni, O. Palmieri, (2004) – Disseminated paracoccidioidomycosis with peripleuritis in an AIDS patient

8.3 Talaromykoza

Co To Jest Talaromykoza (ang. Talaromycosis) [łac. Talaromycosis]

Talaromykoza (dawniej znana jako penicilioza) to poważna infekcja grzybicza wywoływana przez grzyba Talaromyces marneffei. Choroba ta jest endemiczną mykozą w tropikalnych i subtropikalnych regionach Azji, szczególnie w południowo-wschodniej Azji i południowych Chinach. Infekcja dotyczy głównie osób z osłabionym układem odpornościowym, w tym pacjentów z HIV/AIDS, oraz coraz częściej osób bez zakażenia HIV, które mają inne zaburzenia odpornościowe.

Przyczyny

Talaromykoza jest wywoływana przez inhalację zarodników Talaromyces marneffei, grzyba dimorficznego, który naturalnie występuje w glebie i może przenikać do organizmu przez drogi oddechowe.

• Talaromyces marneffei: Główny patogen, który wywołuje talaromykozę, szczególnie w regionach tropikalnych i subtropikalnych. Infekcja najczęściej dotyka osoby z obniżoną odpornością, w szczególności pacjentów z zaawansowanym HIV/AIDS.

Objawy

Objawy talaromykozy są różnorodne i zależą od stopnia zaawansowania choroby:

• Gorączka i kaszel: Najczęściej spotykane objawy, które mogą przypominać inne infekcje dróg oddechowych.
• Zmiany skórne: W tym guzki, owrzodzenia i plamy, szczególnie u pacjentów z osłabioną odpornością.
• Objawy ogólnoustrojowe: Mogą obejmować gorączka, kaszel, utrata masy ciała, objawy oddechowe, powiększenie węzłów chłonnych, śledziony i wątroby, oraz infekcje układowe.
• Zmiany błon śluzowych: Wrzody w jamie ustnej, gardle i innych błonach śluzowych.

Powikłania

Talaromykoza może prowadzić do poważnych powikłań:

• Niewydolność nadnerczy: Może prowadzić do poważnych zaburzeń metabolicznych i hormonalnych.
• Rozsiew systemowy: Infekcja może prowadzić do zajęcia wielu narządów, w tym płuc, wątroby, śledziony i układu kostno-szkieletowego, co może prowadzić do poważnych powikłań zdrowotnych i śmierci.
• Niewydolność wielonarządowa: W zaawansowanych przypadkach może dojść do niewydolności narządów, co znacznie pogarsza rokowanie.

Zapobieganie

Zapobieganie talaromykozie obejmuje:

• Unikanie kontaktu z potencjalnymi źródłami infekcji: W regionach endemicznych zaleca się unikanie kontaktu z glebą i materią organiczną, które mogą być skażone grzybem.
• Edukacja i świadomość: Podnoszenie świadomości na temat talaromikozy wśród osób narażonych na ryzyko oraz szybkie rozpoznanie i leczenie objawów.

Diagnostyka

Diagnoza talaromykozy opiera się na:

• Kultura grzyba: Potwierdzenie diagnozy poprzez hodowlę grzyba z próbek tkanek lub krwi.
• Testy serologiczne i molekularne: Testy takie jak PCR mogą pomóc w szybkim i dokładnym wykryciu patogenu.
• Histopatologia: Obserwacja charakterystycznych komórek grzyba w badaniu mikroskopowym biopsji tkanek.

Leczenie

Leczenie talaromykozy obejmuje:

• Amfoterycyna B: Stosowana w ciężkich przypadkach, zwłaszcza w początkowej fazie leczenia.
• Itrakonazol i flukonazol: Stosowane w długoterminowym leczeniu, często w dawkach 200-400 mg na dobę.
• Vorikonazol: Alternatywny lek stosowany w przypadkach oporności na inne terapie.

Rokowania

Talaromykoza zagraża życiu, szczególnie w przypadkach, gdzie diagnoza jest opóźniona. Wczesne rozpoznanie i intensywne leczenie są kluczowe dla poprawy rokowania.

Źródła (Talaromykoza):

• Wang, F., Han, R., Chen, S. (2023) – An Overlooked and Underrated Endemic Mycosis—Talaromycosis and the Pathogenic Fungus Talaromyces marneffei (tłum. Niedoceniana i zlekceważona endemiczna mykoza – talaromykoza i grzyb patogenny Talaromyces marneffei)
• Narayanasamy, S. et al. (2021) – A global call for talaromycosis to be recognised as a neglected tropical disease (tłum. Globalne wezwanie do uznania talaromykozy za zaniedbaną chorobę tropikalną)
• Zaongo, S. D., Zhang, F., Chen, Y. (2023) – An Overview of Diagnostic and Management Strategies for Talaromycosis (tłum. Przegląd strategii diagnostycznych i zarządzania talaromykozą)
• Le, T. et al. (2017) – A Trial of Itraconazole or Amphotericin B for HIV‐Associated Talaromycosis (tłum. Badanie dotyczące itrakonazolu lub amfoterycyny B w związku z talaromykozą związaną z HIV)
• Pruksaphon, K. et al. (2019) – Diagnostic laboratory immunology for talaromycosis (penicilliosis) (tłum. Diagnostyka immunologiczna laboratoryjna talaromykozy
• Cunwei Cao, L. Xi, V. Chaturvedi, (2019) – Talaromycosis (Penicilliosis) Due to Talaromyces (Penicillium) marneffei: Insights into the Clinical Trends of a Major Fungal Disease 60 Years After the Discovery of the Pathogen (tłum. Talaromykoza (penicyloza) wywołana przez Talaromyces (Penicillium) marneffei: Spostrzeżenia dotyczące trendów klinicznych poważnej choroby grzybiczej 60 lat po odkryciu patogenu)
• Nilakshi Borah, Ajanta Sharma, L. Saikia, (2020) – Talaromycosis in Assam: a case report (tłum. Talaromykoza w Assam: opis przypadku)
• Jiejun Shi, N. Yang, G. Qian, (2021) – Case Report: Metagenomic Next-Generation Sequencing in Diagnosis of Talaromycosis of an Immunocompetent Patient (tłum. Opis przypadku: Sekwencjonowanie metagenomiczne nowej generacji w diagnozie talaromykozy u pacjenta z prawidłową odpornością)

8.4 Histoplazmoza Histoplasma Duboisii

Co To Jest Histoplazmoza Histoplasma Duboisii (ang. Histoplasma Duposii Histoplasmosis)

Histoplazmoza, wywołana przez grzyb Histoplasma duboisii, to infekcja grzybicza, która najczęściej dotyczy skóry, węzłów chłonnych i układu oddechowego. Jest to mniej powszechna forma histoplazmozy niż ta wywoływana przez Histoplasma capsulatum, ale może być równie poważna. Objawy mogą obejmować gorączkę, osłabienie, utratę masy ciała oraz zmiany skórne, takie jak owrzodzenia lub guzy. Zakażenie jest szczególnie związane z terenami tropikalnymi i subtropikalnymi, gdzie grzyb ten występuje w glebie. Leczenie histoplazmozy zwykle polega na stosowaniu leków przeciwgrzybiczych, a w cięższych przypadkach może wymagać intensywnej terapii.

Przyczyny

• Histoplasma capsulatum var. duboisii: Histoplazmoza jest wywoływana przez grzyba Histoplasma capsulatum var. duboisii. Jest to rzadka, ale potencjalnie ciężka infekcja endemiczna występująca głównie w Afryce Subsaharyjskiej.

Objawy

• Zmiany skórne i podskórne: Najczęściej występują zmiany skórne i podskórne, takie jak guzki, wrzody oraz ropnie.
• Zakażenie kości: Często dochodzi do zakażenia kości, co prowadzi do bólu, obrzęku i deformacji kości.
• Limfadenopatia: Powiększenie węzłów chłonnych jest częstym objawem, często związane z gorączką i osłabieniem.

Powikłania

• Rozsiew systemowy: Infekcja może prowadzić do zajęcia wielu narządów, w tym płuc, wątroby, śledziony, a nawet centralnego układu nerwowego.
• Wysoka śmiertelność: Bez odpowiedniego leczenia śmiertelność jest wysoka, szczególnie u pacjentów z obniżoną odpornością, takich jak osoby z HIV/AIDS.

Zapobieganie

• Unikanie kontaktu z glebą: W regionach endemicznych zaleca się unikanie kontaktu z glebą i materią organiczną, które mogą być skażone grzybem.
• Edukacja i świadomość: Podnoszenie świadomości na temat histoplazmozy wśród osób narażonych na ryzyko oraz szybkie rozpoznanie i leczenie objawów.

Diagnostyka

• Kultura grzyba: Potwierdzenie diagnozy poprzez hodowlę grzyba z próbek tkanek lub krwi.
• Testy serologiczne i molekularne: Testy takie jak PCR mogą pomóc w szybkim i dokładnym wykryciu patogenu.
• Histopatologia: Obserwacja charakterystycznych komórek grzyba w badaniu mikroskopowym biopsji tkanek.

Leczenie

• Amfoterycyna B: Stosowana w ciężkich przypadkach, zwłaszcza w początkowej fazie leczenia.
• Itrakonazol i flukonazol: Stosowane w długoterminowym leczeniu, często w dawkach 200-400 mg na dobę.
• Ketokonazol: Alternatywny lek stosowany w niektórych przypadkach, szczególnie gdy inne leki są nieskuteczne lub nietolerowane.

Źródła (Histoplazmoza Histoplasma Duboisii):

• M. Develoux, F. M. Amona, C. Hennequin, (2020) – Histoplasmosis caused by Histoplasma capsulatum var. duboisii: a comprehensive review of cases from 1993 to 2019.
• A. Garcia-Guiñon, J. M. Torres-Rodríguez, D. T. Ndidongarte, F. Cortadellas, L. Labrín, (2009) – Disseminated histoplasmosis by Histoplasma capsulatum var. duboisii in a paediatric patient from the Chad Republic, Africa
• A. Zida, P. Niamba, F. Barro‐Traoré, N. Korsaga/Somé, P. Tapsoba, J. Briegel, R. Guiguemdé, (2015) – Disseminated histoplasmosis caused by Histoplasma capsulatum var. duboisii in a non-HIV patient in Burkina Faso: Case report
• K. Ahogo, A. Sangaré, I. Gbéry, E. Ecra, M. Kaloga, K. Kassi, K. Kouamé, A. Kourouma, A. Abadjinan, D. E. Kacou, J. Kanga, (2009) – Cutaneous histoplasmosis due to Histoplasma capsulatum variety duboisii in an immune competent child
• D. N’dri Oka, G. Varlet, M. Kakou, Y. Zunon-Kipré, E. Broalet, V. Ba Zézé, (2001) – Spondylodiscitis due to Histoplasma duboisii. Report of two cases and review of the literature

8.5 Rozsiana Adiaspiromykoza

Co To jest Rozsiana Adiaspiromykoza (ang. Disseminated Adiasiromycosis)

Rozsiana adiaspiromykoza, znana jako disseminated adiasiromycosis, to rzadkie, ale poważne zakażenie grzybicze spowodowane przez grzyby z rodzaju Adiaspiromyces. Zakażenie zwykle zaczyna się od inhalacji zarodników grzyba, co prowadzi do infekcji płucnej, a następnie może rozprzestrzeniać się na inne organy i tkanki w organizmie. Objawy mogą obejmować gorączkę, kaszel, duszność oraz zmiany skórne. Rozsiana adiaspiromykoza jest szczególnie niebezpieczna dla osób z osłabionym układem odpornościowym. Leczenie wymaga stosowania ogólnoustrojowych leków przeciwgrzybiczych oraz monitorowania stanu pacjenta.

Przyczyny

• Emmonsia crescens i Emmonsia parva: Adiaspiromykoza jest wywoływana przez grzyby Emmonsia crescens i Emmonsia parva, które występują w glebie i zakażają ludzi poprzez inhalację zarodników.

Objawy

• Objawy oddechowe: Kaszel, duszność, gorączka, i osłabienie. Objawy są podobne do gruźlicy lub innych zakażeń grzybiczych płuc.
• Zmiany skórne i podskórne: W niektórych przypadkach mogą występować zmiany skórne, takie jak guzki i ropnie.

Powikłania

• Rozsiew systemowy: Infekcja może prowadzić do rozsiewu na wiele narządów, w tym płuca, wątrobę, śledzionę, a nawet układ kostno-szkieletowy, co może prowadzić do poważnych powikłań zdrowotnych i śmierci.
• Zajęcie układu oddechowego: Może prowadzić do przewlekłej choroby płuc, a w ciężkich przypadkach do niewydolności oddechowej i śmierci.

Zapobieganie

• Unikanie kontaktu z glebą: W regionach endemicznych zaleca się unikanie kontaktu z glebą i materią organiczną, które mogą być skażone grzybem.
• Edukacja i świadomość: Podnoszenie świadomości na temat adiaspiromykozy wśród osób narażonych na ryzyko oraz szybkie rozpoznanie i leczenie objawów.

Diagnostyka

• Kultura grzyba: Potwierdzenie diagnozy poprzez hodowlę grzyba z próbek tkanek lub krwi.
• Testy serologiczne i molekularne: Testy takie jak PCR mogą pomóc w szybkim i dokładnym wykryciu patogenu.
• Histopatologia: Obserwacja charakterystycznych komórek grzyba w badaniu mikroskopowym biopsji tkanek.

Leczenie

• Amfoterycyna B: Stosowana w ciężkich przypadkach, szczególnie w początkowej fazie leczenia.
• Itrakonazol i flukonazol: Stosowane w długoterminowym leczeniu, często w dawkach 200-400 mg na dobę.
• Ketokonazol: Alternatywny lek stosowany w niektórych przypadkach, szczególnie gdy inne leki są nieskuteczne lub nietolerowane.

Źródła (Rozsiana Adiaspiromykoza):

• E. Echavarria, E. Cano, A. Restrepo, (1993) – Disseminated adiaspiromycosis in a patient with AIDS
• João Valente Barbas Filho, Marcelo Britto Passos Amnto, Daniel Deheinzelin, P. Saldiva, C. R. R. Carvalho, (1990) – Respiratory failure caused by adiaspiromycosis
• Mário A. P. Moraes, Antônio Emanuel Silva, Alberto N. Raick, (1990) – Human pulmonary adiaspiromycosis. A new case of disseminated form
• I. Pelegrín, J. Ayats, X. Xiol, M. Cuenca‐Estrella, A. Jucglà, S. Boluda, N. Fernández-Sabé, A. Rafecas, F. Gudiol, C. Cabellos, (2011) – Disseminated adiaspiromycosis: case report of a liver transplant patient with human immunodeficiency infection, and literature review
• J. Dot, A. Debourgogne, J. Champigneulle, Y. Salles, M. Brizion, J. Puyhardy, J. Collomb, F. Plénat, Marie Machouart, (2009) – Molecular Diagnosis of Disseminated Adiaspiromycosis Due to Emmonsia crescens

INFORMACJA PRAWNA

Artykuły na naszej stronie zostały przygotowane w celach edukacyjnych i mają na celu podniesienie świadomości na temat omawianych schorzeń oraz różnorodności dostępnych metod leczenia, w tym medycyny konwencjonalnej, ajurwedy, medycyny chińskiej oraz innych terapii naturalnych i holistycznych. Informacje na naszej stronie nie mogą zastąpić profesjonalnej porady, diagnozy czy leczenia medycznego. Czytelnik powinien konsultować wszelkie decyzje dotyczące swojego zdrowia i leczenia z kwalifikowanym pracownikiem służby zdrowia. Autorzy oraz właściciele strony internetowej www.encyklopediauzdrawiania.pl nie ponoszą odpowiedzialności za jakiekolwiek działania podjęte na podstawie informacji zawartych w tym artykule, ani za ewentualne skutki takich działań.