[Choroby Układu Odpornościowego: Choroby Alergiczne i Stany Nadwrażliwości Skóry / Choroby Skóry: Pokrzywka, Obrzęk Naczynioruchowy (Obrzęk Quinckego) i Inne Choroby Pokrzywkowe] –> Pokrzywka
SPIS TREŚCI:
- Pokrzywka (ang. Urticaria) [łac. Urticaria]
- 1.1. Pokrzywka Spontaniczna (ang. Spontaneous Urticaria) [łac. Urticaria Spontanea]
- 1.2. Ostra Pokrzywka (ang. Acute Urticaria)
- 1.3. Przewlekła Pokrzywka (ang. Chronic Urticaria)
- 1.4. Opóźniona Pokrzywka Ciśnieniowa (ang. Delayed Pressure Urticaria)
- 1.5. Pokrzywka Zimna (ang. Cold Urticaria)
- 1.6. Pokrzywka Polekowa (ang. Drug-Induced Urticaria) [łac. Urticaria Medicamentosa]
- 1.7. Pokrzywka Cholinergiczna (ang. Cholinergic Urticaria)
- 1.8. Pokrzywka Grudkowa (ang. Papular Urticaria) [łac. Urticaria Papularis]
- 1.9. Pokrzywka Wywołana Żywnością (ang. Food-Induced Urticaria) [łac. Urticaria Ex Alimentis Inducta]
- 1.10. Pokrzywka Kontaktowa od Alergenu Pokarmowego (ang. Contact Urticaria Due to Food Allergen) [łac. Urticaria Contacta Ob Allergenem Alimentarium]
- 1.11. Pokrzywka Kontaktowa (ang. Contact Urticaria)
- 1.12. Alergiczna Pokrzywka Kontaktowa (ang. Allergic Contact Urticaria)
- Zespoły z Reakcjami Pokrzywkowymi (ang. Syndromes with Urticarial Reactions) [łac. Syndromata Cum Reactionibus Urticarialibus]
- 2.1. Związane z Kriopiryną Zespoły Okresowe
- 2.2. Związane z Receptorem TNF 1 Zespoły Okresowe
- 2.3. Hipokomplementemiczne Pokrzywkowe Zapalenie Naczyń
1. Pokrzywka
Co To Jest Pokrzywka (ang. Urticaria) [łac. Urticaria]
Pokrzywka to schorzenie skóry, charakteryzujące się występowaniem swędzących, zaczerwienionych i obrzękniętych wykwitów (bąbli), które mogą pojawić się nagle i zwykle ustępują w ciągu 24 godzin bez pozostawiania śladów. Choroba ta może mieć charakter ostry (trwający krócej niż 6 tygodni) lub przewlekły (utrzymujący się dłużej niż 6 tygodni), a także towarzyszyć jej może obrzęk naczynioruchowy (angioedema), który obejmuje głębsze tkanki i może prowadzić do obrzęku powiek, warg, a nawet dróg oddechowych, co może stanowić zagrożenie życia.
Pokrzywka Charakterystyka
Pokrzywka wynika z aktywacji komórek tucznych w skórze, co prowadzi do uwolnienia histaminy oraz innych mediatorów zapalnych. Może mieć podłoże immunologiczne (np. reakcje IgE na alergeny) lub nieimmunologiczne (reakcje na stres, zmiany temperatury, niektóre leki). Przewlekła pokrzywka często pozostaje idiopatyczna, co oznacza, że jej dokładna przyczyna pozostaje nieznana.
Pokrzywka Przyczyny
- Alergeny pokarmowe i środowiskowe: Mogą powodować ostre epizody pokrzywki.
- Leki: Należą do nich środki przeciwbólowe (np. aspiryna), antybiotyki i inne leki.
- Infekcje i stres: Zdarza się, że infekcje bakteryjne lub wirusowe oraz czynniki psychiczne wywołują objawy.
- Autoimmunologiczne: Przewlekła pokrzywka może mieć związek z autoimmunologicznymi przeciwciałami.
Pokrzywka Objawy
- Swędzące, zaczerwienione wykwity (bąble): Mają tendencję do zanikania i pojawiania się w innych miejscach na skórze.
- Obrzęk naczynioruchowy: Dotyka głębszych tkanek i może powodować obrzęk twarzy lub dróg oddechowych.
- Pieczenie i dyskomfort skóry: Objawy mogą być nasilone i wpływać na jakość życia.
Pokrzywka Powikłania
- Przewlekłe zmiany skórne i psychologiczne: Utrzymująca się pokrzywka może prowadzić do przewlekłych zmian skórnych i obniżenia jakości życia.
- Ryzyko anafilaksji: W ciężkich przypadkach może dojść do reakcji anafilaktycznej, wymagającej natychmiastowej pomocy medycznej.
Pokrzywka Zapobieganie
Unikanie znanych alergenów i potencjalnych czynników wywołujących, takich jak niektóre leki, może zmniejszyć ryzyko nawrotu pokrzywki. Regularne monitorowanie oraz unikanie stresu może również pomóc w kontrolowaniu objawów.
Pokrzywka Diagnoza
- Wywiad medyczny i badanie fizykalne: Ustalenie historii medycznej i wykluczenie innych schorzeń.
- Testy laboratoryjne: Przeprowadzane głównie przy przewlekłej pokrzywce w celu wykluczenia innych przyczyn.
Pokrzywka Leczenie
- Leki przeciwhistaminowe II generacji: Stosowane jako podstawowe leczenie pokrzywki.
- Kortykosteroidy: Krótkotrwale stosowane w przypadkach opornych na leczenie.
- Omalizumab i cyklosporyna: W przewlekłych przypadkach opornych na standardowe leczenie.
Pokrzywka Rokowania
Większość przypadków pokrzywki ustępuje samoistnie w ciągu kilku dni lub tygodni, jednak przewlekła pokrzywka może utrzymywać się przez lata. Wczesne i skuteczne leczenie poprawia rokowania oraz jakość życia pacjentów.
Przeczytaj również:
Niepożądane Reakcje Skórne na Leki (ang. Adverse Cutaneous Reactions to Medication) [łac. Rectiones Cutaneae Adversae ad Medicamenta] Z LISTĄ POZOSTAŁYCH ARTYKUŁÓW Z KATEGORII POLEKOWYCH CHORÓB SKÓRY https://encyklopediauzdrawiania.pl/niepozadane-reakcje-skorne-na-leki-przyczyny-objawy-powiklania-zapobieganie-diagnoza-leczenie/
Choroby Skóry Wywołane Czynnikami Zewnętrznymi (ang. Skin Disorders Provoked by External Factors) [łac. Morbi Cutis Causis Externis Provocati] Z LISTA POZOSTAŁYCH ARTYKUŁÓW Z KATEGORII 'CHOROBY SKÓRY Z POWODU CZYNNIKÓW ZEWNĘTRZNYCH’
https://encyklopediauzdrawiania.pl/choroby-skory-wywolane-czynnikami-zewnetrznymi-przyczyny-objawy-powiklania-zapobieganie-diagnoza-leczenie/
Choroby Alergiczne (ang. Allergic Conditions) [łac. Perturbationes Allergicae] https://encyklopediauzdrawiania.pl/choroby-alergiczne-przyczyny-objawy-powiklania-zapobieganie-diagnoza-leczenie/ ORAZ Stany Nadwrażliwości (ang. Hypersensitivity Conditions) [łac. Perturbationes Hypersensibilitatis] https://encyklopediauzdrawiania.pl/stany-nadwrazliwosci-przyczyny-objawy-powiklania-zapobieganie-diagnoza-leczenie/
Z LISTĄ POZOSTAŁYCH ARTYKUŁÓW Z KATEGORII CHORÓB ALERGICZNYCH ORAZ STANÓW NADWRAŻLIWOŚCI
Obrzęk Quinckego (Obrzęk Naczynioruchowy) (ang. Angioedema) [łac. Angioedema]
Polekowy Obrzęk Quinckego (Polekowy Obrzęk Naczynioruchowy) (ang. Drug-Induced Angioedema) [łac. Angioedema Medicamentosa]
Idiopatyczny Obrzęk Quinckego (Idiopatyczny Obrzęk Naczynioruchowy) (ang. Idiopathic Angioedema)
Dziedziczny Obrzęk Quinckego (Dziedziczny Obrzęk Naczynioruchowy) (ang. Hereditary Angioedema) [łac. Angioedema Hereditaria]
Nabyty Obrzęk Quinckego (Nabyty Obrzęk Naczynioruchowy) (ang. Acquired Angioedema) [łac. Angioedema Acquisita]
Obrzęk Quinckego Wywołany Żywnością (ang. Food-Induced Angioedema) [łac. Angioedema Ex Alimentis Inducta]
Zespoły z Obrzękiem Quinckego (Zespoły z Obrzękiem Naczynioruchowym) (ang. Syndromes with Angioedema) [łac. Syndromata Cum Angioedemate]
Zespoły z Reakcjami Pokrzywkowymi lub Obrzękiem Quinckego (Obrzękiem Naczynioruchowym) (ang. Syndromes with Urticarial Reactions Or Angioedema)
Wywołana Pokrzywka i Obrzęk Quinckego (Obrzęk Naczynioruchowy) (ang. Inducible Urticaria and Angioedema)
Żywnościowo-Wywołana Pokrzywka lub Obrzęk Quinckego (Obrzęk Naczynioruchowy) (ang. Food-Induced Urticaria or Angioedema)
https://encyklopediauzdrawiania.pl/obrzek-quinckego-przyczyny-objawy-powiklania-zapobieganie-diagnoza-leczenie/
Źródła (Pokrzywka):
- Kayıran, M., & Akdeniz, N. (2019) – Diagnosis and treatment of urticaria in primary care (tłum. Diagnoza i leczenie pokrzywki w podstawowej opiece zdrowotnej)
- Schaefer, P. (2017) – Acute and Chronic Urticaria: Evaluation and Treatment (tłum. Ostra i przewlekła pokrzywka: ocena i leczenie)
- Nowicki, R., Grubska-Suchanek, E., Jahnz-Rózyk, K., et al. (2020) – Urticaria. Interdisciplinary diagnostic and therapeutic recommendations (tłum. Pokrzywka: międzydyscyplinarne wytyczne diagnostyczne i terapeutyczne)
- Vestergaard, C., & Deleuran, M. (2015) – Chronic spontaneous urticaria: latest developments in aetiology, diagnosis and therapy (tłum. Przewlekła pokrzywka samoistna: najnowsze ustalenia w etiologii, diagnostyce i terapii)
- Kudryavtseva, A., Neskorodova, K., & Staubach, P. (2018) – Urticaria in children and adolescents: An updated review of the pathogenesis and management (tłum. Pokrzywka u dzieci i młodzieży: przegląd patogenezy i zarządzania)
1.1. Pokrzywka Spontaniczna
Co To Jest Pokrzywka Spontaniczna (ang. Spontaneous Urticaria) [łac. Urticaria Spontanea]
Pokrzywka samoistna, zwana również przewlekłą pokrzywką spontaniczną (CSU), to stan, w którym bąble i swędzenie pojawiają się bez konkretnej, rozpoznawalnej przyczyny i mogą utrzymywać się przez wiele tygodni lub miesięcy. Choroba ta obejmuje zarówno przewlekłą postać, która trwa powyżej 6 tygodni, jak i ostrą, która pojawia się nagle i szybko ustępuje. U około 40% pacjentów z CSU pojawia się również obrzęk naczynioruchowy, który może obejmować powieki, wargi lub drogi oddechowe, stanowiąc zagrożenie dla życia.
Pokrzywka Spontaniczna Charakterystyka
Pokrzywka samoistna jest wywoływana przez endogenne mechanizmy, w tym procesy autoimmunologiczne. Obejmuje złożone mechanizmy immunologiczne, w których komórki tuczne i histamina odgrywają kluczową rolę. CSU często wpływa na jakość życia pacjentów, powodując stres i ograniczenie codziennych aktywności.
Pokrzywka Spontaniczna Przyczyny
- Nieznane czynniki endogenne: W wielu przypadkach przyczyna pozostaje idiopatyczna, co oznacza, że nie można jej dokładnie zidentyfikować.
- Autoimmunologiczne mechanizmy: W wielu przypadkach przewlekłej spontanicznej pokrzywki (CSU) stwierdza się obecność autoprzeciwciał przeciwko receptorom IgE lub IgE na powierzchni mastocytów i bazofilów.
- Czynniki wywołujące: Infekcje, stres, leki i niektóre pokarmy mogą nasilać objawy.
Pokrzywka Spontaniczna Objawy
- Zmiany skórne: Czerwone, swędzące bąble, które mogą pojawiać się na różnych częściach ciała.
- Obrzęk naczynioruchowy: Obrzęki na twarzy, ustach, powiekach, języku, które mogą prowadzić do trudności w oddychaniu.
- Pieczenie i dyskomfort: Objawy mogą się nasilać, utrudniając codzienne funkcjonowanie.
Pokrzywka Spontaniczna Powikłania
- Nawrót objawów: Pokrzywka może nawracać, mimo leczenia.
- Trwałe objawy: Utrzymujące się objawy mogą znacząco obniżać jakość życia pacjentów.
- Powikłania psychospołeczne: Chroniczne swędzenie i zmiany skórne mogą prowadzić do problemów psychologicznych i społecznych.
Pokrzywka Spontaniczna Zapobieganie
Zapobieganie jest trudne, ze względu na idiopatyczny charakter choroby. Regularne monitorowanie przez lekarza oraz unikanie znanych wyzwalaczy może pomóc w ograniczeniu objawów.
- Unikanie czynników wyzwalających: Identyfikacja i unikanie potencjalnych wyzwalaczy, takich jak pewne pokarmy, leki czy stresory.
- Monitorowanie i kontrola: Regularne wizyty u dermatologa i odpowiednie leczenie.
Pokrzywka Spontaniczna Diagnoza
- Testy laboratoryjne: W tym badania na przeciwciała przeciwtarczycowe i inne markery zapalne.
- Wywiad medyczny: Określenie historii występowania objawów i ocena reakcji na leczenie.
- Badania kliniczne: Ocena kliniczna zmian skórnych przez dermatologa.
- Badania laboratoryjne: Testy w kierunku autoprzeciwciał, badania krwi, testy alergiczne.
Pokrzywka Spontaniczna Leczenie
- Antyhistaminy H1: Leki przeciwhistaminowe pierwszej linii, takie jak ceteryzyna, loratadyna.
- Antyhistaminy H2: Stosowane w przypadkach opornych na leczenie H1, takie jak ranitydyna.
- Kortykosteroidy: Krótkoterminowe stosowanie doustnych kortykosteroidów, takich jak prednizon, w ciężkich przypadkach.
- Leki biologiczne: Omalizumab (Xolair) jest skuteczny w leczeniu przypadków opornych na antyhistaminy.
- Leki immunosupresyjne: Cyklosporyna może być stosowana w przypadkach opornych na inne leczenia.
- Fototerapia: Naświetlanie UVB może być skuteczne w niektórych przypadkach.
Pokrzywka Spontaniczna Rokowania
Rokowanie jest zmienne, zależnie od indywidualnej odpowiedzi na leczenie i ciężkości objawów. Część pacjentów doświadcza spontanicznej remisji po kilku latach, jednak u innych objawy mogą utrzymywać się przez dłuższy czas, wymagając regularnej kontroli i terapii wspomagającej.
Źródła (Pokrzywka Spontaniczna):
- Tanaka, T., Hiragun, M., Hide, M. (2017) – Analysis of primary treatment and prognosis of spontaneous urticaria (tłum. Analiza leczenia i rokowania w pokrzywce spontanicznej)
- Kayıran, M., Akdeniz, N. (2019) – Diagnosis and treatment of urticaria in primary care (tłum. Diagnoza i leczenie pokrzywki w podstawowej opiece zdrowotnej)
- Curto-Barredo, L., Riba Archilla, L., Vives, G., et al. (2018) – Clinical Features of Chronic Spontaneous Urticaria that Predict Disease Prognosis and Refractoriness to Standard Treatment (tłum. Cechy kliniczne przewlekłej pokrzywki samoistnej, które przewidują rokowanie i oporność na standardowe leczenie)
- Saini, S., Kaplan, A. (2018) – Chronic Spontaneous Urticaria: The Devil’s Itch (tłum. Przewlekła pokrzywka samoistna: diabelskie swędzenie)
- Bracken, S., Abraham, S., & MacLeod, A. (2019) – Autoimmune Theories of Chronic Spontaneous Urticaria (tłum. Teorie autoimmunologiczne przewlekłej spontanicznej pokrzywki)
1.2. Ostra Pokrzywka
Co To Jest Ostra Pokrzywka (ang. Acute Urticaria)
Ostra pokrzywka (ang. Acute Urticaria) to nagły stan zapalny skóry, charakteryzujący się występowaniem swędzących, rumieniowych bąbli, które zazwyczaj zanikają w ciągu 24 godzin. Może być wywołana przez infekcje, leki, pokarmy lub inne czynniki alergiczne.
Ostra Pokrzywka Przyczyny
- Infekcje: Wirusy, bakterie i inne patogeny są częstymi przyczynami ostrej pokrzywki.
- Leki: Antybiotyki, niesteroidowe leki przeciwzapalne (NSAID) i inne leki mogą wywoływać reakcje skórne.
- Pokarmy: Produkty spożywcze takie jak orzechy, owoce morza, mleko i jaja mogą powodować alergie prowadzące do pokrzywki.
- Inne alergeny: Pyłki, sierść zwierząt, ukąszenia owadów i lateks mogą również wywoływać pokrzywkę.
Ostra Pokrzywka Objawy
- Bąble skórne: Swędzące, rumieniowe bąble o różnej wielkości, które mogą zlewać się w większe płytki.
- Obrzęk naczynioruchowy: Obrzęki głębszych warstw skóry, często występujące na twarzy, wargach, powiekach i języku.
Ostra Pokrzywka Powikłania
- Anaphylaksja: W rzadkich przypadkach, ostra pokrzywka może być częścią anafilaktycznej reakcji alergicznej, która jest stanem zagrożenia życia.
- Przewlekłość objawów: Choć rzadko, ostra pokrzywka może przekształcić się w przewlekłą pokrzywkę, trwającą ponad 6 tygodni.
Ostra Pokrzywka Zapobieganie
- Unikanie wyzwalaczy: Identyfikacja i unikanie znanych alergenów.
- Monitorowanie i kontrola: Regularne wizyty u dermatologa i stosowanie zaleconych leków.
Ostra Pokrzywka Diagnoza
- Badania kliniczne: Ocena kliniczna zmian skórnych przez dermatologa.
- Badania laboratoryjne: Testy alergiczne, badania krwi w celu wykrycia ewentualnych przyczyn infekcyjnych lub autoimmunologicznych.
Ostra Pokrzywka Leczenie
- Antyhistaminy H1: Leki przeciwhistaminowe pierwszej linii, takie jak ceteryzyna, loratadyna.
- Antyhistaminy H2: Ranitydyna i famotydyna mogą być dodane do terapii w cięższych przypadkach.
- Kortykosteroidy: Krótkoterminowe stosowanie doustnych kortykosteroidów, takich jak prednizon, w ciężkich przypadkach.
- Epinefryna: Stosowana w przypadkach zagrażających życiu, takich jak anafilaksja.
Źródła (Ostra Pokrzywka):
- Sabroe, R. A. (2014) – Acute urticaria (tłum. Ostra pokrzywka)
- Mathur, A., & Mathes, E. (2013) – Urticaria mimickers in children (tłum. Stany podobne do pokrzywki u dzieci)
- Pampura, A., Zakharova, I., & Varlamov, E. (2021) – Acute urticaria: differential diagnosis and treatment (tłum. Ostra pokrzywka: diagnostyka różnicowa i leczenie)
1.3. Przewlekła Pokrzywka
Co To Jest Przewlekła Pokrzywka (ang. Chronic Urticaria)
Przewlekła pokrzywka (ang. Chronic Urticaria) to stan zapalny skóry charakteryzujący się nawrotowymi epizodami swędzących bąbli i/lub obrzęków naczynioruchowych, trwającymi dłużej niż 6 tygodni. Choroba ta znacząco wpływa na jakość życia pacjentów.
Przewlekła Pokrzywka Przyczyny
- Mechanizmy autoimmunologiczne: U około 50% pacjentów z przewlekłą pokrzywką stwierdza się autoprzeciwciała przeciwko receptorowi IgE lub IgE, które aktywują mastocyty i bazofile.
- Idiopatyczne: W wielu przypadkach przyczyna pozostaje nieznana.
- Czynniki wywołujące: Infekcje, leki, stres, niektóre pokarmy mogą zaostrzać objawy.
Przewlekła Pokrzywka Objawy
- Bąble skórne: Swędzące, czerwone bąble, które mogą zlewać się w większe płytki.
- Obrzęk naczynioruchowy: Obrzęki głębszych warstw skóry, często występujące na twarzy, wargach, powiekach i języku.
Przewlekła Pokrzywka Powikłania
- Przewlekłość objawów: Objawy mogą trwać przez wiele lat, znacząco wpływając na jakość życia.
- Problemy psychospołeczne: Chroniczne swędzenie i zmiany skórne mogą prowadzić do problemów psychologicznych i społecznych.
Przewlekła Pokrzywka Zapobieganie
- Unikanie wyzwalaczy: Identyfikacja i unikanie znanych alergenów i czynników wywołujących.
- Monitorowanie i kontrola: Regularne wizyty u dermatologa i stosowanie zaleconych leków.
Przewlekła Pokrzywka Diagnoza
- Badania kliniczne: Ocena kliniczna zmian skórnych przez dermatologa.
- Badania laboratoryjne: Testy w kierunku autoprzeciwciał, badania krwi w celu wykrycia ewentualnych przyczyn infekcyjnych lub autoimmunologicznych.
Przewlekła Pokrzywka Leczenie
- Antyhistaminy H1: Leki przeciwhistaminowe pierwszej linii, takie jak ceteryzyna, loratadyna.
- Antyhistaminy H2: Ranitydyna i famotydyna mogą być dodane do terapii w cięższych przypadkach.
- Kortykosteroidy: Krótkoterminowe stosowanie doustnych kortykosteroidów, takich jak prednizon, w ciężkich przypadkach.
- Leki biologiczne: Omalizumab (Xolair) jest skuteczny w leczeniu przypadków opornych na antyhistaminy.
- Leki immunosupresyjne: Cyklosporyna może być stosowana w przypadkach opornych na inne leczenia.
- Fototerapia: Naświetlanie UVB może być skuteczne w niektórych przypadkach.
Źródła (Przewlekła Pokrzywka):
- Bracken, S., Abraham, S., & MacLeod, A. (2019) – Autoimmune Theories of Chronic Spontaneous Urticaria (tłum. Teorie autoimmunologiczne przewlekłej spontanicznej pokrzywki)
- Greenberger, P. (2014) – Chronic urticaria: new management options (tłum. Przewlekła pokrzywka: nowe opcje leczenia)
- Vestergaard, C., & Deleuran, M. (2015) – Chronic spontaneous urticaria: latest developments in aetiology, diagnosis and therapy (tłum. Przewlekła spontaniczna pokrzywka: najnowsze osiągnięcia w etiologii, diagnostyce i terapii)
1.4. Opóźniona Pokrzywka Ciśnieniowa
Co To Jest Opóźniona Pokrzywka Ciśnieniowa (ang. Delayed Pressure Urticaria)
Opóźniona pokrzywka ciśnieniowa (ang. Delayed Pressure Urticaria) to rodzaj pokrzywki fizycznej, w której w miejscach długotrwałego nacisku na skórę pojawiają się rumieniowe, bolesne obrzęki po kilku godzinach od wystąpienia nacisku. Często współwystępuje z przewlekłą pokrzywką idiopatyczną.
Opóźniona Pokrzywka Ciśnieniowa Przyczyny
- Nacisk mechaniczny: Długotrwały nacisk na skórę powoduje uwalnianie histaminy i innych mediatorów zapalnych, co prowadzi do objawów.
- Reakcje immunologiczne: Uważa się, że komórki tuczne i różne mediatory zapalne, takie jak cytokiny prozapalne, odgrywają rolę w patogenezie.
Opóźniona Pokrzywka Ciśnieniowa Objawy
- Obrzęki skórne: Bolesne, głębokie obrzęki w miejscach długotrwałego nacisku, takich jak pasy, buty, siedzenia.
- Opóźniona reakcja: Objawy pojawiają się kilka godzin po ekspozycji na nacisk i mogą trwać do 24-48 godzin.
- Objawy ogólnoustrojowe: Gorączka, dreszcze, bóle stawów mogą towarzyszyć zmianom skórnym.
Opóźniona Pokrzywka Ciśnieniowa Powikłania
- Przewlekłość objawów: Objawy mogą trwać przez wiele lat, znacząco obniżając jakość życia pacjentów.
- Problemy psychospołeczne: Chroniczne bóle i obrzęki mogą prowadzić do problemów psychologicznych i społecznych.
Opóźniona Pokrzywka Ciśnieniowa Zapobieganie
- Unikanie nacisku: Identyfikacja i unikanie długotrwałego nacisku na skórę, stosowanie miękkiej odzieży i obuwia.
- Monitorowanie i kontrola: Regularne wizyty u dermatologa i stosowanie zaleconych leków.
Opóźniona Pokrzywka Ciśnieniowa Diagnoza
- Badania kliniczne: Ocena kliniczna zmian skórnych przez dermatologa.
- Testy prowokacyjne: Testy z zastosowaniem ciśnienia w celu wywołania objawów i potwierdzenia diagnozy.
Opóźniona Pokrzywka Ciśnieniowa Leczenie
- Antyhistaminy H1: Leki przeciwhistaminowe pierwszej linii, takie jak ceteryzyna, loratadyna.
- Kortykosteroidy: Krótkoterminowe stosowanie doustnych kortykosteroidów, takich jak prednizon, w ciężkich przypadkach.
- Leki przeciwzapalne: Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NSAID), takie jak indometacyna, mogą być skuteczne.
- Leki biologiczne: Omalizumab (Xolair) może być stosowany w przypadkach opornych na inne leczenia.
- Unikanie nacisku: Środki ostrożności, takie jak unikanie długotrwałego nacisku na skórę.
Źródła (Opóźniona Pokrzywka Ciśnieniowa):
- Kobza-Black, A. (2001) – Delayed pressure urticaria (tłum. Opóźniona pokrzywka ciśnieniowa)
- Sussman, G., Harvey, R., & Schocket, A. (1982) – Delayed pressure urticaria (tłum. Opóźniona pokrzywka ciśnieniowa)
- Lawlor, F., & Black, A. (2004) – Delayed pressure urticaria (tłum. Opóźniona pokrzywka ciśnieniowa)
- Cassano, N., Mastrandrea, V., Vestita, M., & Vena, G. (2009) – An overview of delayed pressure urticaria with special emphasis on pathogenesis and treatment (tłum. Przegląd opóźnionej pokrzywki ciśnieniowej ze szczególnym uwzględnieniem patogenezy i leczenia)
- Kulthanan, K., Ungprasert, P., Tuchinda, P., Chularojanamontri, L., Charoenpipatsin, N., & Maurer, M. (2020) – Delayed Pressure Urticaria: A Systematic Review of Treatment Options (tłum. Opóźniona pokrzywka ciśnieniowa: Systematyczny przegląd opcji leczenia)
1.5. Pokrzywka Zimna
Co To Jest Pokrzywka Zimna (ang. Cold Urticaria)
Pokrzywka zimna (ang. Cold Urticaria) to fizyczna pokrzywka charakteryzująca się występowaniem swędzących, rumieniowych bąbli i obrzęków naczynioruchowych po ekspozycji na zimno, takie jak zimne powietrze, woda czy zimne przedmioty.
Pokrzywka Zimna Przyczyny
- Reakcje autoimmunologiczne: Ekspozycja na zimno prowadzi do uwalniania histaminy i innych mediatorów zapalnych z komórek tucznych, co wywołuje objawy.
- Infekcje i inne schorzenia: Pokrzywka zimna może być idiopatyczna lub wtórna do innych schorzeń, takich jak infekcje, krioglobulinemia czy choroby autoimmunologiczne.
Pokrzywka Zimna Objawy
- Bąble skórne: Swędzące, czerwone bąble pojawiające się na obszarach narażonych na zimno.
- Obrzęk naczynioruchowy: Obrzęki głębszych warstw skóry, które mogą wystąpić na twarzy, wargach, powiekach i języku.
- Anaphylaksja: W ciężkich przypadkach, zwłaszcza po szerokiej ekspozycji na zimno, może dojść do reakcji anafilaktycznej.
Pokrzywka Zimna Powikłania
- Anaphylaksja: Ryzyko anafilaksji po szerokiej ekspozycji na zimno, np. podczas pływania w zimnej wodzie.
- Przewlekłość objawów: Objawy mogą być uporczywe i utrzymywać się przez długi czas, wpływając na jakość życia.
Pokrzywka Zimna Zapobieganie
- Unikanie ekspozycji na zimno: Noszenie ciepłej odzieży, unikanie zimnych napojów i potraw, unikanie kąpieli w zimnej wodzie.
- Monitorowanie i kontrola: Regularne wizyty u dermatologa i stosowanie zaleconych leków.
Pokrzywka Zimna Diagnoza
- Badania kliniczne: Ocena kliniczna zmian skórnych przez dermatologa.
- Testy prowokacyjne: Test z kostką lodu w celu wywołania objawów i potwierdzenia diagnozy.
Pokrzywka Zimna Leczenie
- Antyhistaminy H1: Leki przeciwhistaminowe pierwszej linii, takie jak ceteryzyna, loratadyna.
- Kortykosteroidy: Krótkoterminowe stosowanie doustnych kortykosteroidów, takich jak prednizon, w ciężkich przypadkach.
- Leki biologiczne: Omalizumab (Xolair) jest skuteczny w leczeniu przypadków opornych na antyhistaminy.
- Leki immunosupresyjne: Cyklosporyna może być stosowana w przypadkach opornych na inne leczenia.
- Unikanie zimna: Środki ostrożności, takie jak noszenie odpowiedniej odzieży i unikanie nagłych zmian temperatury.
Źródła (Pokrzywka Zimna):
- Maltseva, N., Borzova, E., Fomina, D., Bizjak, M., Terhorst-Molawi, D., Košnik, M., … & Maurer, M. (2020) – Cold urticaria – What we know and what we do not know (tłum. Pokrzywka zimna – Co wiemy i czego nie wiemy)
- Kurtz, A., & Kaplan, A. (1990) – Regional expression of cold urticaria (tłum. Regionalna ekspresja pokrzywki zimnej)
1.6. Pokrzywka Polekowa
Co To Jest Pokrzywka Polekowa (ang. Drug-Induced Urticaria) [łac. Urticaria Medicamentosa]
Pokrzywka polekowa to rodzaj reakcji alergicznej na leki, charakteryzujący się nagłym pojawieniem się swędzących bąbli na skórze. Może być wywołana przez różnorodne leki i często towarzyszy innym objawom alergicznym.
Pokrzywka Polekowa Przyczyny
- Nadwrażliwość na składniki leków: Reakcje immunologiczne na określone składniki leków.
- Alergeny lekowe: Najczęstszymi przyczynami są antybiotyki (np. penicyliny, cefalosporyny), niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ, ang. NSAIDs), leki przeciwpadaczkowe oraz środki kontrastowe.
- Reakcje alergiczne: Reakcje IgE-zależne, pseudoalergiczne oraz reakcje związane z mechanizmem aktywacji komórek tucznych.
- Interakcje lekowe: Wzajemne oddziaływanie kilku leków przyjmowanych jednocześnie.
Pokrzywka Polekowa Objawy
- Pokrzywka: Swędzące, czerwone bąble pojawiające się na skórze w ciągu 24 godzin od podania leku.
- Obrzęk Quinckego: Nagły obrzęk skóry i błon śluzowych, szczególnie na twarzy, wargach, języku i gardle.
- Objawy ogólnoustrojowe: Mogą obejmować anafilaksję, duszność, bóle brzucha, nudności, wymioty.
Pokrzywka Polekowa Powikłania
- Anafilaksja: Ciężka, zagrażająca życiu reakcja alergiczna.
- Przewlekła pokrzywka: Długotrwałe stosowanie leków może prowadzić do przewlekłej pokrzywki, wymagającej ciągłego leczenia.
- Infekcje wtórne: Uszkodzenia skóry mogą prowadzić do wtórnych zakażeń bakteryjnych.
- Zespół Stevensa-Johnsona (SJS) i toksyczna nekroliza naskórka (TEN): Ciężkie reakcje skórne z wysoką śmiertelnością.
Pokrzywka Polekowa Zapobieganie
- Unikanie wyzwalaczy: Identyfikacja i unikanie leków, które wywołują reakcje alergiczne.
- Dokładna historia lekowa: Unikanie leków, które wcześniej wywoływały reakcje.
- Monitorowanie pacjentów: Ścisłe monitorowanie w trakcie terapii lekami wysokiego ryzyka.
- Testy alergiczne: Wykonywanie testów skórnych i testów alergicznych przed rozpoczęciem terapii.
Pokrzywka Polekowa Diagnoza
- Wywiad lekarski: Szczegółowy wywiad dotyczący objawów i historii lekowej.
- Badanie fizykalne: Ocena przez dermatologa.
- Testy diagnostyczne: Patch testy, testy skórne, badania laboratoryjne.
- Testy skórne: Prick testy i testy płatkowe z podejrzanymi alergenami lekowymi.
- Testy serologiczne: Pomiar swoistych IgE w surowicy krwi.
Pokrzywka Polekowa Leczenie
- Odstawienie podejrzanego leku: Natychmiastowe przerwanie terapii.
- Leki przeciwhistaminowe: Leki przeciwhistaminowe, takie jak ceteryzyna, loratadyna, dla łagodzenia objawów skórnych.
- Kortykosteroidy: Krótkoterminowe stosowanie doustnych kortykosteroidów w ciężkich przypadkach.
- Epinefryna: W przypadku anafilaksji pacjenci powinni mieć przy sobie autostrzykawkę z epinefryną (np. EpiPen).
- Adrenalina: Leczenie anafilaksji.
- Unikanie leku: Natychmiastowe zaprzestanie stosowania leku wywołującego reakcję.
Źródła (Pokrzywka Polekowa):
- E. Del Vescovo, M. Gelsomino, G. Bersani, S. Miceli Sopo (2020) – Does delayed urticaria induced by drug allergy exist? (tłum. Czy opóźniona pokrzywka wywołana alergią na leki istnieje?)
- Andrea Miniello, Rossella Casella, Teresa Loverre, Dario Aloia, Danilo Di Bona, Eustachio Nettis (2023) – An update on nonsteroidal anti-inflammatory drug-induced urticaria (tłum. Aktualizacja dotycząca pokrzywki wywołanej niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi)
- Roman Nowicki, Elżbieta Grubska-Suchanek, K. Jahnz-Rózyk, Jerzy Kruszewski, Magdalena Trzeciak, Aleksandra Wilkowska, Lidia Rudnicka, Marek Kulus, Magdalena Czarnecka-Operacz, Cezary Kowalewski, Dorota Krasowska, Beata Kręcisz, Maciej Kupczyk, Magdalena Lange, Aleksandra Lesiak, Slawomir Majewski, Joanna Narbutt, Malgorzata Olszewska, Zbigniew Samochocki, Jacek C. Szepietowski, Radosław Śpiewak (2020) – Urticaria. Interdisciplinary diagnostic and therapeutic recommendations of the Polish Dermatological Society and the Polish Society of Allergology (tłum. Pokrzywka. Interdyscyplinarne zalecenia diagnostyczne i terapeutyczne Polskiego Towarzystwa Dermatologicznego i Polskiego Towarzystwa Alergologicznego)
- C. Rauscher, A. Petrov, M. Fajt (2020) – Factors Associated with Self-Reported Drug Allergies in a Large Chronic Spontaneous Urticaria Cohort (tłum. Czynniki związane z samodzielnie zgłaszanymi alergiami na leki w dużej kohorcie pacjentów z przewlekłą samoistną pokrzywką)
- Shipley, D., & Ormerod, A. (2001) – Drug-Induced Urticaria (tłum. Lekowo wywołana pokrzywka)
- Mathelier-Fusade, P. (2006) – Drug-induced urticarias (tłum. Lekowo wywołana pokrzywka)
- Rutnin, N., Kulthanan, K., Tuchinda, P., & Jongjarearnprasert, K. (2011) – Drug-induced urticaria: causes and clinical courses (tłum. Lekowo wywołana pokrzywka: przyczyny i przebieg kliniczny)
- Shaath, T. S., Patel, V. J., Rajpara, A. N., Fraga, G., & Aires, D. (2015) – Drug-Induced Urticaria (tłum. Lekowo wywołana pokrzywka)
1.7. Pokrzywka Cholinergiczna
Co To Jest Pokrzywka Cholinergiczna (ang. Cholinergic Urticaria)
Pokrzywka cholinergiczna (ang. Cholinergic Urticaria) to forma przewlekłej pokrzywki, wywołana przez wzrost temperatury ciała, np. podczas ćwiczeń fizycznych, gorących kąpieli, czy stresu. Charakteryzuje się występowaniem drobnych, swędzących bąbli.
Pokrzywka Cholinergiczna Przyczyny
- Wzrost temperatury ciała: Wywołany przez ćwiczenia fizyczne, gorące kąpiele, spożycie gorących lub pikantnych potraw.
- Reakcje emocjonalne: Stres i silne emocje mogą wywoływać objawy.
- Alergia na pot: U niektórych pacjentów występuje reakcja alergiczna na własny pot.
Pokrzywka Cholinergiczna Objawy
- Swędzące bąble: Drobne, punktowe bąble (2-3 mm), otoczone czerwonym rumieniem, pojawiające się po wzroście temperatury ciała.
- Objawy ogólnoustrojowe: W ciężkich przypadkach mogą wystąpić objawy systemowe, takie jak anafilaksja, duszność, bóle brzucha.
Pokrzywka Cholinergiczna Powikłania
- Anafilaksja: Rzadko, ale może wystąpić w odpowiedzi na intensywne ćwiczenia lub stres.
- Przewlekłe zmiany skórne: Długotrwałe występowanie objawów może prowadzić do przewlekłych zmian skórnych.
Pokrzywka Cholinergiczna Zapobieganie
- Unikanie wyzwalaczy: Unikanie sytuacji i czynników, które podnoszą temperaturę ciała.
- Zarządzanie stresem: Techniki relaksacyjne i zarządzanie stresem mogą pomóc w redukcji objawów.
Pokrzywka Cholinergiczna Diagnoza
- Wywiad lekowy: Szczegółowa historia objawów i czynników wyzwalających.
- Testy prowokacyjne: Testy z wysiłkiem fizycznym lub gorącą kąpielą w celu potwierdzenia diagnozy.
- Testy skórne: Testy z potwierdzeniem reakcji na autologiczny pot.
Pokrzywka Cholinergiczna Leczenie
- Antyhistaminy H1: Leki przeciwhistaminowe, takie jak ceteryzyna, loratadyna.
- Leki przeciwhistaminowe H2: Lafutydyna może być skuteczna w kombinacji z antyhistaminami H1.
- Kortykosteroidy: Krótkoterminowe stosowanie w ciężkich przypadkach.
- Unikanie wyzwalaczy: Eliminacja czynników wywołujących objawy.
- Leki biologiczne: Omalizumab (Xolair) może być skuteczny w opornych przypadkach.
Źródła (Pokrzywka Cholinergiczna):
- Vadas, P., Sinilaite, A., & Chaim, M. (2016) – Cholinergic Urticaria with Anaphylaxis: An Underrecognized Clinical Entity (tłum. Pokrzywka cholinergiczna z anafilaksją: niedoceniana jednostka kliniczna)
- Altrichter, S., Koch, K., Church, M., & Maurer, M. (2016) – Atopic predisposition in cholinergic urticaria patients and its implications (tłum. Atopowa predyspozycja u pacjentów z pokrzywką cholinergiczną i jej implikacje)
- Borzova, E., Popova, C., Kurowski, M., Rukhadze, M. T., Darlenski, R., Zaborova, V., & Kurshev, V. (2021) – Cholinergic urticaria: novel aspects of pathogenesis, diagnosis and management (tłum. Pokrzywka cholinergiczna: nowe aspekty patogenezy, diagnozy i leczenia)
- Rujitharanawong, C., Tuchinda, P., Chularojanamontri, L., Chanchaemsri, N., & Kulthanan, K. (2020) – Cholinergic Urticaria: Clinical Presentation and Natural History in a Tropical Country (tłum. Pokrzywka cholinergiczna: prezentacja kliniczna i naturalna historia w kraju tropikalnym)
- Iijima, S., Kojo, K., Takayama, N., Hiragun, M., Kan, T., & Hide, M. (2017) – Case of cholinergic urticaria accompanied by anaphylaxis (tłum. Przypadek pokrzywki cholinergicznej z towarzyszącą anafilaksją)
1.8. Pokrzywka Grudkowa
Co To Jest Pokrzywka Grudkowa (ang. Papular Urticaria) [łac. Urticaria Papularis]
Pokrzywka grudkowa to przewlekła reakcja nadwrażliwości skóry, objawiająca się swędzącymi, grudkowymi wykwitami skórnymi. Jest to wynik reakcji alergicznej na ukąszenia owadów, takich jak komary, pchły, pluskwy i inne. Pokrzywka grudkowa jest najczęściej spotykana u dzieci, ale może występować również u dorosłych.

Pokrzywka Grudkowa Przyczyny
- Ukąszenia owadów: Komary, pchły, pluskwy, kleszcze, meszki i inne owady mogą powodować reakcje alergiczne.
- Reakcje nadwrażliwości: Osoby nadwrażliwe na ślinę owadów są bardziej narażone na rozwój pokrzywki grudkowej.
Pokrzywka Grudkowa Objawy
- Grudki: Swędzące, czerwone grudki na skórze, często w miejscach ukąszeń.
- Obrzęk i rumień: Obrzęk i zaczerwienienie skóry wokół grudek.
- Świąd: Silne swędzenie, które może prowadzić do drapania i wtórnych infekcji.
Pokrzywka Grudkowa Powikłania
- Infekcje skóry: Drapanie zmienionych chorobowo miejsc może prowadzić do zakażeń bakteryjnych.
- Blizny: Przewlekłe zmiany skórne mogą prowadzić do powstawania blizn.
Pokrzywka Grudkowa Zapobieganie
- Unikanie ukąszeń owadów: Stosowanie środków odstraszających owady, noszenie ochronnej odzieży.
- Ochrona środowiska: Usuwanie miejsc lęgowych owadów, takich jak stojąca woda i gniazda owadów w domu.
Pokrzywka Grudkowa Diagnoza
- Badanie kliniczne: Ocena objawów przez dermatologa.
- Testy alergiczne: Testy skórne mogą pomóc zidentyfikować konkretne alergeny odpowiedzialne za reakcję.
Pokrzywka Grudkowa Leczenie
- Leki przeciwhistaminowe: Stosowanie leków przeciwhistaminowych w celu złagodzenia świądu i obrzęku.
- Kortykosteroidy miejscowe: Stosowanie kremów z kortykosteroidami w celu zmniejszenia zapalenia.
- Immunoterapia: W niektórych przypadkach immunoterapia może być stosowana w celu zmniejszenia nadwrażliwości na ukąszenia owadów.
Źródła (Pokrzywka Grudkowa):
- Celiksoy et al. (2021) – Prevalence of atopic diseases in children with papular urticaria (tłum. Częstość występowania chorób atopowych u dzieci z pokrzywką grudkową)
- Chagoya et al. (2021) – Pilot study: specific immunotherapy in patients with Papular urticaria by Cimex lectularius (tłum. Badanie pilotażowe: immunoterapia swoista u pacjentów z pokrzywką grudkową wywołaną przez Cimex lectularius)
- Alraddadi et al. (2022) – Updates in Papular Urticaria Causes, Diagnosis, And Management: A Systematic Review (tłum. Aktualizacje przyczyn, diagnozy i leczenia pokrzywki grudkowej: przegląd systematyczny)
- Kumar (2020) – Salalah eruption: Regional variant of papular urticaria (tłum. Wybuch Salalah: Regionalna odmiana pokrzywki grudkowej)
- Gharagozlou et al. (2023) – Pigeon mite: An underdiagnosed cause of papular urticaria (tłum. Roztocz gołębia: niedodiagnozowana przyczyna pokrzywki grudkowej)
1.9. Pokrzywka Wywołana Żywnością
Co To Jest Pokrzywka Wywołana Żywnością (ang. Food-Induced Urticaria) [łac. Urticaria Ex Alimentis Inducta]
Pokrzywka wywołana żywnością to reakcja alergiczna na określone składniki pokarmowe, która objawia się bąblami pokrzywkowymi, swędzeniem oraz czasem obrzękiem tkanek. Może występować jako reakcja ostra lub przewlekła i być związana z mechanizmami immunologicznymi (mediowanymi przez IgE) lub nieimmunologicznymi.
Pokrzywka Wywołana Żywnością Charakterystyka
Choroba jest wynikiem uwalniania histaminy i innych mediatorów zapalnych z komórek tucznych i bazofilów. Objawy pojawiają się zwykle w ciągu kilku minut do kilku godzin po spożyciu wyzwalającego pokarmu. U niektórych pacjentów może być związana z dodatkowymi reakcjami ogólnoustrojowymi, takimi jak anafilaksja.
Pokrzywka Wywołana Żywnością Przyczyny
- Alergeny pokarmowe: Najczęściej orzechy, mleko, ryby, owoce morza, jaja, soja, pszenica.
- Histamina w pokarmach: Pokarmy bogate w histaminę (np. dojrzewające sery, wino) mogą powodować reakcje.
- Dodatki do żywności: Barwniki, konserwanty, wzmacniacze smaku.
- Czynniki genetyczne: Predyspozycje rodzinne do alergii.
Pokrzywka Wywołana Żywnością Objawy
- Bąble pokrzywkowe: Swędzące, czerwone wykwity skórne.
- Obrzęk naczynioruchowy: Obrzęki w okolicach twarzy, ust, dłoni.
- Swędzenie i pieczenie skóry: Zwykle towarzyszy bąblom pokrzywkowym.
- Objawy ogólnoustrojowe: Rzadko mogą obejmować duszności lub anafilaksję.
Pokrzywka Wywołana Żywnością Powikłania
- Anafilaksja: Ciężka reakcja alergiczna wymagająca natychmiastowej interwencji.
- Chroniczna pokrzywka: Długotrwałe objawy mogą prowadzić do stresu i obniżenia jakości życia.
- Niedożywienie: W wyniku ograniczenia diety w przypadku wielu alergii.
Pokrzywka Wywołana Żywnością Zapobieganie
- Unikanie wyzwalaczy: Wykluczenie pokarmów, które wywołują reakcję.
- Czytanie etykiet produktów: Szczególnie ważne dla osób z alergiami na dodatki do żywności.
- Konsultacje z dietetykiem: W celu zbilansowania diety eliminacyjnej.
Pokrzywka Wywołana Żywnością Diagnoza
- Testy alergiczne: Testy skórne lub oznaczanie poziomu specyficznych IgE.
- Testy prowokacyjne: Pod kontrolą lekarza, w celu potwierdzenia diagnozy.
- Analiza diety: Wywiad żywieniowy w celu zidentyfikowania potencjalnych wyzwalaczy.
Pokrzywka Wywołana Żywnością Leczenie
- Leki przeciwhistaminowe: Pierwsza linia leczenia w celu złagodzenia objawów.
- Kortykosteroidy: W przypadkach ciężkich reakcji.
- Unikanie alergenów: Kluczowe w zapobieganiu nawrotom.
- Immunoterapia alergenowa: W przypadku trudności w unikaniu niektórych pokarmów.
Pokrzywka Wywołana Żywnością Rokowania
Pokrzywka wywołana żywnością ma dobre rokowania, jeśli zidentyfikowane zostaną czynniki wyzwalające i wdrożona zostanie odpowiednia dieta eliminacyjna. U większości pacjentów unikanie alergenów pozwala na kontrolowanie objawów i unikanie powikłań.
Źródła (Pokrzywka Wywołana Żywnością):
- Inomata, N., et al. (2015) – Food allergy preceded by contact urticaria due to the same food: involvement of epicutaneous sensitization in food allergy (tłum. Alergia pokarmowa poprzedzona kontaktową pokrzywką na te same pokarmy)
- Jaros, J., et al. (2019) – Diet and Chronic Urticaria: Dietary Modification as a Treatment Strategy (tłum. Dieta i przewlekła pokrzywka: modyfikacja jako strategia leczenia)
- Kudryavtseva, A., et al. (2018) – Urticaria in children and adolescents: An updated review of the pathogenesis and management (tłum. Pokrzywka u dzieci i młodzieży: przegląd patogenezy i zarządzania)
- Aydogan, M., et al. (2021) – Proven Food-Induced Acute Urticaria and Predictive Factors for Definitive Diagnosis in Childhood (tłum. Pokrzywka wywołana żywnością: czynniki prognostyczne diagnozy u dzieci)
- Thaiwat, S., et al. (2015) – The Effect of Food Avoidance in Adult Patients with Chronic Idiopathic Urticaria (tłum. Wpływ unikania żywności u dorosłych pacjentów z przewlekłą pokrzywką idiopatyczną).
1.10. Pokrzywka Kontaktowa od Alergenu Pokarmowego
Co To Jest Pokrzywka Kontaktowa od Alergenu Pokarmowego (ang. Contact Urticaria Due to Food Allergen) [łac. Urticaria Contacta Ob Allergenem Alimentarium]
Pokrzywka kontaktowa od alergenu pokarmowego to reakcja alergiczna lub niealergiczna wywołana bezpośrednim kontaktem skóry z alergenem pokarmowym. Objawia się pojawieniem swędzących bąbli, zaczerwienieniem i obrzękiem skóry, które zwykle ustępują w ciągu kilku godzin.
Pokrzywka Kontaktowa od Alergenu Pokarmowego Charakterystyka
Choroba dzieli się na immunologiczną (mediowaną przez IgE) i nieimmunologiczną, w której mediatory, takie jak histamina, są uwalniane bez udziału układu odpornościowego. Objawy pojawiają się w ciągu kilku minut do godziny po kontakcie z alergenem.
Pokrzywka Kontaktowa od Alergenu Pokarmowego Przyczyny
- Alergeny pokarmowe: Najczęściej owoce morza, mleko, jaja, orzechy, owoce cytrusowe.
- Mechanizmy immunologiczne: Reakcja IgE zależna, zwłaszcza u osób z atopowym zapaleniem skóry.
- Kontakt zawodowy: Często występuje u osób pracujących w gastronomii.
Pokrzywka Kontaktowa od Alergenu Pokarmowego Objawy
- Bąble pokrzywkowe: Swędzące zmiany skórne w miejscu kontaktu.
- Obrzęk i zaczerwienienie: Występują w obrębie dotkniętej skóry.
- Systemowe objawy alergiczne: Rzadko, ale mogą wystąpić objawy ogólnoustrojowe, takie jak anafilaksja.
Pokrzywka Kontaktowa od Alergenu Pokarmowego Powikłania
- Przewlekła pokrzywka kontaktowa: Powtarzające się epizody mogą prowadzić do zmian skórnych.
- Anafilaksja: W przypadku masywnej ekspozycji na alergen.
- Wtórne infekcje skórne: Wynikające z uszkodzenia skóry.
Pokrzywka Kontaktowa od Alergenu Pokarmowego Zapobieganie
- Unikanie kontaktu z alergenami: Noszenie rękawic ochronnych podczas przygotowywania żywności.
- Edukacja pacjentów: Zrozumienie wyzwalaczy i objawów choroby.
- Monitorowanie diety: Identyfikacja i eliminacja potencjalnych alergenów.
Pokrzywka Kontaktowa od Alergenu Pokarmowego Diagnoza
- Wywiad medyczny: Historia objawów związanych z kontaktem pokarmowym.
- Testy skórne: Prick testy lub patch testy.
- Badania laboratoryjne: Oznaczenie poziomu specyficznych IgE.
Pokrzywka Kontaktowa od Alergenu Pokarmowego Leczenie
- Leki przeciwhistaminowe: Pierwsza linia leczenia w celu złagodzenia objawów.
- Kortykosteroidy: W ciężkich przypadkach.
- Unikanie wyzwalaczy: Kluczowe w zapobieganiu nawrotom.
- Adrenalina: W przypadku ciężkich reakcji ogólnoustrojowych.
Pokrzywka Kontaktowa od Alergenu Pokarmowego Rokowania
Przy odpowiednim unikaniu alergenów i zastosowaniu leczenia rokowania są dobre. Wczesna diagnoza pozwala zapobiec poważnym powikłaniom, a pacjenci zwykle dobrze reagują na leczenie farmakologiczne.
Źródła (Pokrzywka Kontaktowa od Alergenu Pokarmowego):
- Inomata, N., et al. (2015) – Food allergy preceded by contact urticaria due to the same food (tłum. Alergia pokarmowa poprzedzona pokrzywką kontaktową)
- Deza, G., & Giménez-Arnau, A. (2018) – Management and Treatment of Contact Urticaria Syndrome (tłum. Zarządzanie i leczenie zespołu pokrzywki kontaktowej)
- Walter, A., et al. (2018) – Food-Related Contact Dermatitis, Contact Urticaria, and Atopy Patch Test with Food (tłum. Pokrzywka kontaktowa związana z pokarmami i testy płatkowe)
- Foti, C., et al. (2023) – Immunologic contact urticaria to milk in an adult patient with severe atopic dermatitis (tłum. Immunologiczna pokrzywka kontaktowa na mleko)
- Lukács, J., et al. (2016) – Occupational contact urticaria caused by food – a systematic clinical review (tłum. Zawodowa pokrzywka kontaktowa wywołana pokarmem).
1.11. Pokrzywka Kontaktowa
Co To Jest Pokrzywka Kontaktowa (ang. Contact Urticaria)
Kontaktowa pokrzywka (ang. Contact Urticaria) to reakcja skórna, charakteryzująca się pojawieniem się bąbli i rumienia w miejscu kontaktu skóry z alergenem. Może być wynikiem reakcji immunologicznej lub nieimmunologicznej.
Pokrzywka Kontaktowa Przyczyny
- Immunologiczne: Alergeny powodujące reakcję typu I, takie jak lateks, białka roślinne i zwierzęce, antybiotyki.
- Nieimmunologiczne: Substancje drażniące, takie jak konserwanty, detergenty, kosmetyki i chemikalia.
Pokrzywka Kontaktowa Objawy
- Bąble skórne: Szybko pojawiające się, swędzące bąble w miejscu kontaktu z alergenem.
- Rumień i obrzęk: Czerwone, obrzękłe obszary skóry wokół bąbli.
- Objawy ogólnoustrojowe: W ciężkich przypadkach, mogą wystąpić objawy systemowe, takie jak astma, anafilaksja, bóle głowy i nudności.
Pokrzywka Kontaktowa Powikłania
- Anafilaksja: W rzadkich przypadkach, kontakt z silnym alergenem może prowadzić do reakcji anafilaktycznej.
- Przewlekłe zmiany skórne: Długotrwałe narażenie na alergen może prowadzić do przewlekłych zmian skórnych i infekcji wtórnych.
Pokrzywka Kontaktowa Zapobieganie
- Unikanie alergenów: Identyfikacja i unikanie substancji wywołujących reakcje.
- Monitorowanie: Regularne kontrole dermatologiczne i unikanie ekspozycji na znane alergeny.
Pokrzywka Kontaktowa Diagnoza
- Wywiad lekowy: Szczegółowa historia stosowanych substancji i objawów.
- Testy skórne: Testy typu prick i patch w celu potwierdzenia diagnozy i identyfikacji alergenów.
Pokrzywka Kontaktowa Leczenie
- Antyhistaminy H1: Leki przeciwhistaminowe pierwszej linii, takie jak ceteryzyna, loratadyna.
- Kortykosteroidy: Krótkoterminowe stosowanie doustnych kortykosteroidów, takich jak prednizon, w ciężkich przypadkach.
- Unikanie kontaktu: Eliminacja kontaktu z alergenem i stosowanie środków ochronnych, takich jak rękawice.
- Leki immunosupresyjne: Cyklosporyna może być stosowana w przypadkach opornych na inne leczenia.
- Leki biologiczne: Omalizumab (Xolair) jest skuteczny w leczeniu przypadków opornych na antyhistaminy.
Źródła (Kontaktowa Pokrzywka):
- Wakelin, S. H. (2001) – Contact urticaria (tłum. Kontaktowa pokrzywka)
- Iwata, M., Tanizaki, H., Fujii, H., Endo, Y., Fujisawa, A., Tanioka, M., Miyachi, Y., & Kabashima, K. (2015) – Contact urticaria due to a face mask coated with disinfectant liquid spray (tłum. Kontaktowa pokrzywka spowodowana maseczką do twarzy pokrytą płynem dezynfekującym)
- Zheng, R. J., & Zheng, M. (2009) – Contact urticaria (tłum. Kontaktowa pokrzywka)
- Burdick, A., & Mathias, C. (1985) – Contact Urticaria Syndrome (tłum. Zespół kontaktowej pokrzywki)
- Winton, G., & Lewis, C. (1982) – Contact Urticaria (tłum. Kontaktowa pokrzywka)
- Aalto-Korte, K. (2017) – When should the diagnosis ‘contact urticaria’ be used? (tłum. Kiedy należy używać diagnozy „kontaktowa pokrzywka”)
- Lahti, A. (1986) – Contact urticaria to plants (tłum. Kontaktowa pokrzywka wywołana roślinami)
- Bhatia, R., Alikhan, A., & Maibach, H. (2009) – CONTACT URTICARIA: PRESENT SCENARIO (tłum. Kontaktowa pokrzywka: obecna sytuacja)
1.12. Alergiczna Pokrzywka Kontaktowa
Co To Jest Alergiczna Pokrzywka Kontaktowa (ang. Allergic Contact Urticaria)
Alergiczna kontaktowa pokrzywka (ang. Allergic Contact Urticaria) to reakcja skórna charakteryzująca się szybkim pojawieniem się bąbli i rumienia po kontakcie skóry z alergenem. Objawy mogą obejmować miejscowe reakcje skórne oraz ogólnoustrojowe objawy alergiczne, takie jak astma lub anafilaksja.
Alergiczna Pokrzywka Kontaktowa Przyczyny
- Immunologiczne: Reakcje typu I, gdzie alergen powoduje natychmiastową odpowiedź immunologiczną, prowadząc do uwalniania histaminy z komórek tucznych. Przykłady alergenów to lateks, białka roślinne i zwierzęce.
- Nieimmunologiczne: Substancje drażniące mogą powodować reakcje podobne do alergicznych, ale bez udziału układu immunologicznego. Przykłady to detergenty, kosmetyki i chemikalia.
Alergiczna Pokrzywka Kontaktowa Objawy
- Bąble skórne: Swędzące, czerwone bąble w miejscu kontaktu z alergenem.
- Rumień i obrzęk: Czerwone, obrzękłe obszary skóry wokół bąbli.
- Objawy ogólnoustrojowe: Astma, anafilaksja, bóle głowy, nudności, w ciężkich przypadkach.
Alergiczna Pokrzywka Kontaktowa Powikłania
- Anafilaksja: W rzadkich przypadkach, kontakt z silnym alergenem może prowadzić do reakcji anafilaktycznej.
- Przewlekłe zmiany skórne: Długotrwałe narażenie na alergen może prowadzić do przewlekłych zmian skórnych i infekcji wtórnych.
Alergiczna Pokrzywka Kontaktowa Zapobieganie
- Unikanie alergenów: Identyfikacja i unikanie substancji wywołujących reakcje.
- Monitorowanie: Regularne kontrole dermatologiczne i unikanie ekspozycji na znane alergeny.
Alergiczna Pokrzywka Kontaktowa Diagnoza
- Wywiad lekowy: Szczegółowa historia stosowanych substancji i objawów.
- Testy skórne: Testy typu prick i patch w celu potwierdzenia diagnozy i identyfikacji alergenów.
Alergiczna Pokrzywka Kontaktowa Leczenie
- Antyhistaminy H1: Leki przeciwhistaminowe pierwszej linii, takie jak ceteryzyna, loratadyna.
- Kortykosteroidy: Krótkoterminowe stosowanie doustnych kortykosteroidów, takich jak prednizon, w ciężkich przypadkach.
- Unikanie kontaktu: Eliminacja kontaktu z alergenem i stosowanie środków ochronnych, takich jak rękawice.
- Leki immunosupresyjne: Cyklosporyna może być stosowana w przypadkach opornych na inne leczenia.
- Leki biologiczne: Omalizumab (Xolair) jest skuteczny w leczeniu przypadków opornych na antyhistaminy.
Źródła (Alergiczna Pokrzywka Kontaktowa):
- Burdick, A., & Mathias, C. (1985) – Contact Urticaria Syndrome (tłum. Zespół kontaktowej pokrzywki)
- Wakelin, S. H. (2001) – Contact urticaria (tłum. Kontaktowa pokrzywka)
- Aalto-Korte, K. (2017) – When should the diagnosis ‘contact urticaria’ be used? (tłum. Kiedy należy używać diagnozy „kontaktowa pokrzywka”)
- Iwata, M., Tanizaki, H., Fujii, H., Endo, Y., Fujisawa, A., Tanioka, M., Miyachi, Y., & Kabashima, K. (2015) – Contact urticaria due to a face mask coated with disinfectant liquid spray (tłum. Kontaktowa pokrzywka spowodowana maseczką do twarzy pokrytą płynem dezynfekującym)
2. Zespoły z Reakcjami Pokrzywkowymi
Co To Są Zespoły z Reakcjami Pokrzywkowymi (ang. Syndromes with Urticarial Reactions) [łac. Syndromata Cum Reactionibus Urticarialibus]
Zespoły z reakcjami pokrzywkowymi obejmują różnorodne jednostki chorobowe, w których pokrzywka jest jednym z głównych objawów. W tych zespołach, reakcje skórne mogą przybierać formę bąbli, świądu oraz obrzęku i często są połączone z objawami ogólnoustrojowymi, takimi jak gorączka, zmęczenie czy bóle stawów. Przykłady takich zespołów to urticaria vasculitis, kontaktowa pokrzywka oraz syndromy związane z reakcjami autoimmunologicznymi, takie jak zespół związany z kriopiryną (CAPS).
Zespoły z Reakcjami Pokrzywkowymi Charakterystyka
Zespoły pokrzywkowe mogą mieć różne patomechanizmy, od reakcji autoimmunologicznych po nadwrażliwość typu I związanej z komórkami tucznymi. Część z tych zespołów, takich jak neutrofilowa pokrzywkowa dermatoza, jest związana z mutacjami genów, np. NLRP3, co prowadzi do przewlekłych stanów zapalnych. W przypadku pokrzywki kontaktowej, reakcja pojawia się szybko po zetknięciu skóry z substancją drażniącą.
Zespoły z Reakcjami Pokrzywkowymi Przyczyny
- Alergeny kontaktowe: Takie jak chemikalia i kosmetyki, które mogą wywoływać pokrzywkę kontaktową.
- Czynniki genetyczne: Mutacje genowe, np. w genie NLRP3, prowadzą do zespołów autozapalnych, takich jak CAPS.
- Autoimmunologiczne przeciwciała: W zespołach autoimmunologicznych pokrzywka jest spowodowana atakiem na własne komórki ciała.
Zespoły z Reakcjami Pokrzywkowymi Objawy
- Swędzące bąble i rumień: Występujące na skórze w formie pokrzywki.
- Gorączka, bóle stawów i zmęczenie: Często występujące w przypadku urticaria vasculitis lub CAPS.
- Obrzęk naczynioruchowy: Towarzyszy czasem reakcjom pokrzywkowym.
Zespoły z Reakcjami Pokrzywkowymi Powikłania
- Przewlekłe uszkodzenie skóry: Powodowane przez nawracające stany zapalne.
- Zaburzenia jakości życia: Ze względu na przewlekłe objawy, które mogą być trudne do kontrolowania.
Zespoły z Reakcjami Pokrzywkowymi Zapobieganie
Unikanie kontaktu z alergenami oraz monitorowanie czynników wyzwalających może pomóc w kontrolowaniu objawów. Dla osób z mutacjami genetycznymi odpowiednie leczenie biologiczne może skutecznie kontrolować stan chorobowy.
Zespoły z Reakcjami Pokrzywkowymi Diagnoza
- Testy alergiczne i laboratoryjne: W celu identyfikacji przyczyn immunologicznych i zapalnych.
- Badania genetyczne: Pomocne w zespołach związanych z mutacjami, takich jak CAPS.
Zespoły z Reakcjami Pokrzywkowymi Leczenie
- Leki przeciwhistaminowe i kortykosteroidy: Podstawowe w leczeniu objawów pokrzywkowych.
- Terapie biologiczne (np. anakinra): Stosowane w CAPS i innych przewlekłych zespołach pokrzywkowych.
- Unikanie czynników wywołujących: Kluczowe w pokrzywce kontaktowej.
Źródła (Zespoły z Reakcjami Pokrzywkowymi):
- Burdick, A., & Mathias, C. (1985) – Contact Urticaria Syndrome (tłum. Zespół pokrzywki kontaktowej)
- Gokalp, H., & Bulur, I. (2017) – Urticarial Syndromes (tłum. Zespoły pokrzywkowe)
- Herbert, V. G., Ahmadi-Simab, K., Reich, K., & Böer-Auer, A. (2016) – Neutrophilic urticarial dermatosis indicating Cryopyrin-associated periodic syndrome (tłum. Neutrofilowa dermatoza pokrzywkowa wskazująca na zespół związany z kriopiryną)
- Deza, G., & Giménez-Arnau, A. (2018) – Management and Treatment of Contact Urticaria Syndrome (tłum. Zarządzanie i leczenie zespołu pokrzywki kontaktowej)
- Kudryavtseva, A., Neskorodova, K., & Staubach, P. (2018) – Urticaria in children and adolescents: An updated review of the pathogenesis and management (tłum. Pokrzywka u dzieci i młodzieży: przegląd patogenezy i zarządzania)
2.1. Związane z Kriopiryną Zespoły Okresowe (ang. Cryopyrin-Associated Periodic Syndromes)
Co To Jest
Związane z kriopyriną zespoły okresowe (ang. Cryopyrin-Associated Periodic Syndromes, CAPS) to grupa rzadkich, dziedzicznych chorób autozapalnych, charakteryzujących się nawracającymi epizodami ogólnoustrojowego zapalenia. CAPS obejmują trzy główne podtypy: rodzinny zespół autozapalny wywołany zimnem (FCAS), zespół Muckle’a-Wellsa (MWS) i przewlekły dziecięcy zespół neurologiczno-skórno-stawowy (CINCA/NOMID).
Przyczyny
- Mutacje w genie NLRP3: Mutacje te prowadzą do nadmiernej aktywacji inflamasomu NLRP3, co skutkuje nadmiernym wydzielaniem interleukiny-1 (IL-1) i przewlekłym stanem zapalnym.
Objawy
- Skórne zmiany pokrzywkowe: Rumieniowe, swędzące bąble skórne.
- Gorączka i bóle stawów: Nawracające epizody gorączki, bóle stawów i mięśni.
- Zapalenie spojówek i ból głowy: Częste objawy zapalenia spojówek oraz bóle głowy.
- Objawy neurologiczne: Mogą obejmować zapalenie opon mózgowych, utratę słuchu i problemy ze wzrokiem.
- Ryzyko amyloidozy: Przewlekłe zapalenie może prowadzić do odkładania amyloidu w narządach wewnętrznych.
Powikłania
- Niewydolność narządów: Przewlekłe zapalenie może prowadzić do uszkodzenia nerek, wątroby i innych narządów.
- Utrata słuchu: Częste zapalenia mogą prowadzić do trwałej utraty słuchu.
- Amyloidoza: Gromadzenie się amyloidu może prowadzić do poważnych uszkodzeń narządów.
Zapobieganie
- Wczesna diagnoza i leczenie: Wczesne rozpoznanie i leczenie za pomocą inhibitorów IL-1 może zapobiec poważnym powikłaniom.
- Monitorowanie stanu zdrowia: Regularne badania kontrolne w celu monitorowania postępów choroby i skuteczności leczenia.
Diagnoza
- Badania genetyczne: Identyfikacja mutacji w genie NLRP3.
- Badania kliniczne: Ocena objawów i historii choroby pacjenta.
Leczenie
- Inhibitory IL-1: Leki takie jak anakinra, rylonacept i kanakinumab są skuteczne w kontrolowaniu objawów CAPS.
- Leki przeciwzapalne: Kortykosteroidy mogą być stosowane w celu złagodzenia stanów zapalnych.
- Wsparcie wielospecjalistyczne: Opieka nad pacjentami CAPS wymaga współpracy wielu specjalistów, w tym reumatologów, dermatologów i neurologów.
Źródła (Związane z Kriopiryną Zespoły Okresowe):
- Aoyama, K., Amano, H., Takaoka, Y., Nishikomori, R., & Ishikawa, O. (2012) – Cryopyrin-associated periodic syndrome: a case report and review of the Japanese literature (tłum. Związany z kriopiryną zespół okresowy: opis przypadku i przegląd literatury japońskiej)
- Miyamae, T. (2012) – Cryopyrin-Associated Periodic Syndromes (tłum. Związane z kriopiryną zespoły okresowe)
- Giat, E., & Lidar, M. (2014) – Cryopyrin-associated periodic syndrome (tłum. Związany z kriopiryną zespół okresowy)
- Kubota, T., & Koike, R. (2010) – Cryopyrin-associated periodic syndromes: background and therapeutics (tłum. Związane z kriopiryną zespoły okresowe: tło i terapie)
- Sarrabay, G., Grandemange, S., & Touitou, I. (2015) – Diagnosis of cryopyrin-associated periodic syndrome: challenges, recommendations and emerging concepts (tłum. Diagnoza związanych z kriopiryną zespołów okresowych: wyzwania, rekomendacje i nowe koncepcje)
2.2. Związane z Receptorem TNF 1 Zespoły Okresowe (ang. Tumour Necrosis Factor Receptor 1 Associated Periodic Syndrome)
Co To Jest
Związane z receptorem TNF 1 zespoły okresowe (ang. Tumour Necrosis Factor Receptor 1 Associated Periodic Syndrome, TRAPS) to rzadkie, autosomalnie dominujące zaburzenie autozapalne, charakteryzujące się nawracającymi epizodami przedłużonej gorączki i zapalenia. Choroba jest spowodowana mutacjami w genie TNFRSF1A.
Przyczyny
- Mutacje w genie TNFRSF1A: Mutacje te prowadzą do nieprawidłowego funkcjonowania receptora TNF, co powoduje przewlekłe zapalenie.
Objawy
- Długotrwała gorączka: Nawracające epizody gorączki trwające od 1 do 3 tygodni.
- Zapalenie mięśni i stawów: Bóle mięśni, bóle stawów i zapalenie błon surowiczych.
- Zmiany skórne: Migracyjny rumień i wysypka.
- Objawy żołądkowo-jelitowe: Bóle brzucha, wymioty.
- Obrzęk okołooczodołowy: Obrzęk wokół oczu.
Powikłania
- Amyloidoza: Przewlekłe zapalenie może prowadzić do odkładania się amyloidu w narządach wewnętrznych, co może powodować niewydolność narządów.
- Przewlekłe zapalenie: Może prowadzić do uszkodzenia różnych narządów, w tym nerek i wątroby.
Zapobieganie
- Wczesna diagnoza i leczenie: Wczesne rozpoznanie i leczenie za pomocą inhibitorów IL-1 może zapobiec poważnym powikłaniom.
- Monitorowanie stanu zdrowia: Regularne badania kontrolne w celu monitorowania postępów choroby i skuteczności leczenia.
Diagnoza
- Badania genetyczne: Identyfikacja mutacji w genie TNFRSF1A.
- Badania kliniczne: Ocena objawów i historii choroby pacjenta.
Leczenie
- Inhibitory IL-1: Leki takie jak anakinra, rylonacept i kanakinumab są skuteczne w kontrolowaniu objawów TRAPS.
- Kortykosteroidy: Mogą być stosowane w celu złagodzenia stanów zapalnych.
- Leki biologiczne: Etanercept był używany, ale długoterminowa skuteczność jest ograniczona.
- Wsparcie wielospecjalistyczne: Opieka nad pacjentami TRAPS wymaga współpracy wielu specjalistów, w tym reumatologów, dermatologów i neurologów.
Źródła (Związane z Receptorem TNF 1 Zespoły Okresowe):
- Magnotti, F., Vitale, A., Rigante, D., Lucherini, O., Cimaz, R., Muscari, I., Granados Afonso de Faria, A., Frediani, B., Galeazzi, M., & Cantarini, L. (2013) – The most recent advances in pathophysiology and management of tumour necrosis factor receptor-associated periodic syndrome (TRAPS): personal experience and literature review (tłum. Najnowsze osiągnięcia w patofizjologii i leczeniu związanych z receptorem TNF zespołów okresowych (TRAPS): doświadczenie własne i przegląd literatury)
- Stojanov, S., & McDermott, M. (2005) – The tumour necrosis factor receptor-associated periodic syndrome: current concepts (tłum. Związane z receptorem TNF zespoły okresowe: aktualne koncepcje)
- Kirresh, A., Everitt, A., Kon, O., Dasgupta, R., Pickering, M., & Lachmann, H. (2016) – Trapped without a diagnosis: Tumour necrosis factor receptor-associated periodic syndrome (TRAPS) (tłum. Uwięziony bez diagnozy: związane z receptorem TNF zespoły okresowe (TRAPS))
- Negm, O., Singh, S., Abduljabbar, W., Hamed, M., Radford, P., McDermott, E., Drewe, E., Fairclough, L., Todd, I., & Tighe, P. (2019) – Patients with tumour necrosis factor (TNF) receptor‐associated periodic syndrome (TRAPS) are hypersensitive to Toll‐like receptor 9 stimulation (tłum. Pacjenci z związanymi z receptorem TNF zespołami okresowymi (TRAPS) są nadwrażliwi na stymulację receptora Toll‐like 9)
- Kontzias, A., Zarabi, S., Calabrese, C., & Cheng, Y. (2018) – AB1130 Late onset tumour necrosis factor receptor (TNFR)–associated periodic syndrome (TRAPS) caused by somatic tnfrsf1 mosaicism (tłum. Późny początek zespołów okresowych związanych z receptorem TNF (TRAPS) spowodowanych mozaicyzmem somatycznym TNFRSF1)
2.3. Hipokomplementemiczne Pokrzywkowe Zapalenie Naczyń
Co To Jest Hipokomplementemiczne Pokrzywkowe Zapalenie Naczyń (ang. Hypocomplementaemic Urticarial Vasculitis) [łac. Vasculitis Urticariosa Hypocomplementaemica]
Hipokomplementemiczne pokrzywkowe zapalenie naczyń (HUV) to rzadka postać zapalenia naczyń, która charakteryzuje się przewlekłą pokrzywką oraz obniżonym poziomem dopełniacza w surowicy. Choroba ta może mieć postać wieloukładową i prowadzić do poważnych powikłań, zwłaszcza w obrębie układu oddechowego oraz nerek. Jest związana z obecnością kompleksów immunologicznych, które odkładają się w naczyniach, wywołując stan zapalny.
Charakterystyka
HUV jest często związane z zapaleniem małych naczyń, które objawia się zmianami skórnymi, takimi jak pokrzywka i purpura. Często towarzyszy temu obniżony poziom składowych dopełniacza (C1q, C3 i C4), a biopsje wykazują leukocytoklastyczne zapalenie naczyń. Choroba ma tendencję do postępującego przebiegu, a u niektórych pacjentów może prowadzić do uszkodzenia płuc i nerek.
Przyczyny
- Nieznane: etiologia jest nieznana, ale często towarzyszy innym chorobom autoimmunologicznym, jak toczeń rumieniowaty układowy.
- Kompleksy immunologiczne: Tworzenie kompleksów immunologicznych i odkładanie ich w małych naczyniach krwionośnych, co prowadzi do ich zapalenia.
- Autoantyciała przeciwko C1q: Obecność przeciwciał skierowanych przeciwko komponentowi C1q układu dopełniacza, co prowadzi do obniżenia poziomu komplementu.
- Czynniki genetyczne i środowiskowe: Występuje głównie u dorosłych, jednak może pojawić się także u dzieci i jest związana z predyspozycjami genetycznymi.
Objawy
- Przewlekła pokrzywka i purpura: Zmiany skórne, które trwają dłużej niż 24 godziny i mogą pozostawiać przebarwienia.
- Niski poziom dopełniacza: Znaczne obniżenie składowych dopełniacza, zwłaszcza C1q.
- Objawy ogólnoustrojowe:
- Zapalenie stawów: Bóle stawów, zapalenie stawów, czasami prowadzące do deformacji.
- Objawy nerkowe: Białkomocz, krwiomocz, glomerulonefritis.
- Objawy płucne: Duszność, przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP).
- Objawy oczne: Zapalenie spojówek, zapalenie błony naczyniowej oka.
Powikłania
- Niewydolność nerek: Może dojść do postępującego uszkodzenia nerek.
- Choroby płuc, w tym POChP: Przewlekłe zapalenie może prowadzić do przewlekłej obturacyjnej choroby płuc.
- Nawroty choroby: Nawroty są częste i wymagają stałego monitorowania i leczenia.
- Zagrażające życiu obrzęki: Obrzęk krtani i gardła może prowadzić do zamknięcia dróg oddechowych.
Zapobieganie
- Unikanie wyzwalaczy zapalenia: Choć nie zawsze możliwe, unikanie czynników wyzwalających reakcję immunologiczną może być pomocne.
- Regularne monitorowanie pacjentów z chorobami autoimmunologicznymi: Wczesne rozpoznanie i leczenie może ograniczyć progresję choroby.
Diagnoza
- Badania laboratoryjne: Obniżony poziom składowych dopełniacza (szczególnie C1q) oraz obecność przeciwciał anty-C1q.
- Biopsja skóry: Biopsja skóry wykazująca leukocytoklastyczne zapalenie naczyń jest pomocna w potwierdzeniu diagnozy.
Leczenie
- Kortykosteroidy: Leczenie za pomocą kortykosteroidów w celu zmniejszenia zapalenia.
- Immunosupresanty: Stosowanie leków immunosupresyjnych, takich jak mykofenolan mofetylu, azatiopryna.
- Leki przeciwmalaryczne: Hydroksychlorochina może być stosowana w leczeniu objawów skórnych.
- Inhibitory kalcyneuryny: Takrolimus, cyklosporyna mogą być stosowane w cięższych przypadkach.
- Leki przeciwhistaminowe: Stosowane w celu łagodzenia świądu i objawów skórnych.
- Leczenie wspomagające: W przypadkach opornych na leczenie stosuje się pulsy cyklofosfamidu z deksametazonem oraz dożylne immunoglobuliny.
- Monitorowanie poziomu dopełniacza i objawów: Kluczowe dla kontroli przebiegu choroby i modyfikacji terapii.
Rokowania
Rokowania w przypadku HUV są różnorodne i zależą od zakresu objawów systemowych oraz odpowiedzi na leczenie immunosupresyjne. Pacjenci z HUV mogą prowadzić normalne życie, jeśli choroba jest wcześnie zdiagnozowana i odpowiednio leczona. Długoterminowe monitorowanie oraz indywidualne dostosowanie leczenia mają kluczowe znaczenie, zwłaszcza ze względu na częste nawroty i ryzyko rozwoju przewlekłej niewydolności nerek lub POChP.
Przeczytaj również:
Układowe Choroby Autoimmunologiczne Niespecyficzne dla Narządu (ang. Nonorgan Specific Systemic Autoimmune Disorders) [łac. Morbi Autoimmunologici Systemici Non-Specifici Organorum] Z LISTĄ POZOSTAŁYCH ARTYKUŁÓW Z KATEGORII UKŁADOWYCH CHORÓB AUTOIMMUNOLOGICZNYCH NIESPECYFICZNYCH DLA NARZĄDU https://encyklopediauzdrawiania.pl/ukladowe-choroby-autoimmunologiczne-niespecyficzne-dla-narzadu-przyczyny-objawy-powiklania-zapobieganie-diagnoza-leczenie/
Źródła (Hipokomplementemiczne Pokrzywkowe Zapalenie Naczyń):
- Mosawi, Z. S., & Al Hermi, B. E. A. (2013) – Hypocomplementemic urticarial vasculitis syndrome in an 8-year-old boy: a case report and review of literature (tłum. Hipokomplementemiczne pokrzywkowe zapalenie naczyń u 8-letniego chłopca: opis przypadku i przegląd literatury)
- Vizjak, A., Lindič, J., Mraz, J., & Ferluga, D. (2014) – Hypocomplementemic urticarial vasculitis syndrome: a case report (tłum. Hipokomplementemiczne pokrzywkowe zapalenie naczyń: opis przypadku)
- Ueki, K., Tsuchimoto, A., Matsukuma, Y., Torisu, K., Fujisaki, K., Torisu, T., Yamada, Y., Oda, Y., Masutani, K., Nakano, T., Tsuruya, K., & Kitazono, T. (2019) – Hypocomplementemic urticarial vasculitis syndrome with gastrointestinal vasculitis and crescentic membranoproliferative glomerulonephritis without immune complex deposits (tłum. Hipokomplementemiczne pokrzywkowe zapalenie naczyń z zapaleniem naczyń przewodu pokarmowego i kłębuszkowym zapaleniem nerek z półksiężycami bez depozytów kompleksów immunologicznych)
- Schwartz, H., Mcduffie, F., Black, L. F., Schroeter, A., Conn, D. (1982) – Hypocomplementemic urticarial vasculitis: association with chronic obstructive pulmonary disease (tłum. Hipokomplementemiczne pokrzywkowe zapalenie naczyń: powiązania z POChP)
- Roberts, C., Rangaraj, A., Murphy, R. (2007) – Hypocomplementaemic urticarial vasculitis: a rare but important cause of urticaria and angio‐oedema (tłum. Hipokomplementemiczne pokrzywkowe zapalenie naczyń: rzadka, lecz ważna przyczyna pokrzywki i obrzęku naczynioruchowego)
- Hauser, B., Mcrorie, E., McKay, N., Brenn, T., Amft, N. (2017) – A case of hypocomplementaemic urticarial vasculitis with cardiac valve involvement successfully treated with cyclophosphamide and high‐dose glucocorticoids (tłum. Przypadek hipokomplementemicznego pokrzywkowego zapalenia naczyń z zajęciem zastawek serca, skutecznie leczony cyklofosfamidem i dużymi dawkami glikokortykosteroidów)
- Jara, L., Navarro, C., Medina, G., Vera-Lastra, O., Saavedra, M. (2009) – Hypocomplementemic urticarial vasculitis syndrome (tłum. Zespół hipokomplementemicznego pokrzywkowego zapalenia naczyń)
INFORMACJA PRAWNA
Artykuły na naszej stronie zostały przygotowane w celach edukacyjnych i mają na celu podniesienie świadomości na temat omawianych schorzeń oraz różnorodności dostępnych metod leczenia, w tym medycyny konwencjonalnej, ajurwedy, medycyny chińskiej oraz innych terapii naturalnych i holistycznych. Informacje na naszej stronie nie mogą zastąpić profesjonalnej porady, diagnozy czy leczenia medycznego. Czytelnik powinien konsultować wszelkie decyzje dotyczące swojego zdrowia i leczenia z kwalifikowanym pracownikiem służby zdrowia. Autorzy oraz właściciele strony internetowej www.encyklopediauzdrawiania.pl nie ponoszą odpowiedzialności za jakiekolwiek działania podjęte na podstawie informacji zawartych w tym artykule, ani za ewentualne skutki takich działań.

